«روشنایی شب»سریالی با روایت اقدامات در سایه

به گزارش جام‌جم‌آنلاین از روابط عمومی رسانه ملی، سریال «روشنایی شب» به کارگردانی محمود معظمی و تهیه‌کنندگی بهروز مفید و مصطفی رضوانی تلاش کرد تا با سخن گفتن از مسائلی که پیشتر کمتر به آن پرداخته شده است، روشنگری کرده و مخاطبان را نسبت به مخاطراتی که هر روز در کمینشان است، اما توسط نیرو‌های امنیتی خنثی می‌شود، آگاه سازد؛ از کشف یک عملیات پنهان تا ورود به شبکه‌ای پیچیده از نفوذ و خرابکاری.

«روشنایی شب» قصه‌ای است از مسیری که هر قدم در آن، به حقیقتی بزرگ‌تر نزدیک می‌شود. از نکات جالب سریال رویارویی دگرباره مهدی فخیم‌زاده و رویا نونهالی به‌عنوان شخصیت‌های منفی سریال خاطره انگیز «خواب و بیدار» بود. پس از گذشت ۲۵ سال از پخش سریال «خواب و بیدار» (مهدی فخیم‌زاده ۱۳۸۰) و قصه‌ای که در خاطره جمعی مردم باقی مانده است، آن کاراکتر‌ها دوباره در داستانی که باز هم رنگ‌وبوی تقابل و نفرت دارد روبه‌روی هم قرار گرفتند و بی‌شک، این موضوعی است که سازندگان به‌درستی درراستای افزایش مخاطبان بالقوه در نظر داشتند.

مهدی فخیم‌زاده، رویا نونهالی، خاطره اسدی، پرویز فلاحی‌پور، محسن غفاری، علیرام نورایی، سودابه بیضایی، پیام احمدی‌نیا، علیرضا استادی، مهران رجبی، ابوالفضل همراه، رضا توکلی، افسانه چهره‌آزاد، مهوش وقاری، شهاب شادابی، علی جلالی، محمدرضا هاشمی، مینا شفیعی، آرمیتا مرادی و... در این سریال ایفای نقش داشتند.

یک اثر ماندگار در رده سریال‌های امنیتی

بهروز مفید، تهیه‌کننده «روشنایی شب» در مورد محتوا و ماهیت این سریال بیان کرد: در مقطعی هستیم که ازطریق شبکه‌های جاسوسی فضای سختی را برای کشورمان ایجاد کرده‌اند و با همین شبکه‌ها جذب نیرو و گردآوری اطلاعات می‌کنند. این سریال در کنار جنبه درام خود تلاش دارد تا مخاطب را با همین موضوعات آشنا کرده و توانایی‌های شبکه‌های جاسوسی و اقدامات آنان را به تصویر بکشد. درنتیجه در شرایط حاضر جنبه آموزشی این سریال برجسته است.

مفید درباره ایده ساخت «روشنایی شب» ادامه داد: نویسندگان ما با بررسی پرونده‌های حقیقی به ایده این قصه رسیدند. «روشنایی شب» تلاش کرد تا در رده سریال‌های امنیتی اثرگذار باشد و بخش آموزشی قصه برای مخاطب به دلیل اطلاعاتی که از نیروچینی و جذب داده‌های این شبکه‌های جاسوسی می‌دهد، می‌تواند مهم و اثرگذار باشد.

مفید در پاسخ به این سؤال که مهم‌ترین چالش تولید این سریال چه بود، اظهار کرد: علی‌رغم اینکه قرار بود کار در خردادماه روی آنتن برود، به دلیل اتفاقاتی که رخ داد سیمافیلم خواستار آن شد که این کار یا دست‌کم بخشی از آن به سرعت به آنتن برسد و همه عوامل تلاش کردند تا این اتفاق بیفتد. براین‌اساس، رساندن سریال به جدول‌پخش نوروز چالش بزرگی بود. تولید نیمه دوم سریال را به‌زودی کلید خواهیم زد تا با تکیه بر قسمت‌های آماده شده کار را به اتمام برسانیم.

