گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
زخم جنایت دشمن بر تن کاخ گلستان
طی روزهای اخیر فهرست بلندبالایی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درخصوص آمار بناهای تاریخی و موزههای کشور منتشر شد که نظرکردن به هرکدام از اسامی این فهرست، قلب هر ایرانی را بهدرد میآورد: از خانهموزه «مقدم» گرفته تا مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد، برج آزادی، باغموزه قصر و بخشهایی از میدان ارگ تا کاخ گلستان که در ردیف یکی از پرقدمتترین بناهای پایتخت بهشمار میرود.
باوجود آنکه بهتازگی خبرهایی بهگوش میرسد که ایکوم جهانی و یونسکو نسبت به مرمت این بناها ابراز آمادگی کردهاند اما سؤالاتی مانند اینکه اساسا پروسه بازسازی این بناها چهمدت بهطول خواهد انجامید و مردم چه بازه زمانیای را در انتظار بازگشایی مجدد موزهها بمانند، همچنان اذهان و افکار عمومی را بهخود مشغول کرده است. آفرین امامی، رئیس کاخموزه گلستان در این گفتوگو به بعضی از سؤالات ما دراینباره پاسخ داده است. هرچند خودش معتقد است باتوجه به حجم اقدامات دردست، گفتوگوهای بعدی میتواند تکمیلکننده اطلاعاتی درباره روند بازسازی این بنای پرقدمت باشد.
باتوجه به اینکه کاخ گلستان از جمله بناهای تاریخی کشورمان است که بهدلیل شاخصههای فراوان همواره در تیررس توجه عموم مردم قرار داشته، طبعا مخاطبانی که این گفتوگو را میخوانند تمایل دارند درباره نوع و میزان آسیبهایی که در روزهای گذشته در جریان جنگ تحمیلی نسبت به این بنا وارد شد اطلاعاتی بهدست آورند.
مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان شامگاه دهم اسفندماه به دلیل حمله هوایی که در عرصه تاریخی میدان ارگ در جوار و حریم درجه یک کاخ گلستان اتفاق افتاد، دچار موج انفجار شد و بخشهایی از کاخ آسیب دید. طبعا مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان در ردیف یکی از ارزشمندترین بناهای ایران بهشمار میرود که در تیرماه سال ۱۳۹۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. ما بلافاصله پس از وقوع حادثه و بعد از همکارانمان در بخش حفاظت، در مجموعه حاضر شدیم و درجریان حادثه قرارگرفتیم. هرچند حضور در بخشهای آسیبدیده درآن بازه زمانی دشواربود، چراکه ممکن بود باتوجه به وجود ساختمانهایی در اطراف کاخ گلستان، حملات مجددی اتفاق بیفتد. بههرحال، بههمراه سایر همکاران از تمام فضاهای کاخ بازدید کردیم و درجمع بندیهای اولیه به این نتیجه رسیدیم از آنجایی که اصابت بهشکل مستقیم نبوده، تخریب عمقی نسبت به این بنا صورت نگرفته است،هرچند موج انفجار باعث شده تا تزئینات بخشهایی از کاخ، بهخصوص عناصر چوبی دستخوش لطمات زیادی شوند. این عناصر شامل آینهکاریها، قاببندیهای چوبی سقفها، ارسیها، درها و پنجرهها هستند. ارسیها بهروش گرهچینی کار شده و بهوسیله شیشههای رنگی و آینهها تزئین میشوند و ما تزئیناتی ازاین دست در کاخ گلستان کم نداریم. بهترین نمونه در این زمینه «عمارت بادگیر» و «ایوان تخت مرمر» هستند. خوشبختانه کاشیکاریها در بررسی اولیه آسیب ندیدهاند اما شیشهها وپنجرهها دچارخسارت زیادی شدهاند. متاسفانه بهدلیل اینکه «ایوان تخت مرمر» در ضلع شمالی کاخ گلستان و درست روبهروی ساختمانهای همجوار کاخ قرار گرفته، تزئینات این بخش با آسیبهای متعددی روبهرو شده است.
