براساس این طرح، اعتباری در اختیار خانوارقرارمیگیرد که ماهیت آن تسهیلات نیست وبهصورت اعتبارخرید در زنجیره تولید به کار گرفته میشود. مصرفکننده پس ازدریافت اعتبار،جهت خرید کالا (عمدتا کالاهای زودمصرف) به فروشگاهها مراجعه میکند. این اعتبار درنهایت به تولیدکننده منتقل میشود تا بتواند با اتکا به آن، خرید مواد اولیه انجام دهد و پول، در گردش قرار بگیرد.هرچند این طرح در حال حاضر بهصورت آزمایشی اجرا میشود، اما طبق اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی، پس از دهه مبارک فجر درسطح کشورعملیاتی خواهد شد و بهتدریج، سقفهای اعتباری آن نیز متناسب با رتبه اعتباری افراد افزایش مییابد.طرح اعتبار فراگیر ایرانیان (افرا) به میزان مصرف و پرداخت مجدد برای مردم شارژ میشود و مهلت بازپرداخت برای کل کشور شش ماه تعیین شده است. به میزا خوشحسابی افراد، سقف اعتباری آنها نیز افزایش مییابد. این سازوکار به مردم امکان میدهد در برابر شوکهای ناگهانی زندگی مانند هزینههای درمانی، از این پشتوانه اعتباری استفاده کنند.
اعتبار ۳۰میلیون تومانی برای خانوارها از دهه فجر
پنجشنبه هفته گذشته تفاهمنامه ارائه اعتبار به فرهنگیان (به کارکنان آموزشوپرورش) بین وزارت امور اقتصادی و دارایی و آموزشوپرورش و و بانک ملی ایران امضا شد. بااینحال، طرح افرا در گام نخست و بهصورت آزمایشی و محدود، ویژه جامعه فرهنگیان کشور و با سقف اعتباری ۳۰میلیون تومان آغاز شده است. دوره بازپرداخت همانطور که اشاره شده، ششماهه بهصورت اقساط ماهانه در نظر گرفته شده و نرخ سود در طرح آزمایشی حدود ۵ درصد است.
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی دراینباره میگوید: این طرح در راستای توسعه و اصلاح سازوکار تسهیلات خرد و حرکت به سمت نظام اعتباری یکپارچه در کشور اجرا میشود، چراکه درحالحاضر دریافت این تسهیلات برای مردم با دشواریهایی همراه است و فرآیندهای طولانی و طاقتفرسایی را به دنبال دارد. این طرح ابتدا به جامعه معلمان اختصاص یافته و بهزودی در سطح کشور عملیاتی خواهد شد.
وی افزود: به دنبال آن هستیم که رویکرد نظام بانکی را از تمرکز بر تسهیلاتدهی به بنگاههای بزرگ، به سمت اعطای تسهیلات خرد به آحاد جامعه سوق دهیم. بنگاههای بزرگ ما نیز بیشتر به سمت بازار سرمایه حرکت کنند. البته این بدان معنا نیست که شبکه بانکی به آنها تسهیلات اعطا نکند اما جهتگیری کلی به این سمت خواهد بود. مدنیزاده این اقدام را گامی در جهت رشد و توسعه اقتصادی خواند و افزود: این مسیر با «طرح اعتبار فراگیر ایرانیان (افرا)» آغاز شده است که تفاوت آن با تسهیلات متعارف در این است که بهصورت یک خط اعتبار در اختیار دریافتکننده قرار میگیرد و با میزان مصرف و بازپرداخت بهصورت خودکارشارژ میشود.مهلت بازپرداخت برای کل کشوررا ششماه درنظر گرفتهایم.
وزیر اقتصاد تأکید کرد: این طرح درحالحاضر بهصورت پایلوت اجرا میشود و به همین دلیل، فعلا مبلغ و تعداد مراکز ارائهدهنده آن محدود است؛ البته تلاش شده تا در دسترسترین فروشگاهها در این فهرست قرار گیرند.
این طرح پس از دهه مبارک فجر در سراسر کشور اجرایی خواهد شدوبهتدریج، سقف اعتباری آن متناسب با رتبه اعتباری هر فرد افزایش مییابد تا در شأن همه ایرانیان عزیز باشد.
