وی با تاکید بر اینکه "جهان امروز نیازمند انرژی است" تصریح کرد: تامین انرژی یک اصل مهم در اقتصاد امروز است و ابرنفتهای امروز در منطقه ما هستند و در دهههای آینده اگر صادرات نفت کشورهای بسیاری متوقف شود ولی ابرنفتهایی که در منطقه ما حضور دارند مانند عربستان، کویت، قطر و ایران نفت صادر خواهند کرد.
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: ایران با داشتن 11 درصد ذخایر ثابتشده نفت نسبت به جهان و 15 درصد ذخایر گاز نقش بسیار ارزشمندی در منطقه و جهان ایفا میکنند. همچنین ایران در طول تاریخ در مسیر مبادلات اقتصادی، فرهنگی و فکری بوده است به همین جهت از حساسترین مناطق استراتژیک به شمار میرفته است ولی همواره قدرتهای بزرگ با ایجاد آشوب در این منطقه مانع از ایجاد یک تفاهم کامل در منطقه خاورمیانه شدند و مجال تفکر صاحبان اصلی این ثروت را در سایه تهدیدات دائمی سلب کردند.
روحانی اظهار کرد: جمعیت کشور ما تا دو دهه آینده حدود 100 میلیون نفر خواهد شد و با توجه به پیشینه تمدنی و فرهنگی و با حضور انسانهای مومن و ذخایر غنی موقعیت ممتاز ژئوپلتیک و استراتژیک و اعتبار فوقالعادهای را در سطح جهان کسب خواهد کرد. البته استفاده از این پتانسیل در گرو اتخاذ یک خط و مشی سنجیده متناسب با مقتضیات زمان برای ایجاد یک توسعه پایدار است.
روحانی تصریح کرد: با توجه به جمعیت جوان ایران، 2 میلیون دانشجو، 17 میلیون دانشآموز و بسیاری از اساتید و فرهیختگان ما یک کانون انرژی قوی برای توسعه در اختیار داریم البته هدایت، تدبیر و مدیریت مدیران ارشد نظام نقش اصلی در استفاده درست از این کانون انرژی ایفا خواهد کرد.
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: پس از جنگ جهانی دوم کارشناسان توسعه به این نتیجه رسیدند که کشورهایی میتوانند به توسعه دست پیدا کنند که در آموزش نسل جوان سرمایهگذاری بیشتری داشته باشند و چون 70 درصد کشور ما نسل جوان هستند میتوان این جوانان را به عنوان موتور توسعه نام برد ولی باید آموزشهای مناسب را به این جوانان بدهیم.
روحانی با بیان اینکه " متاسفانه امروز برای رسیدن به توسعه با موانعی روبرو هستیم" خاطرنشان کرد: بسیاری از این موانع برای صاحبنظران نگرانکننده است. ما امروز زمان زیادی برای تصمیمگیری نداریم و وقت تنگ است. امروز در یک میدان مسابقه حضور داریم و نمیتوانیم لنگ لنگان حرکت کنیم و ببینیم تا کی به مقصد خواهیم رسید. برای سعی و خطا فرصتی نداریم تا ببینیم میتوان از چه شیوهای استفاده کرد. وقت آنقدر تنگ است که نه فردا بلکه امروز هم دیر شده است.
روحانی "عدم توجه به پیوستگی و وابستگی مولفههای اصلی توسعه" را اولین موانع توسعه دانست و تصریح کرد: توسعه اقتصادی بدون توسعه سیاسی اگر امکانپذیر هم باشد پایدار نخواهد بود. اگر مردم در صحنه انتخابات حضور فعال نداشته باشند و احزاب در معرفی شایستهترین افراد موفق نباشند نتیجه آن حضور یک گروه کم تجربه در مدیریت کشور است که ما شاهد ظهور طرحهای جدیدی خواهیم بود و باز ما را به همان سمت کسب تجربه سوق میدهد.