در بازدیدهایی که پیش از شروع گفتوگو از قسمتهای مختلف کاخ گلستان انجام دادیم، متوجه شدیم که بخشهایی از «تالار آینه» هم تخریب شده است.
بله، آینهکاری سقف تالار آینه دچار آسیب شده است، این درحالی است که مرمت تالار آینه بهتازگی به پایان رسیده و هنوز داربست مرمتگر از داخل تالار جمع نشده بود. از این رو، آسیبدیدن دوباره این بنا برایمان غمانگیز بود. خوشبختانه درماههای اخیر، تعطیلی موزهها این فرصت را به ما داد تا بخشهایی از موزه که با توجه به وجود اشیاء، مرمتشان مشکل بود، بهشکل اصولی و بدون حضور اشیاء مورد مرمت و بازسازی قرار بگیرند. تالار آینه هم در ردیف این بخشها قرار داشت اما متاسفانه در جریان حملات اخیر، تزئینات سقف تالار آینه فرو ریخته و لوسترها و سرشاخههای لوسترها نیز آسیب دیدهاند. البته بهدلیل حفاظت پیشگیرانه از قبل، این آسیب گسترده نبوده است، درحالی که اگر حفاظتهای قبلی انجام نمیشد ممکن بود صدمات گستردهتری متوجه این قسمت شود. بهجز تالار آینه، ایوان آینهکاری شمسالعماره هم آسیب دیده و عناصر چوبیاش تخریب شده است. همچنین، ارسیهای ضلع جنوبی «عمارت بادگیر» (با محفوظماندن ارسی بزرگ از تخریب) هم آسیب دیده است. بخشی از تالار آینه عمارت «باب عالی» هم در جریان جنگ اخیر با آسیب مواجه شده که خوشبختانه چون از پیش استحکامبخشی در این قسمت صورت گرفته بود، این آسیب جزئی است.
اگر اشتباه نکنم، بیشترین لطمات در کاخ گلستان متوجه بنای «کاخ ابیض» بوده است.
همینطور است؛ این بنا با آسیب گستردهای توام بوده که البته فردای روز واقعه، بازدیدهایی صورت گرفت و وزیر محترم میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاونان ایشان در حضور رسانهها از این بخشها بازدید کردند. در مجموع، سه کار مهم بعدازاین بازدیدها صورت گرفت، باتوجه به اینکه در آن ایام، جنگ همچنان جاری بود و نمیدانستیم که در روزهای آتی چه پیش خواهد آمد، تلاش کردیم بعضی اقدامات را بدون فوت وقت انجام دهیم، درنتیجه از آقای دکتر اسکندر مختاری، عضوکمیته راهبردی کاخ گلستان دعوت کردیم تا به بررسی بخشهای آسیبدیده بپردازند؛ ایشان بعد از بررسیهای دقیق به این مساله اشاره کرد که کاخ گلستان، اشکال سازهای پیدا نکرده، بلکه فقط تزئینات وابسته دچار صدماتی شدهاند که قابلجبران است.
