افزایش احساس امنیت شهروندان ؛ چرا و چگونه؛

این گزاره را شاید بسیاری از شهروندان شنیده باشند که «نیاز به ایمنی در مرتبه بلافصل نیازهای جسمانی قرار دارد» یعنی افراد یک جامعه ، پس از محقق شدن نسبی و نه حتی مطلق

کد خبر: ۱۴۷۱۰۲

نیازشان به آب ، غذا، هوا و جز آن ، نیازمند احساس آرامش ، آسودگی و امنیت هستند و این که خطری آنان و اطرافیانشان را تهدید نمی کند.
چنین نیازی از آن رو در صدر نیازهای روانی جای گرفته است که بدون برخورداری از آن ، امکان رشد و بالندگی و فرصت فرا بالیدن و تعالی جویی میسر نمی شود.
به زعم بسیاری از اندیشمندان دین پژوه ، جامعه شناسان سیاسی و روان شناسان اجتماعی ، یکی از مهم ترین حقوق انسان ها، «حق برخورداری از احساس امنیت» است که در اندیشه سیاسی اسلام ، برآوردن چنین حقی به حکومت واگذار شده است.
در جامعه اسلامی و دینی ما، حکومت نیز فراهم کردن زمینه ، بستر و شرایط تحقق چنین حقی را به نهادهای مختلف ، بویژه نیروی انتظامی (پلیس) واگذار کرده است. بر این اساس ، طرح ارتقای امنیت اجتماعی شهروندان از سوی پلیس ، یکی از آن طرحهای ویژه و ابتکاری است که با هدف افزایش احساس امنیت شهروندان جامعه ، طراحی و اجرا شده است. اینک نزدیک 6 ماه از اجرای این طرح جامع و فراگیر سپری شده و نیروی انتظامی بویژه پلیس تهران ، اجرای مرحله دوم آن را برای نیمه دوم سال 1386 کلید زده است.
نخستین اثر طرح ،افزایش «احساس کنترل» شهروندان بویژه در تهران بوده است. پلیس تهران در 2 نوبت ، یکی اوایل بهار و دیگری اواخر تابستان امسال ، میزان احساس کنترل نمونه ای معرف از شهروندان تهران را اندازه گیری کرد. داده ها بیانگر افزایش معنی دار احساس کنترل شهروندان بود. به عبارت دیگر، شهروندان تهرانی در اواخر تابستان بیش از اوایل سال احساس می کردند که کنترل بیشتری بر زندگی خویش دارند.
جالب آن که میان احساس کنترل شهروندان و میزان خرسندی و رضایت آنان از اجرای طرح امنیت اجتماعی ، بویژه مقابله با هنجارشکنان و اراذل و اوباش و جمع آوری تعدادی از معتادان ، همبستگی مثبت و معناداری (62 درصد = r) وجود داشت.
دومین اثر طرح ، افزایش «احساس امنیت» شهروندان بوده است. در گذشته بارها این گزاره از زبان مسوولان ناجا و محققان و اصحاب قلم ، تکرار می شد که «میزان احساس امنیت شهروندان تناسبی با میزان وقوع جرائم اجتماعی ندارد.» منظور از این گزاره آن بود که گرچه میزان جرم و جنایت در ایران کمتر از برخی کشورهای دنیاست ، لیکن احساس امنیت شهروندان ایرانی کمتر از آن کشورهاست. اجرای طرح امنیت اجتماعی ، به میزان قابل توجهی از این فاصله کاسته است.
یادآور می شود که داده های متقن حاصل از پیمایش های مکرر پلیس تهران نیز نشان داد که بین دو مولفه احساس کنترل و احساس امنیت ، همبستگی معناداری ( 54درصد = r) وجود دارد.
«افزایش منزلت پلیس» نیز سومین پیامد اجرای طرح امنیت اجتماعی است. اجرای این طرح موجب شده است تا مردم در مقایسه با گذشته شان و منزلت فزون تری برای ناجا و افراد آن قائل شوند. این شان و منزلت به نوبه خود بر تراز احساس امنیت مردم افزوده است ، چه شهروندان اینک بیش از گذشته اعتقاد دارند که پلیس از توان ، اقتدار، انگیزش و اشتیاق کافی برای از میان بردن عوامل مخل امنیت برخوردار است.