: در 16 سالی که از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991می گذرد ، منطقه آسیای مرکزی و قفقاز به عنوان فرصتی اقتصادی ، امنیتی و سیاسی برای ایران مطرح بوده است.
کد خبر: ۱۴۲۸۶۷
وجود پیوندهای دیرینه تمدنی از یک سو و موقعیت ژئواکونومیک و ژئواستراتژیک از سوی دیگر سبب شده است که کشورهای این منطقه عملا متحد طبیعی ایران محسوب شوند و ترتیبات امنیتی منطقه نیز به این حسن روابط میان کشورهای منطقه افزوده است . این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران همواره از این فرصت برای منافع مشترک خود و منطقه بهره جسته و تلاش کرده است تا با برقراری و گسترش روابط همه جانبه با تمامی کشورهای منطقه ، شرایط جدید سیاسی را تثبیت و پایدار و براین امر تاکید کند که امنیت ملی مقوله ای گسترده است که با امنیت منطقه ای و بین المللی پیوند خورده است و هیچ کشوری نمی تواند بدون توجه به شرایط منطقه ای و بین المللی صرفا در جستجوی امنیت خود باشد. روابط ایران با کشورهای منطقه قفقاز پیوسته با نگاه مودت آمیز تهران همراه بوده است که با اعتقاد راسخ به صلح و همزیستی متقابل برای تقویت همکاری های اقتصادی ، سیاسی ، امنیتی ، فرهنگی و زیست محیطی دنبال شده است ، حتی مسائل و مشکلات مختلف درباره دریای خزر که در قلب این منطقه قرار دارد نتوانسته است روحیه تشریک مساعی ایران و دیگر کشورها را از بین ببرد.در این میان منابع عظیم انرژی در این منطقه موجب شده است تا امریکا و سایر کشورهای غربی چرخشی استراتژیک به این سمت داشته باشند که خود موجب کندی ارتباطات منطقه شده است .از این رو گسترش مناسبات ایران با کشورهای قفقاز می تواند در چارچوب های فوق تعریف شود که سفر امروز رئیس جمهور ایران به باکو از جمله این تلاشهای منطقه ای است .دیدار محمود احمدی نژاد از جمهوری آذربایجان که تنها چند روز بعد از سفرهای منطقه ای اش به افغانستان ، ترکمنستان و قرقیزستان صورت می گیرد در پاسخ به دعوت الهام علی اف همتای آذری وی انجام می شود و قرار است دوطرف در این سفر به بررسی همکاری های دوجانبه و مشکلات منطقه ای بپردازند و در نهایت توافق نامه هایی نیز امضائ کنند.در این سفر که اولین دیدار رسمی رئیس جمهور از کشور آذربایجان است ، احمدی نژاد با نمایندگانی از ایرانیان مقیم آذربایجان دیدار می کند. پیشتر احمدی نژاد دو بار جهت انجام سفری کاری به آذربایجان رفته بود. در ماه دسامبر 2005 رئیس جمهور در مراسم افتتاح خط لوله انتقال گاز ایران به منطقه خودمختار نخجوان در آذربایجان حضور یافت . در ماه می 2006 نیز وی در نشست سران سازمان همکاری اقتصادی شرکت کرد.
روابطی بی بدیل
همسایگی جمهوری شیعه نشین آذربایجان با ایران ، موقعیت ویژه ای را برای دو کشور فراهم آورده است. وجود مرزهای مشترک آذربایجان با ایران و روسیه بر اهمیت جغرافیایی این کشور افزوده است . آذربایجان 600 کیلومتر مرز مشترک با ایران دارد و ایران همواره در ارتباط با مناقشه ارمنستان و آذربایجان ، تمامیت ارضی آذربایجان را به رسمیت شناخته و آن را تایید کرده است . هم اکنون تردد میان جمهوری خودمختار نخجوان و ایران بدون روادید انجام می شود و با وجود فشارها و تهدیدات بیگانگان ، آذربایجان و ایران درخصوص موضوع هسته ای مواضع مخالفی با یکدیگر نداشته اند. حمیدی زارعی ، سفیر ایران در باکو مواضع ایران و آذربایجان را درخصوص خزر نزدیک می داند و در آخرین نشست کشورهای ساحلی خزر به توافقات مثبتی دست یافتند. در سفر رئیس جمهور که یک هیات اقتصادی و سیاسی وی را همراهی می کند ، قرار است توسعه همکاری های ایران و جمهوری آذربایجان در بخشهای اقتصادی ، بازرگانی ، انرژی ، تسهیل تردد اتباع ، خارج شدن نخجوان از شرایط بلوکه و سرعت بخشیدن به اجرای طرحهای مشترک راهسازی و ایستگاه های برق آبی مورد مذاکره قرار گیرد.عباسعلی حسن اف ، سفیر جمهوری آذربایجان نیز بر این عقیده است که روابط تهران و باکو از اهمیت بی بدیلی برخوردار است و سفرهای مقامات عالی رتبه 2 کشور تاثیر ژرفی در گسترش مناسبات 2 طرف دارد. با وجود این و با توجه به روابط رو به گسترش 2
کشور ، مسوولان ایرانی و آذری نباید از حضور بیگانگان در نزدیکی مرزهای خود غافل شوند. تاسیس مرکز فرهنگی اسرائیل در باکو در آستانه سفر رئیس جمهور ایران به جمهوری آذربایجان چندان دلچسب نبود.همچنین احداث پایگاه نظامی امریکا در جمهوری آذربایجان ، نقطه ابهام برانگیز دیگری در روابط 2 کشور است.