اصلیترین دستاندازی که در این مدت برای مرمت بخشهای آسیبدیده کاخ با آن مواجه بودهاید چه بوده است؟
مسالهای که دراینزمینه وجود دارد این است که براثر پرتابههای انفجار، تیرآهنها و نخالههای ساختمان مجاور، به بام کاخ ابیض پرتاب شده و چند قسمت از شیروانی ضلع شمالی این بنا را سوراخ و پاره کرده است که تعدادشان کم هم نبوده. طبعا بارندگیهای پیاپی امسال هم در تشدید این مشکل نقش زیادی داشته؛ بهنگام روبهروشدن با این مشکل، راههای مختلفی به نظرمان رسید که بهترین راهحل شناسایی این حفرهها و پانسمان آنها بهروش ایزوگام بود تا در بازه زمانی مناسب به مرمت اصولی آن بپردازیم. علاوه براین، تلاشهایی صورت گرفت تا با پوشاندن پنجرههای شکسته، جلوی ورود پرندگان و سایر جانوران به داخل عمارت گرفته شود. از دیگر کارهایی که بعداز جنگ انجام دادهایم، مستندنگاری کامل مجموعه درقالب فیلمبرداری و عکاسی بوده است. در اینجا لازم میدانم به یک نکته اشاره کنم؛ ما در جنگ ۱۲روزه، کارهای پیشگیرانهای انجام دادیم؛ بهعنوان مثال، سیستم قطعکن و شیرحساس به لرزه برای ایستگاه و شبکه گاز مجموعه را نصب کردیم تا در روز مبادا از حوادث غیرمترقبه جلوگیری کنیم. درحالی که روز مبادا خیلی زودتر از آنچه فکر میکردیم فرا رسید و این اقدام پیشگیرانه باعث شد تا بنا از خطرات جدی مصون بماند، وگرنه نشت گاز در حمله اخیر میتوانست تبدیل به یک فاجعه بزرگ شود.
شکی نیست که جراحتهای وارده بر پیکر ابنیه تاریخی از جمله کاخ گلستان دیر یا زود درمان و ترمیم میشوند اما آنچه ممکن است درجریان این آسیبها از بین برود و قابلتکرار نباشد اصالت این بناهاست.
باید به این نکته توجه داشته باشیم که باتوجه به اقداماتی که درحالحاضر نسبت به مرمت بخشهای آسیبدیده کاخ صورت میگیرد، زمان زیادی میبرد تا بتوانیم به یک برنامه جامع حفاظتی برسیم، درحالی که اقدامات فعلی ما شامل برنامه کوتاهمدت باهدف حفاظت اضطراری است. درواقع رفع خطر اولین کاری است که ما دراین زمینه انجام دادهایم. ایران عزیز ما درطول تاریخ اتفاقات ناخوشایند متعددی را پشتسرگذاشته و این رویدادها در حافظه تاریخی این سرزمین حک شدهاند. میتوان گفت زخمهایی که امروز بر کالبد کاخ گلستان وارد شده، بهعنوان یک سند تاریخی حائز اهمیت است. باوجود آنکه در مرمت بخشهای آسیبدیده این بنا از بهترین مرمتگران و خردجمعی در کمیتههای فنی بهره گرفته خواهد شد ولی حفظ حافظه تاریخی این جنگ هم باید در مرمت رعایت شود. بهبیان سادهتر، قرار نیست ما بهگونهای بخشهای تخریب شده را بازسازی کنیم که مشخص نشود کدام قسمت قدیمی و کدام قسمت بهتازگی مرمت شده است. شاید برایتان جالب باشد اگر بگویم، در روزهای گذشته که مشغول مستندنگاری از زوایای آسیبدیده کاخ بودیم، تمام قطعاتی که بر اثر موج انفجار به بخشهای کاخ اصابت کرده بودند توسط کارشناسان، بهشکل اصولی جمعآوری و بستهبندی شدند تا برای ثبت در تاریخ، یادآور شویم که بهعنوان مثال این قطعه براثر برخورد ترکش به کدام قسمت ضلع شرقی دیوار تالار آینه برخورد کرده بود و.... حتی میتوان در مواقعی اگر این قطعات سالم مانده باشند، در جانمایی بعدی از آن بهعنوان نقشه راه و تکنیک کار هم استفاده کرد. با اینحال، تاکیدم این است که امروز بیشتر از هرزمان دیگر نیازمند حفاظت اضطراری هستیم.
