به گزارش جام جم آنلاین جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۲ به نیمه رسیده و با وجود حضور برخی آثار برجسته، همچنان با چالشها و حواشی متعددی روبهرو است که موجب بحثهای زیادی در فضای سینمایی کشور شده است. از بینظمیهای مکرر در زمانبندی نمایش فیلمها و کیفیت نهچندان مطلوب برخی آثار گرفته تا حضور فیلمهایی که بیشتر از آنکه بخواهند حرف تازهای بزنند، به نظر میرسد به دلیل فشارهای صنعت سینما ساخته شدهاند. در این گزارش نگاهی خواهیم داشت به مهمترین اتفاقات جشنواره فجر امسال، نقدهایی که به این رویداد وارد شده و آثار قابل توجه و ضعیف نمایش دادهشده در این دوره.
حواشی و بینظمیها: جشنوارهای در بحران؟
یکی از ویژگیهای برجسته جشنواره امسال، بینظمیهای مکرر در نمایش فیلمها بود. تغییرات لحظهای برنامهها، تأخیر در شروع فیلمها و سردرگمیهای عمومی در خصوص زمانبندیها، موجب نارضایتی تماشاگران و دستاندرکاران جشنواره شد. این بینظمیها به حدی بود که حتی برخی از فیلمسازان و منتقدان نسبت به آینده این جشنواره ابراز نگرانی کردند. بسیاری از آنها بر این باورند که جشنواره فیلم فجر باید به یک برنامهریزی دقیقتر و منسجمتر نیاز دارد تا دیگر شاهد این مشکلات نباشیم.
همچنین فشارهای اجتماعی و رسانهای که در فضای مجازی روز به روز افزایش یافت، بر هیئت داوران جشنواره تأثیرگذار بود. این فشارها تا جایی پیش رفت که برخی از داوران مطرحی همچون مستعود نقاشزاده، مهدی سجادهچی و محمدعلی باشهپاهنگر از حضور در هیئت داوری خودداری کردند. گفته میشود که هیئت داوران به دلیل فشارهای متعدد نتوانستند تصمیمات آزادانهای اتخاذ کنند و از همین رو برخی از فیلمهای اکرانشده، با واکنشهای منفی زیادی روبهرو شدند.
کیفیت آثار: بهترینها کدامند؟
در حالی که جشنواره فیلم فجر همیشه به عنوان یک رویداد مهم سینمایی برای معرفی آثار برجسته کشور شناخته میشود، امسال شاهد تعدادی از فیلمهایی بودیم که نتواستند از نظر هنری و فنی انتظارات را برآورده کنند. در بسیاری از مواقع، فیلمها نه تنها در فرم و محتوا ضعفهای زیادی داشتند، بلکه برخی از آنها به جای بیان مسائل اجتماعی و فرهنگی، بیشتر درگیر داستانهایی سطحی و تکراری بودند که نتوانستند مخاطب را جذب کنند.
در این میان، تعداد فیلمهایی که از نظر مردم "بهترین" شناخته شدند، به سرعت کاهش یافت و از آنجایی که کیفیت فیلمها همزمان با پیشرفت جشنواره کاهش پیدا کرد، انتقادات از جشنواره شدت گرفت. تماشاگران با دیدن فیلمهای ابتدایی جشنواره که از نظر فنی و هنری جذابیتهایی داشتند، به مرور با فیلمهایی مواجه شدند که نه تنها سطح انتظارات را برآورده نکردند، بلکه باعث شدند نظر مخاطبان بهطور قابلتوجهی تغییر کند.
آثار برجسته و قابلتوجه جشنواره
اگرچه برخی آثار نتوانستند انتظارات را برآورده کنند، اما در میان سیل فیلمهای بیکیفیت، آثار برجستهای هم وجود داشت که توانستند توجهها را جلب کنند و از بحران کیفیت نجات یابند. این آثار شامل فیلمهایی هستند که هم از نظر محتوایی و هم از لحاظ فنی توانستند نگاه مثبت منتقدان و تماشاگران را به خود جلب کنند:
«خیابان-جمهوری»: یک درام اجتماعی که به مشکلات اقتصادی و اجتماعی روز جامعه پرداخته و حرفهای مهمی برای گفتن داشت. این فیلم، با نگاهی واقعگرایانه به وضعیت معیشتی و اقتصادی در کشور، توانست مخاطب را به تفکر وادار کند.