این تهیه‌کننده در مورد شرایط حاضر کشور تأکید کرد: امیدوارم که این اتفاقات با عزت مسلمانان و مردم ایران به پایان برسد. شرایط سخت است و مردم متفق‌القول هستند که باید با موفقیت از این گذرگاه عبور کنیم. این همدلی که امروز بین مردم وجود دارد و در جامعه مشهود است، نقطه قوت جامعه ماست. مردم ما نسبت به اعتقادات و عرق میهنی به‌شدت تعصب دارند و این نقطه قوت مردم ما و افتراق آنان با مردم سایر ملل است.

نمایش داستانی از چند پرونده امنیتی با موضوع جاسوسی

مصطفی رضوانی، تهیه‌کننده دیگر سریال «روشنایی شب» درباره ماهیت این قصه این سریال بیان کرد: داستان این مجموعه براساس چند پرونده اطلاعاتی و امنیتی با موضوع جاسوسی و شبکه‌سازی اسرائیل در ایران توسط آقای نعمتی نوشته شده است. درحقیقت در خلق داستان این سریال چند پرونده امنیتی با هم آمیخته شده و به شکل یک قصه تقریبا ۴۰ قسمتی درآمده است. این قصه‌ها واقعی و تجمیع داده‌هایی است که از پرونده‌های نهاد‌های امنیتی گرفته شده‌اند.

وی درباره این قصه‌ها یادآور شد: این قصه‌ها براساس انطباق با شرایط روز جامعه و جذابیت برای ساخت یک سریال تلویزیونی انتخاب شده‌اند.

رضوانی هدف از ساخت سریال «روشنایی شب» را نشان دادن پشت پرده اتفاقات سیاسی رخ داده در کشور مطرح کرد و افزود: اینکه مخاطب بداند پشت برخی مسائل روزمره چه نیت‌های شومی از سوی دشمن یعنی اسرائیل وجود دارد و نیز اینکه نهاد‌های امنیتی چگونه با آن مقابله می‌کنند و ما نه از اولی مطلع می‌شویم و نه از دومی، مهم‌ترین پیام‌های «روشنایی شب» برای مخاطبان است. درنهایت ما می‌خواهیم که هم دشمنی‌ها را به تصویر بکشیم و هم مقابله با آنان را.

رضوانی گفت: عمده قصه ما در تهران می‌گذرد، اما در ادامه به فراخور شرایط جنگی و داستان وارد شهر‌های دیگر هم خواهیم شد. البته آنچه در ۱۵ قسمت ابتدایی این سریال دیده شد، در تهران ساخته و تولید شده بود. پخش بخش نوروزی ما تمام شده است، اما قصه ادامه می‌یابد و درحال حاضر نمی‌توانم بگویم که پخش ادامه سریال چه زمانی است.
این تهیه‌کننده با اشاره به چالش‌های تولید این سریال اظهار کرد: تنوع کاراکتر‌ها و لوکیشن‌ها سختی این کار بود، چراکه هر روز تغییر لوکیشن داشتیم و این موضوع تهیه و تولید کار را سخت می‌کرد. مهم‌ترین معضل تهیه سریال، لوکیشن‌های متنوع آن بود.

وی در پاسخ به این سؤال که چرا رویا نونهالی پس از سال‌ها غیبت از تلویزیون، دوباره در نقشی مشابه نقش خاطره‌انگیز ناتاشا در این سریال حضور پیدا کرده است، یادآور شد: به‌واسطه سریال «خواب و بیدار» بسیاری از مردم از خانم نونهالی خاطره خوبی دارند؛ ضمن اینکه او چندین سال است جلوی دوربین سریال تلویزیونی نبوده است. درنتیجه، این دو مورد می‌توانست بر جذابیت‌های این قصه بیفزاید و بر همین اساس او برای این نقش انتخاب شد و به‌خوبی از پس این نقش برآمد.