ثبت جهانی کاخ گلستان در فهرست یونسکو خواهناخواه این گمان رابهوجود میآورد که شاید برای مرمت قسمتهای آسیبدیده این بنا بتوان گوشهچشمی به همیاری نهادهای بینالمللی ازجمله یونسکو داشت. البته درروزهای اخیر ایکوم جهانی درپاسخ به ایکوم ایران، آمادگی خود رابرای کمک به موزهها و آثارتاریخی تخریب شده درجنگ اعلام کرده است.
در حال حاضر مکاتباتی صورتگرفته و همانطور که اشاره کردید یونسکو آمادگی خود را نسبت به همکاری با وزارتخانه میراث فرهنگی اعلام کرده و همکاران ما در اداره کل پایگاههای ملی و جهانی در این زمینه با یونسکو در ارتباط هستند. ما هم بهمحض وقوع این اتفاق، گزارشی برای وزارتخانه میراث فرهنگی نوشتیم و وزیر محترم نیز دستورات لازم را ارائه کردند که بههمراه رونوشتی به ایکوم ارسال شد.
اساسا مرمت بخشهای آسیبدیده کاخ گلستان در چه بازه زمانی محقق خواهد شد؟
درحالحاضر نمیتوانم درباره زمان دقیق این مساله صحبت کنم، چراکه روند مرمت یک بنا به عوامل مختلفی ازجمله میزان تخریب، نوع تخریب، تامین منابع مالی و از همه مهمتر، وضعیت پایدار آتشبس بستگی دارد. همینقدر بگویم که ما کار را از همان لحظه اول شروع کردیم و اقدامات لازم صورت گرفته است. حتی درروزهای اخیر، کمیته راهبردی شهرداری تهران هم درکاخ گلستان حضور یافته و به این مساله اشاره کردهاند که هرکاری از دستشان بربیاید انجام خواهند داد. صرفنظر از نهادهای مرتبط، آنچه برای ما خیلی ارزشمند است، مکاتبات و تماسهای شهروندان است که برای کمک به ترمیم آسیبهای کاخ داوطلب هستند. در این حیطه هم قراراست ساختار مطلوبی برای نحوه همکاری شهروندان با پایگاهها شکل بگیرد تا بتوانیم از کمکهای بیرونی بهره بگیریم.کمکهای مردمی برای مااز ارزش بسیاری برخورداراست و وطندوستی ملت ایران را میرساند. طبعا وقتی یک فرد ایرانی نسبت به تخریب بنای پرقدمتی مانند کاخ گلستان ابراز نگرانی میکند و حاضر است تا پای جان در این مسیر فداکاری کند، باید چنین کمکهایی را روی سر و چشممان بگذاریم. طبعا داوطلبشدن نیروهای مردمی در تقویت روحیه همکارانمان که در تمام روزهای جنگ بدون توجه به حفظ جان خود، در کاخ حضور داشته و به حفاظت این بنا پرداختهاند، نقش بسزایی دارد. نکته مهم دیگری که جا دارد در این گفتوگو به آن اشارهکنماین استکه همکارانمن درسازمان میراثفرهنگیبهمعنی واقعیعاشقهستندونسبت به حفظ امانتی که بهعهدهشان گذاشته شده، مسئولانه برخورد میکنند، بهطوری که در ایام جنگ اخیر، بیآنکه هیچ قوه قهریای به آنها اجبار کند، بهشکل خودجوش و از صمیم قلب در کاخ گلستان به فعالیت خود ادامه دادند تا از امانت مردم و نسلهای آینده صیانت کنند.
آیا تا اینجای کار میتوانید یک برآورد دقیق ریالی نسبت به حجم خسارتهای وارده ارائه کنید؟
مسلما برآوردهای اولیه دراین زمینه صورت گرفته ولی هنوز نمیتوان بهشکل قطعی دراینباره صحبت کرد.