«گیس»: فیلمی که مشکلات اقتصادی و اجتماعی را از زاویهای متفاوت روایت کرد. موضوعاتی، چون فساد اقتصادی، بحرانهای اجتماعی و فشارهای روانی جامعه به زیبایی در این فیلم به تصویر کشیده شد.
«سرزمین فرشتهها»: فیلمی به کارگردانی بابک خواجهپاشا که برای اولین بار به موضوعات انسانی و کودکان غزه پرداخت. این فیلم، با نگاهی متفاوت به معضلات اجتماعی و سیاسی، توانست تحسینهای زیادی را به خود جلب کند.
«کافه سلطان»: فیلمی که به جنگ در دل زندگی روزمره انسانها پرداخته است. روایتی عمیق و واقعی از زندگی در شرایط جنگی که توانست نگاه جدیدی را به موضوعات جنگ و بحرانهای انسانی ارائه دهد.
«پل»: فیلمی که از نیمه دوم خود به شدت مخاطب را درگیر کرد و با داستانی تراژیک و احساسی، تاثیر عمیقی بر جا گذاشت.
فیلمهایی که نتواستند انتظارات را برآورده کنند
با وجود برخی آثار موفق، جشنواره فیلم فجر امسال با مشکلاتی در انتخاب آثار نیز روبهرو بود. تعدادی از فیلمها نتواستند برچسب "کلاسیک"یا حتی "فیلمهای موفق" را به خود بزنند و در بسیاری از موارد، حتی نتوانستند نظر تماشاگران را جلب کنند.
«مارون»: فیلمی که نه تنها نتواست به خوبی داستان خود را روایت کند بلکه در ارائه ایدههای خود نیز ضعفهای زیادی داشت. این فیلم نتواست به عنوان یک اثر قابل قبول در جشنواره شناخته شود.
«رقص باد»: این فیلم نیز از نظر محتوایی و روایی ضعفهای زیادی داشت و نتواست پیام خود را به درستی منتقل کند.
«دختری پری خانم»: یکی از فیلمهایی که علیرغم سرمایهگذاریهای گسترده و حمایتهای فارابی، نتواست از نظر هنری موفقیتی به دست آورد. داستان بیروح و اجرای ضعیف باعث شد این اثر نتواند نظر منتقدان را جلب کند.
«رقص باد»: فیلمی که به نظر میرسید تلاش دارد پیامی اجتماعی را منتقل کند، اما در نهایت بیشتر به یک اثر سطحی تبدیل شد که نه تنها حرف جدیدی برای گفتن نداشت، بلکه با مشکلات فنی و هنری نیز مواجه بود.
حواشی دیگر جشنواره: جنگ روانی و نقدهای اجتماعی
جشنواره فیلم فجر امسال در کنار همه مشکلات و ضعفهایش، شاهد حواشی بسیاری در رابطه با فضای اجتماعی و سیاسی کشور نیز بود. نقدهای شدید به "تحریمهای فرهنگی" و "حضور نداشتن برخی ستارگان سینما"، با واکنشهای مختلف روبهرو شد. از جمله این واکنشها میتوان به انتقاد شدید محمد حسین مهدویان از سوپراستارها و ترس آنها از حضور در جشنواره اشاره کرد. مهدویان به طعنه گفت که اگر این سوپراستارها در فیلمهایش حضور نداشته باشند، هیچچیز تغییر نمیکند.
جشنوارهای در حال تکامل یا بحران؟
جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۲، با تمام حواشی، مشکلات اجرایی و نقدهای جدی، همچنان یک فضای مهم برای نمایش توانمندیهای سینمای ایران به شمار میرود. اما این جشنواره نشان داد که نیاز به بازنگری جدی در انتخاب فیلمها، برنامهریزیهای اجرایی و برگزاری مراسم دارد. هرچند فیلمهای برجستهای نیز در جشنواره امسال حضور داشتند، اما به نظر میرسد که جشنواره میتوانست با تعداد فیلمهای کمتری و کیفیت بالاتر برگزار شود تا شاهد چنین بحرانهایی نباشیم.
گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