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه " قویترین مدیران را تنها از راه انتخاب میتوان وارد صحنه مدیریت کرد" تصریح کرد: آنهایی که در برخی از انتخاباتها به دلایل واهی کنار میکشند و میگویند اگر ما هم بیاییم هیچ اتفاقی نمیافتد و یا اینکه به نام تحریم خود را کنار میکشند امروز باید تاوان آن را پرداخت کنند.
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام همچنین در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه " توسعه اقتصادی بدون توجه به توسعه اقتصادی امکانپذیر نیست" تصریح کرد: توسعه سیاسی تضمینکننده ادامه راه توسعه اقتصادی است و توسعه اقتصادی بدون توسعه فرهنگی امکانپذیر نیست. ما بدون آموزش و تحقیق نمیتوانیم در فنآوریهای مختلف پیشرفتی داشته باشیم و در رقابتهای عمومی شرکت کنیم.
روحانی با تاکید بر توجه توسعه فرهنگ عمومی خاطرنشان کرد: وقتی بگوییم سرمایهدار زالو صفت است، دزد است و خون مردم را میآشامد دیگر نمیتوانیم به او احترام بگذاریم و انتظار داشته باشیم تا سرمایه از کشور خارج نشود. باید برای سرمایه و سرمایهداران امنیت ایجاد کنیم. چطور سرمایهداری در جامعه دارای ارزش و احترام اجتماعی نباشد و سرمایه خود را نگه دارد. امروز ما به فرهنگ کار، وجدان کاری، احترام به تلاش نیاز داریم. اگر کشور را با مالیات میخواهیم اداره کنیم باید ببینیم از چه منبعی میتوانیم مالیات را تامین کنیم اما وقتی نمیتوانیم از مالیات استفاده کنیم به سراغ نفت میرویم.
وی با بیان اینکه " سوال اینجاست، آیا میتوان بدون امنیت کامل به توسعه اقتصادی دست یافت و راه توسعه را طی کرد" گفت: ما امروز نیازمند مولفههای اصلی برای رشد و توسعه و برای رسیدن به این مولفهها نیازمند توسعه اقتصادی، فرهنگی و ایجاد امنیت هستیم تا رشد داشته باشیم.
روحانی "عدم اجماع نخبگان و مسوولان" را مانع دوم توسعه دانست و تصریح کرد: هنوز در کشور ما بحث بر روی این است که آیا باید توسعه را مدنظر قرار دهیم یا عدالت را؛ توسعه پایه است یا قدرت؛ تا این مشکل حل نشود نمیتوانیم در اتوبان توسعه قرار بگیریم. اگر اصل قدرت است باید به سمت قدرت حرکت کنیم اما اگر اصل توسعه است باید اول به سمت توسعه برویم که یکی از میوههای توسعه قدرت است.
وی ادامه داد: در کنار توسعه، سرمایه، قدرت اقتصادی، قدرت سیاسی، فنآوری و قدرت را خواهیم داشت و اگر این اولویتها مشخص نشود به طور قطع ما دچار مشکل خواهیم بود. باید ببینیم عدالت اولویت است یا ثمره توسعه است؛ عدالت بر پایه توسعه امکانپذیر است یا توسعه بر پایه عدالت؛
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: ما توسعهای با نگاه به قدرت و با هدف دستیابی به عدالت میخواهیم اما اگر همواره در خصوص اولویتها بحث کنیم عقب خواهیم ماند؛ کمااینکه این سالها عقب ماندهایم.
روحانی تصریح کرد: متاسفانه هر طرحی برای کشور میآید پس از مدتی تبدیل به شعار میشود. چشمانداز 20 ساله چه شد؛ آن چشماندازی که کارشناسان مدتها بر روی آن کار کرده بودند، مجمع تشخیص مصلحت نظام کار کارشناسی بر روی آن انجام داده بود و مقام معظم رهبری با اصلاح، آن را تایید کرده بودند امروز کجاست و چه شده است؛ بر اساس چشمانداز ایران کشوری توسعهیافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فنآوری در منطقه و الهامبخش در جهان اسلام است و باید تعامل سازندهای در روابط بینالمللی داشته باشد، آیا ما در این چارچوب عمل کردیم؛ چرا چشمانداز دنبال نمیشود و از آن فاصله گرفتهایم؛ همه آمار و ارقام نشان میدهد که ما فاصله گرفتهایم. اولین معیار چشمانداز این بود که رشد اقتصادی 8 درصد باشد و دومین معیار ما مقایسه ما با کشورهای همسایه بوده است که اگر یک مقایسه کنیم، میبینیم در این جهت قدم برنداشتهایم. مگر میشود با گفتمان اتهام، شعار و خرافهگرایی به چشمانداز برسیم.