فکر میکنید درهای کاخ گلستان چهزمانی دوباره بهروی مردم باز خواهد شد؟
آنچه مسلم است این که مرمت کاخ گلستان زمانبر است و چندانکه در سؤالات پیشین شما اشاره کردم، قرار نیست هنگام مرمت، بخشهای آسیبدیده دقیقا به حالت قبلی خود برگردند. از زمان وقوع حادثه تاامروز، کارها بهشکل پلکانی درحال انجام است و ما مطابق با دستوراتی که از وزارتخانه دریافت میکنیم دراین مسیر قدم برمیداریم. تلاشمان این است که درها بعداز رفعخطر قطعی و حفاظت، بهروی مردم باز شوند تا آن قسمت از فضاهایی که امکان بازدید برای مردم دارند، در معرض دید قرار بگیرند. نکته دیگر این که درصدد هستیم تا روند مرمت مقابل چشم مردم صورت بگیرد. این حرکت که در روند بازسازی موزهها و ابنیه تاریخی، روندی معمول و مرسوم است، میتواند برای شهروندان امیدبخش باشد و این نوید را به آنها بدهد که آسیبهای وارده به کاخ گلستان در حال جبران و ترمیم است.
مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان شامگاه دهم اسفندماه به دلیل حمله هوایی که در عرصه تاریخی میدان ارگ در جوار و حریم درجه یک کاخ گلستان اتفاق افتاد، دچار موج انفجار شد و بخشهایی از کاخ آسیب دید. طبعا مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان در ردیف یکی از ارزشمندترین بناهای ایران بهشمار میرود که در تیرماه سال ۱۳۹۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. ما بلافاصله پس از وقوع حادثه و بعد از همکارانمان در بخش حفاظت، در مجموعه حاضر شدیم و درجریان حادثه قرارگرفتیم. هرچند حضور در بخشهای آسیبدیده درآن بازه زمانی دشواربود، چراکه ممکن بود باتوجه به وجود ساختمانهایی در اطراف کاخ گلستان، حملات مجددی اتفاق بیفتد. بههرحال، بههمراه سایر همکاران از تمام فضاهای کاخ بازدید کردیم و درجمع بندیهای اولیه به این نتیجه رسیدیم از آنجایی که اصابت بهشکل مستقیم نبوده، تخریب عمقی نسبت به این بنا صورت نگرفته است،هرچند موج انفجار باعث شده تا تزئینات بخشهایی از کاخ، بهخصوص عناصر چوبی دستخوش لطمات زیادی شوند. این عناصر شامل آینهکاریها، قاببندیهای چوبی سقفها، ارسیها، درها و پنجرهها هستند. ارسیها بهروش گرهچینی کار شده و بهوسیله شیشههای رنگی و آینهها تزئین میشوند و ما تزئیناتی ازاین دست در کاخ گلستان کم نداریم. بهترین نمونه در این زمینه «عمارت بادگیر» و «ایوان تخت مرمر» هستند. خوشبختانه کاشیکاریها در بررسی اولیه آسیب ندیدهاند اما شیشهها وپنجرهها دچارخسارت زیادی شدهاند. متاسفانه بهدلیل اینکه «ایوان تخت مرمر» در ضلع شمالی کاخ گلستان و درست روبهروی ساختمانهای همجوار کاخ قرار گرفته، تزئینات این بخش با آسیبهای متعددی روبهرو شده است.
در بازدیدهایی که پیش از شروع گفتوگو از قسمتهای مختلف کاخ گلستان انجام دادیم، متوجه شدیم که بخشهایی از «تالار آینه» هم تخریب شده است.