رضوانی با تأکید بر نقاط قوت سریال «روشنایی شب» بیان کرد: ما گروه خوب و کاربلدی را برای این کار جمع کردیم و عوامل جلو و پشت دوربین بسیار با هم همدل بودند؛ ضمن اینکه این قصه نسبت به سایر سریال‌های گذشته پشت پرده‌های بیشتری از مسائل حکومتی در جمهوری اسلامی را به تصویر می‌کشد. این سریال تلاش می‌کند تا اقدامات نیرو‌های امنیتی درراستای خنثی‌سازی تحرکات دشمن را برجسته سازد که شاید مخاطبان و مردم به‌صورت روزمره هرگز از این موضوعات باخبر نشوند. همه اینها مؤلفه‌های مهمی درراستای اهمیت این سریال است.

وی درباره جنگ رمضان و وقایع اخیر کشور تأکید کرد: نبرد ما با امریکا و اسرائیل نبردی موجودیتی و تاریخی است که دیر یا زود باید اتفاق می‌افتاد. روزی باید وارد درگیری جدی می‌شدیم و ان‌شاءالله به نفع جمهوری اسلامی تمام می‌شود.

وظیفه هنرمند گفتن از درد جامعه‌اش است

عباس نعمتی، نویسنده فیلمنامه سریال «روشنایی شب» درخصوص مضمون قصه این سریال عنوان کرد: «روشنایی شب» قصه قرارگاهی است که چند شخصیت در آن مشغول مقابله و خنثی کردن نقشه‌هایی هستند که رژیم صهیونیستی برای ایران دارد. موضوعی که این روز‌ها بیش از همیشه مبتلابه جامعه ماست.

وی در مورد علاقه شخصی‌اش به این موضوع و دلیل نوشتن قصه سریال اظهار کرد: پیشنهاد نوشتن این داستان نه یک سفارش که دغدغه شخصی خودم بود که به یک طرح رسید و صداوسیما از ساخت آن استقبال کرد. عقیده دارم وظیفه اصلی یک هنرمند سخن گفتن از اولویت‌ها، دردها، چالش‌ها و معضلات جامعه خودش است و من تجربه این کار را داشته‌ام. همچنان که پیش از این به آنچه نیاز جامعه دانسته‌ام، پرداخته‌ام. چندسالی بود که تقابل رژیم صهیونیستی و امریکا با ایران را بیش از پیش می‌دیدم؛ جنسی از دشمنی که با ذات ایران بود.

این که امروز می‌گویند می‌خواهند ما را به عصر حجر ببرند را پیش از این هم در اعمالشان نشان داده بودند و در قصه هم به این موضوع اشاره می‌شود که دنبال شبکه‌سازی برای خرابکاری در داخل کشور هستند، همچنان که امروز می‌خواهند زیرساخت‌های برق، اینترنت، جاده و... را تخریب کنند.

وی افزود: براین‌اساس، دغدغه من از اینجا بود که جنسی از دشمنی جدی با مفهوم ایران و مردم ایران دارند و این گونه قصه پایه‌ریزی شد و در ادامه پرونده‌های حقیقی را خواندم و سیمافیلم کارشناسانی را برای پخته کردن کار به من معرفی کرد؛ این‌گونه بود که فرایند نوشتن فیلمنامه سریال به تدریج شکل گرفت و جلو رفت.

نعمتی با اشاره به واقعی بودن آنچه در سریال به مخاطب نمایش داده می‌شود، اظهار کرد: بالای ۶۰ پرونده را برای نوشتن این قصه خواندم و دقیقا مثل ساخت عطر عمل کردم. این‌گونه که عصاره‌های مختلفی را از هرکدام از این پرونده‌ها گرفتم و در قصه از آنان بهره بردم. درنتیجه، این قصه مانند سکه‌ای دوروست؛ یعنی از جهتی کاملا واقعی است و از جهتی کاملا تخیلی، چون من براساس آنچه خوانده بودم داستان را سروشکل داده و ساخته و پرداخته کردم.