جزئیات وام ۳۰میلیونی
امیر باقری، معاون معاون امور بانکی، بیمه و شرکتهای دولتی وزیر اقتصاد با اشاره به طرح جدید دولت مبنی بر تغییر مسیر یارانهها، از اجرای همزمان دو طرح مکمل دولت برای حمایت از بنگاههای اقتصادی و خانوارها خبردادواعلام کرد: اولین طرح تأمین سرمایه در گردش بنگاههاست که با توجه به افزایش هزینههای بنگاههای اقتصادی ناشی از تغییر نرخ ارز،سیستم بانکی موظف شده منابع لازم برای تأمینسرمایه درگردش آنهارافراهم سازدوجزئیات آن بهزودیمنتشر میشود.
وی دومین طرح را «طرح ملی اعتبار ایرانیان» معرفی کرد و افزود: این طرح اعتباری را در اختیار خانوار قرار میدهد که ماهیت آن تسهیلات بانکی متعارف نیست بلکه بهصورت اعتبارخرید درزنجیره تولید به کار گرفته میشود.مصرفکننده پس از دریافت اعتبار، جهت خرید کالا به فروشگاهها مراجعه میکند. این اعتبار درنهایت به تولیدکننده منتقل میشود تا بتواند با اتکا به آن، خرید مواد اولیه انجام دهد و پول در گردش قرار بگیرد.
معاون وزیر اقتصاد ادامه داد: نیاز به نقدینگی در این طرح کمتر از تسهیلات است و به نوعی تأمین مالی غیرتورمی تلقی میشود. وی با بیان اینکه این طرح دو هدف اصلی را دنبال میکند، گفت: تأمین نیاز خانوار و تأمین نیاز بنگاه که بهطور غیرمستقیم به ایجاد و حفظ اشتغال نیز کمک میکند.
باقری به اجرای طرح ملی اعتبار ایرانیان بهصورت پایلوت در یکی از استانها اشاره کرد و افزود: قراردادهایی توسط چند بانک با فروشگاههای منتخب منعقد شده که طبق آن در هفته جاری، به برخی از سرپرستان خانوار (جامعه اولیه هدف، یارانهبگیران) پیامک ارسال میشود تا با مراجعه به سایت بانک و ثبت درخواست، پس از انجام اعتبارسنجی، تا سقف ۳۰میلیون تومان اعتبار دریافت کنند. پس از جمعبندی و ارزیابی نتایج مرحله پایلوت، این طرح در سراسر کشور و برای تمامی دهکهای تحت پوشش طرح هدفمندی یارانهها اجرایی خواهد شد.
تاثیر افرا بر رشد اقتصادی
طرح ملی اعتبار ایرانیان در گام نخست برای جامعه فرهنگیان کشور اجرایی شده وآنها پس از انجام اعتبارسنجی، میتوانند تا سقف ۳۰میلیون تومان اعتبار دریافت کنند. تمرکز اصلی این طرح بر جایگزینی اعتبار هدفمند بهجای تزریق مستقیم پول نقد است. به این معنا که خانوارها بهجای دریافت تسهیلات نقدی، اعتبار خرد و قابل رصد دریافت میکنند که فقط برای خرید کالاها یا خدمات ضروری قابل استفاده است. هدف دولت از یکسو کاهش ریسک انحراف منابع و فشار تورمی است و از سوی دیگر کارایی سیاست حمایتی از خانوار و بنگاه تولیدی را افزایش میدهد.
تاثیر این طرح بر رشد اقتصادی در گرو اجرای دقیق، تدریجی و هماهنگ آن با سیاستهای پولی و مالی است و میتواند ضمن تقویت تقاضای داخلی، به رشد پایدار اقتصادی کمک کند؛ درواقع این طرح تلاشی برای عبور از اقتصاد مبتنی بر پول نقد به سمت اقتصاد مبتنی بر اعتبار هوشمند است.
طرح افرا میتواند نقش مهمی در پوشش نیازهای معیشتی ایفا کند. دسترسی تدریجی و مستمر به اعتبار خرد، بهویژه برای دهکهای متوسط و پایین درآمدی، امکان مدیریت بهتر هزینههاوکاهش وابستگی به وامهای غیررسمی و پرهزینه را فراهم میکند. در بخش تولید و بنگاهها، بهویژه بنگاههای کوچک و متوسط، میتواند به حل یکی از مزمنترین مشکلات اقتصاد ایران یعنی کمبود سرمایه در گردش و رشد تولید همراه با رشد تقاضا کمک کند. تامین اعتبار مبتنی بر زنجیره تولید و فروش، باعث میشود منابع مالی دقیقا در همان نقطهای تزریق شود که بیشترین اثر را بر تداوم تولید و اشتغال دارد. این امر نهتنها ازتوقف خطوط تولید جلوگیریمیکند،بلکهبه افزایش بهرهوری وکاهش هزینه تأمینمالی نیز میانجامد.