بله، آینهکاری سقف تالار آینه دچار آسیب شده است، این درحالی است که مرمت تالار آینه بهتازگی به پایان رسیده و هنوز داربست مرمتگر از داخل تالار جمع نشده بود. از این رو، آسیبدیدن دوباره این بنا برایمان غمانگیز بود. خوشبختانه درماههای اخیر، تعطیلی موزهها این فرصت را به ما داد تا بخشهایی از موزه که با توجه به وجود اشیاء، مرمتشان مشکل بود، بهشکل اصولی و بدون حضور اشیاء مورد مرمت و بازسازی قرار بگیرند. تالار آینه هم در ردیف این بخشها قرار داشت اما متاسفانه در جریان حملات اخیر، تزئینات سقف تالار آینه فرو ریخته و لوسترها و سرشاخههای لوسترها نیز آسیب دیدهاند. البته بهدلیل حفاظت پیشگیرانه از قبل، این آسیب گسترده نبوده است، درحالی که اگر حفاظتهای قبلی انجام نمیشد ممکن بود صدمات گستردهتری متوجه این قسمت شود. بهجز تالار آینه، ایوان آینهکاری شمسالعماره هم آسیب دیده و عناصر چوبیاش تخریب شده است. همچنین، ارسیهای ضلع جنوبی «عمارت بادگیر» (با محفوظماندن ارسی بزرگ از تخریب) هم آسیب دیده است. بخشی از تالار آینه عمارت «باب عالی» هم در جریان جنگ اخیر با آسیب مواجه شده که خوشبختانه چون از پیش استحکامبخشی در این قسمت صورت گرفته بود، این آسیب جزئی است.
اگر اشتباه نکنم، بیشترین لطمات در کاخ گلستان متوجه بنای «کاخ ابیض» بوده است.
همینطور است؛ این بنا با آسیب گستردهای توام بوده که البته فردای روز واقعه، بازدیدهایی صورت گرفت و وزیر محترم میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاونان ایشان در حضور رسانهها از این بخشها بازدید کردند. در مجموع، سه کار مهم بعدازاین بازدیدها صورت گرفت، باتوجه به اینکه در آن ایام، جنگ همچنان جاری بود و نمیدانستیم که در روزهای آتی چه پیش خواهد آمد، تلاش کردیم بعضی اقدامات را بدون فوت وقت انجام دهیم، درنتیجه از آقای دکتر اسکندر مختاری، عضوکمیته راهبردی کاخ گلستان دعوت کردیم تا به بررسی بخشهای آسیبدیده بپردازند؛ ایشان بعد از بررسیهای دقیق به این مساله اشاره کرد که کاخ گلستان، اشکال سازهای پیدا نکرده، بلکه فقط تزئینات وابسته دچار صدماتی شدهاند که قابلجبران است.
اصلیترین دستاندازی که در این مدت برای مرمت بخشهای آسیبدیده کاخ با آن مواجه بودهاید چه بوده است؟
مسالهای که دراینزمینه وجود دارد این است که براثر پرتابههای انفجار، تیرآهنها و نخالههای ساختمان مجاور، به بام کاخ ابیض پرتاب شده و چند قسمت از شیروانی ضلع شمالی این بنا را سوراخ و پاره کرده است که تعدادشان کم هم نبوده. طبعا بارندگیهای پیاپی امسال هم در تشدید این مشکل نقش زیادی داشته؛ بهنگام روبهروشدن با این مشکل، راههای مختلفی به نظرمان رسید که بهترین راهحل شناسایی این حفرهها و پانسمان آنها بهروش ایزوگام بود تا در بازه زمانی مناسب به مرمت اصولی آن بپردازیم. علاوه براین، تلاشهایی صورت گرفت تا با پوشاندن پنجرههای شکسته، جلوی ورود پرندگان و سایر جانوران به داخل عمارت گرفته شود. از دیگر کارهایی که بعداز جنگ انجام دادهایم، مستندنگاری کامل مجموعه درقالب فیلمبرداری و عکاسی بوده است. در اینجا لازم میدانم به یک نکته اشاره کنم؛ ما در جنگ ۱۲روزه، کارهای پیشگیرانهای انجام دادیم؛ بهعنوان مثال، سیستم قطعکن و شیرحساس به لرزه برای ایستگاه و شبکه گاز مجموعه را نصب کردیم تا در روز مبادا از حوادث غیرمترقبه جلوگیری کنیم. درحالی که روز مبادا خیلی زودتر از آنچه فکر میکردیم فرا رسید و این اقدام پیشگیرانه باعث شد تا بنا از خطرات جدی مصون بماند، وگرنه نشت گاز در حمله اخیر میتوانست تبدیل به یک فاجعه بزرگ شود.