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: دستیابی به چشمانداز برنامهریزی و استفاده از کارشناس میخواهد. میترسم اصل 44 قانون اساسی هم به سرنوشت همان چشمانداز گرفتار شود.
وی نفت را مانع دیگر توسعه دانست و خاطرنشان کرد: قیمت نفت که باید قدرت و وسیله توسعه و موتور محرک ما باشد ولی امروز به ضرر ما شده است. متاسفانه چه قیمت نفت پایین بیاید و چه بالا برود برای ما مشکلساز است. برخی فکر میکنند که امروز قیمت نفت 100 دلار است، تا چند وقت دیگر این قیمت به 200 دلار میرسد. درست است که قیمت 100 دلار برای ما یک استثناء است ولی نباید فراموش کنیم پس از پیروزی انقلاب، نفت 40 دلار شد که پس از مدتی حتی به 7 دلار هم پایین آمد اما امروز که قیمت نفت 100 دلار است باید از این فرصت استثنایی استفاده شود.
روحانی با تاکید بر اینکه " نفت باید به یک کالای سرمایهگذاری تبدیل شود" خاطرنشان کرد: امروز متاسفانه اتکاء ما به نفت بیشتر شده است. حتی بخشی از هزینههای جاری از پول نفت استفاده شده است. ما دلار نفت را به بانک مرکزی فروختیم و به جای آن پول در جامعه تزریق کردیم به طوریکه در دو سال گذشته نقدینگی ایران دو برابر تاریخ پول ایران شد و این به معنای تورم، بدبختی و فشار بر جامعه است.
رئیس مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام تصریح کرد: متاسفانه به جای اینکه نفت موجب شود تا ما آینده بهتری را برای خود تضمین کنیم امروز نگران حجم واردات هستیم که نکند به 50 میلیارد برسد. دیدید بر صنعت شکر در سایه دلار نفتی چه آمد، شکر را در حجم باورنکردنی وارد کردیم و تمام کشتکاران نیشکر ما دچار مشکل شدند. نگذاریم این مساله بر سر باغداران و همچنین سایر تولیدکنندگان و سرمایهگذاران بیاید.
روحانی خاطرنشان کرد: نفت که باید موجب تحول در کشور ما میشد در دو سال گذشته موجب شد تا رتبهبندی ما از نظر سهولت در کسب و کار پایین بیاید. از نظر سهولت کسب و کار در سال 2005 رتبه ما 108 بود و در سال 2006، پنج رتبه پایین آمدیم و در سال 2007 متاسفانه رتبه ما به 119 رسید یعنی در دو سال گذشته 11 رتبه پایین آمدهایم.
وی افزود: در زمینه جذابی سرمایهگذاری آمار نشان میدهد در میان 82 کشور ایران هشتادمین کشور است. این در حالی است که امارات در رتبه بیست و سوم، قطر در رتبه بیست و ششم، بحرین در رتبه بیست و نهم، عربستان در رتبه چهل و هشتم، ترکیه در رتبه چهل و نهم، هند در رتبه پنجاه و چهارم، کویت در رتبه پنجاه و پنجم و روسیه در رتبه شصت و یکم است و ایران در رتبه هشتادم قرار دارد، حتی کشورهایی مانند پاکستان، آذربایجان، بنگلادش، نیجریه از ما جلوتر هستند که نشان میدهد اگر برنامهریزی درست نباشد نفت گران هم منجی ما نیست.