این نویسنده با اشاره به چالش‌های نوشتن فیلمنامه سریال «روشنایی شب» عنوان کرد: این دست آثار که آینده‌پژوهی تلقی می‌شوند در کنه خود کار‌های چالش‌برانگیزی هستند، چراکه معمولاً وقفه‌ای بین ساخت تا پخش دارند و در این موارد باید قصه را برای آینده مطرح کرد، دغدغه‌های آینده را درنظر گرفت و براساس آن کار را ارائه کرد، اما گاهی پروسه تصویب کار طولانی‌تر از چشم‌انداز شما شده و دوره قصه می‌گذرد و کهنه می‌شود. این رو به آینده بودن و زمان برآورد، تولید و پخش مهم‌ترین چالش در نوشتن و تولید این دست آثار است؛ چالشی که در نوشتن یک قصه تاریخی و چیزی که در گذشته رخ داده و تمام شده است هرگز با آن مواجه نمی‌شوید، چون قصه گذشته با گذر زمان تغییر نمی‌کند.

نعمتی در پاسخ به این سؤال که با توجه به ادامه‌دار بودن این سریال آیا فیلمنامه آن آماده است یا خیر، یادآور شد: قصه این سریال دو سال پیش نوشته شده و به اتمام رسیده است. متن آماده است، اما بنابر طبعیت و شرایط تولید در ایران، معمولا قصه باید بازنویسی شود. از ابتدا قرار بود ۱۵ قسمت اولیه سریال در نوروز پخش شود و باقی در ادامه، که شرایط جنگ احتمالاً تولید نیمه دوم سریال را به تعویق خواهد انداخت.

این نقش منفی برایم جذاب‌تر بود

پیام احمدی‌نیا، بازیگر «روشنایی شب» در مورد نقش خود در این سریال گفت: نقش یک دلال معاملات اشیای هنری را در این سریال دارم که به دلیل خلافکاری‌های بین‌المللی و قاچاق انسان که انجام می‌دهد مترصد واردکردن کاراکتر خانم نونهالی به داخل کشور است. البته که به‌واسطه فعالیت نیرو‌های اطلاعاتی به دام افتاده و کل نقشه‌ها را لو می‌دهد. این کاراکتر مانند یک مفصل در این قصه عمل می‌کند و نه چیزی بیش از آن.

وی با اشاره به چرایی بازی این نقش گفت: نقش را به واسطه دوستی با کارگردان کار، آقای معظمی و آقای مفید که تهیه‌کننده کار بود، پذیرفتم، چون سابقه همکاری با هم داشتیم، اما از سوی دیگر کاراکتر تیپیکال این نقش هم برایم جذاب بود و تلاش کردم تا آن را آنگونه که مدنظر دوستان بود اجرا کنم. به هرحال هر کاراکتر در قصه به سهم خودش سهم دارد که کوشیدم آن را به درست‌ترین شکل اجرا کنم.

احمدی‌نیا تأکید کرد: کاراکتر‌های منفی به هر شکل در ابعاد مختلف همواره برای من جذاب بوده و هستند. آدمی‌که در این قصه نقش آن را بازی کردم، حتی جذابیت بیشتری هم برایم داشت، چون علاوه‌بر خلافکاری بین‌المللی وجهی آرتیستیک هم داشت؛ نقاشی دوست داشت و آن را می‌شناخت و ویژگی‌هایی منحصر‌به‌فرد و متناقضی داشت.

وی در پاسخ به این سؤال که چرا همواره برای نقش منفی انتخاب شده و به آن تمایل دارد، تصریح کرد: اسم این کاراکتر‌ها را نقش منفی نمی‌گذارم؛ آنها شخصیت‌هایی خاکستری هستند که مابه‌ازای زیادی در جامعه دارند. ضمن اینکه تجربه به من نشان داده است که مردم و مخاطبان هم این جنس کاراکتر‌ها را دوست دارند، چون برایشان ملموس است و قابل پذیرش.

احمدی‌نیا در مورد قصه «روشنایی شب» عنوان کرد: این قصه بر عملکرد بچه‌های حفاظت اطلاعات متمرکز است؛ کسانی که در داخل کشور زحمت می‌کشند و چون با پرونده‌های متفاوتی روبه‌رو هستند ناچارند که نسبت به هر پرونده رویکرد و انعطاف متفاوتی از خود نشان دهند تا موفق باشند.

وی در انتها با توجه به شرایط حال حاضر کشور اظهار کرد: امید است که همه چیز به خیر و خوشی تمام شود و حال دل مردم ایران در سال جدید خوب شود.