شکی نیست که جراحتهای وارده بر پیکر ابنیه تاریخی از جمله کاخ گلستان دیر یا زود درمان و ترمیم میشوند اما آنچه ممکن است درجریان این آسیبها از بین برود و قابلتکرار نباشد اصالت این بناهاست.
باید به این نکته توجه داشته باشیم که باتوجه به اقداماتی که درحالحاضر نسبت به مرمت بخشهای آسیبدیده کاخ صورت میگیرد، زمان زیادی میبرد تا بتوانیم به یک برنامه جامع حفاظتی برسیم، درحالی که اقدامات فعلی ما شامل برنامه کوتاهمدت باهدف حفاظت اضطراری است. درواقع رفع خطر اولین کاری است که ما دراین زمینه انجام دادهایم. ایران عزیز ما درطول تاریخ اتفاقات ناخوشایند متعددی را پشتسرگذاشته و این رویدادها در حافظه تاریخی این سرزمین حک شدهاند. میتوان گفت زخمهایی که امروز بر کالبد کاخ گلستان وارد شده، بهعنوان یک سند تاریخی حائز اهمیت است. باوجود آنکه در مرمت بخشهای آسیبدیده این بنا از بهترین مرمتگران و خردجمعی در کمیتههای فنی بهره گرفته خواهد شد ولی حفظ حافظه تاریخی این جنگ هم باید در مرمت رعایت شود. بهبیان سادهتر، قرار نیست ما بهگونهای بخشهای تخریب شده را بازسازی کنیم که مشخص نشود کدام قسمت قدیمی و کدام قسمت بهتازگی مرمت شده است. شاید برایتان جالب باشد اگر بگویم، در روزهای گذشته که مشغول مستندنگاری از زوایای آسیبدیده کاخ بودیم، تمام قطعاتی که بر اثر موج انفجار به بخشهای کاخ اصابت کرده بودند توسط کارشناسان، بهشکل اصولی جمعآوری و بستهبندی شدند تا برای ثبت در تاریخ، یادآور شویم که بهعنوان مثال این قطعه براثر برخورد ترکش به کدام قسمت ضلع شرقی دیوار تالار آینه برخورد کرده بود و.... حتی میتوان در مواقعی اگر این قطعات سالم مانده باشند، در جانمایی بعدی از آن بهعنوان نقشه راه و تکنیک کار هم استفاده کرد. با اینحال، تاکیدم این است که امروز بیشتر از هرزمان دیگر نیازمند حفاظت اضطراری هستیم.
ثبت جهانی کاخ گلستان در فهرست یونسکو خواهناخواه این گمان رابهوجود میآورد که شاید برای مرمت قسمتهای آسیبدیده این بنا بتوان گوشهچشمی به همیاری نهادهای بینالمللی ازجمله یونسکو داشت. البته درروزهای اخیر ایکوم جهانی درپاسخ به ایکوم ایران، آمادگی خود رابرای کمک به موزهها و آثارتاریخی تخریب شده درجنگ اعلام کرده است.
در حال حاضر مکاتباتی صورتگرفته و همانطور که اشاره کردید یونسکو آمادگی خود را نسبت به همکاری با وزارتخانه میراث فرهنگی اعلام کرده و همکاران ما در اداره کل پایگاههای ملی و جهانی در این زمینه با یونسکو در ارتباط هستند. ما هم بهمحض وقوع این اتفاق، گزارشی برای وزارتخانه میراث فرهنگی نوشتیم و وزیر محترم نیز دستورات لازم را ارائه کردند که بههمراه رونوشتی به ایکوم ارسال شد.
اساسا مرمت بخشهای آسیبدیده کاخ گلستان در چه بازه زمانی محقق خواهد شد؟
درحالحاضر نمیتوانم درباره زمان دقیق این مساله صحبت کنم، چراکه روند مرمت یک بنا به عوامل مختلفی ازجمله میزان تخریب، نوع تخریب، تامین منابع مالی و از همه مهمتر، وضعیت پایدار آتشبس بستگی دارد. همینقدر بگویم که ما کار را از همان لحظه اول شروع کردیم و اقدامات لازم صورت گرفته است. حتی درروزهای اخیر، کمیته راهبردی شهرداری تهران هم درکاخ گلستان حضور یافته و به این مساله اشاره کردهاند که هرکاری از دستشان بربیاید انجام خواهند داد. صرفنظر از نهادهای مرتبط، آنچه برای ما خیلی ارزشمند است، مکاتبات و تماسهای شهروندان است که برای کمک به ترمیم آسیبهای کاخ داوطلب هستند. در این حیطه هم قراراست ساختار مطلوبی برای نحوه همکاری شهروندان با پایگاهها شکل بگیرد تا بتوانیم از کمکهای بیرونی بهره بگیریم.کمکهای مردمی برای مااز ارزش بسیاری برخورداراست و وطندوستی ملت ایران را میرساند. طبعا وقتی یک فرد ایرانی نسبت به تخریب بنای پرقدمتی مانند کاخ گلستان ابراز نگرانی میکند و حاضر است تا پای جان در این مسیر فداکاری کند، باید چنین کمکهایی را روی سر و چشممان بگذاریم. طبعا داوطلبشدن نیروهای مردمی در تقویت روحیه همکارانمان که در تمام روزهای جنگ بدون توجه به حفظ جان خود، در کاخ حضور داشته و به حفاظت این بنا پرداختهاند، نقش بسزایی دارد. نکته مهم دیگری که جا دارد در این گفتوگو به آن اشارهکنماین استکه همکارانمن درسازمان میراثفرهنگیبهمعنی واقعیعاشقهستندونسبت به حفظ امانتی که بهعهدهشان گذاشته شده، مسئولانه برخورد میکنند، بهطوری که در ایام جنگ اخیر، بیآنکه هیچ قوه قهریای به آنها اجبار کند، بهشکل خودجوش و از صمیم قلب در کاخ گلستان به فعالیت خود ادامه دادند تا از امانت مردم و نسلهای آینده صیانت کنند.
آیا تا اینجای کار میتوانید یک برآورد دقیق ریالی نسبت به حجم خسارتهای وارده ارائه کنید؟
مسلما برآوردهای اولیه دراین زمینه صورت گرفته ولی هنوز نمیتوان بهشکل قطعی دراینباره صحبت کرد.
فکر میکنید درهای کاخ گلستان چهزمانی دوباره بهروی مردم باز خواهد شد؟
آنچه مسلم است این که مرمت کاخ گلستان زمانبر است و چندانکه در سؤالات پیشین شما اشاره کردم، قرار نیست هنگام مرمت، بخشهای آسیبدیده دقیقا به حالت قبلی خود برگردند. از زمان وقوع حادثه تاامروز، کارها بهشکل پلکانی درحال انجام است و ما مطابق با دستوراتی که از وزارتخانه دریافت میکنیم دراین مسیر قدم برمیداریم. تلاشمان این است که درها بعداز رفعخطر قطعی و حفاظت، بهروی مردم باز شوند تا آن قسمت از فضاهایی که امکان بازدید برای مردم دارند، در معرض دید قرار بگیرند. نکته دیگر این که درصدد هستیم تا روند مرمت مقابل چشم مردم صورت بگیرد. این حرکت که در روند بازسازی موزهها و ابنیه تاریخی، روندی معمول و مرسوم است، میتواند برای شهروندان امیدبخش باشد و این نوید را به آنها بدهد که آسیبهای وارده به کاخ گلستان در حال جبران و ترمیم است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
