شاهکار لوله های فلزی قیفی شکل

آمار مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی بسیار بالا است و حدود 50 درصد کل علل مرگ را در سراسر دنیا تشکیل می دهد.

کد خبر: ۱۴۲۳۶۲

بر همین اساس تحقیقات زیادی از سوی پژوهشگران برای یافتن شیوه های نوین درمان بیماری های عروقی در کل دنیا در حال انجام است. در همین خصوص دکتر ارشمیدس صنعتی و همکارانش از 3 سال گذشته تاکنون درصدد طراحی نوعی استنت خاص که قادر به پوشش صد در صد دهانه رگ در ضایعات عروقی است ، برآمدند. از سوی دیگر، این تحقیقات برای نخستین بار در دنیا، تنها در ایران و آلمان انجام شده است. گفتگوی ما را با دکتر صنعتی در ارتباط با جزییات کار بخوانید:

انگیزه اولیه برای طراحی نوع پیشرفته ای از استنت های داخل رگی که به درمان موثرتر ضایعات دهانه عروق کمک می کند، چگونه شکل گرفت؛
همانگونه که می دانید شایع ترین علت مرگ و میر انسان ها در سراسر دنیا را ضایعات قلبی عروقی تشکیل می دهند که البته درمان این دسته از بیماری ها نیز بسیار پرهزینه است. از مهمترین علل این بیماری ها نیز می توان به تنگی عروق اشاره کرد که خود می تواند ناشی از فشار خون ، مصرف دخانیات ، چربی بالا یا به دلایل ارثی باشد.
از سوی دیگر افرادی که دچار گرفتگی عروق هستند ممکن است دچار سکته قلبی ، مغزی یا ایسکمی کلیه شوند. حال برای درمان این گروه از بیماران روشهای درمانی مختلفی وجود دارد که شامل روشهای درمانی دارویی می شود که البته قطعی نیستند و تنها از پیشرفت بیماری جلوگیری می کنند. از روشهای درمانی دیگر نیز باید به بای پس اشاره کرد که در آن رگ اصلی را با رگ بخش دیگری از بدن (مثل پا) یا رگ مصنوعی جایگزین می کنند. با این حال امروزه روش دیگری متداول شده است با عنوان روش تداخلی (Interventional) که در آن وسایلی ، آن هم بدون نیاز به عمل باز و تنها از داخل رگ برای رفع گرفتگی عروق استفاده می شوند.

در واقع وسایل طراحی شده به وسیله شما نیز در روشهای درمانی داخل رگی کاربرد دارند؛
دقیقا همین طور است. روش داخل رگی (Endovascular) مزایایی دارد که دیگر روشهای درمان ضایعات عروقی از آن بی بهره اند، یعنی این که نیاز به شکافتن بدن بیمار و بیهوشی در این روش رفع می شود. به این ترتیب دوره نقاهت بسیار کوتاه شده (حداکثر یک روز) و نیز عوارض پس از عمل جراحی نیز به طور قابل توجهی کاهش می یابد.
در این روشها که به آن آنژیوپلاستی هم می گویند، از برخی وسایل مثل بالن برای بازکردن تنگی عروق استفاده می کردند که البته ممکن بود پس از مدتی ، رگ دوباره مسدود شود. به همین علت نوعی داربست یا لوله فلزی به نام استنت جایگزین بالن شد که در واقع تورنیه های ظریفی هستند که داخل رگ قرار می گیرند تا آن را باز نگه دارند. معمولا قطر استنت ها بسته به نوع کاربردشان بین 2 تا 10 میلی متر است.

استنت های طراحی شده چه مزیتی نسبت به نمونه های دیگر دارند؛
اصولا یکی از معضلاتی که در درمان تنگی عروق وجود دارد، قرار دادن استنت داخل دهانه رگ است. متاسفانه در گذشته استنت ها به طور دقیق داخل دهانه رگ قرار نمی گرفتند و قادر به پوشش کامل آن نبودند. امروزه با ساخت استنت های قیفی شکل که روی 2 بالون سوار شده اند، این مشکل رفع شده است ؛ یعنی استنت به خودی خود دقیقا داخل دهانه رگ قرار می گیرد و دیگر نیاز نیست پزشک برای جاسازی آن تلاش کند.
از سوی دیگر برای انجام آنژیوپلاستی از دارویی به نام حاجب استفاده می شود که متاسفانه حجم زیاد آن می تواند نارسایی کلیه را به همراه داشته باشد. حال در این شیوه ، نیاز به ماده حاجب تا حد زیادی اهش یافته است ؛ بعلاوه امکان ورود مجدد به داخل رگ با توجه به شکل قیفی استنت فراهم است.

شیوه کارگزاری استنت چگونه است؛
در زمان کارگزاری ، از 2 بالن استفاده می شود که بالن نخست ابتدا متسع شده و دهانه استنت قطر بیشتری در مقایسه با بقیه نقاط آن پیدا می کند و در مرحله بعدی تنه استنت متسع و داخل رگ مستقر می شود و در نهایت سر استنت به شکل قیفی درمی آید. این نوع طراحی خاص باعث شده ضایعات دهانه رگ که در گذشته بخوبی درمان نمی شدند، بدون نیاز به جراحی باز درمان شوند.

با استفاده از این روش می توان تمام ضایعات دهانه عروقی را از عروق قلب گرفته تا مغز کلیه و دیگر اندام ها درمان کرد

البته مطالعه روی این استنت ها از 3 سال پیشتر آغاز و ابتدا روی حیوانات آزمایشگاهی آزمایش شد و از ابتدای سال آینده نیز در اختیار بیماران در کشور قرار خواهد گرفت.

آیا این استنت ها صرفا در عروق قلبی استفاده می شوند؛
خیر. با استفاده از این روش می توان تمام ضایعات دهانه عروقی را از عروق قلب گرفته تا مغز، کلیه و دیگر اندام ها درمان کرد و همچنین می توان از آن برای برطرف کردن مشکل تنگی مجاری صفراوی نیز بهره برد. جالب است بدانید از میان ضایعات عروقی بین 5 تا 10 درصد ضایعات مربوط به دهانه رگ است و سالانه حدود 150 هزار بیمار می توانند از این روش درمانی نتیجه بگیرند.

کاربرد این استنت ها تا چه حد میزان عود ضایعات عروقی را کاهش می دهد؛
اصولا میزان عود بیماری در آنژیوپلاستی بین 3 تا 10 درصد است که معمولا پس از یک سال اتفاق می افتد که البته استفاده از استنت های دارویی ضریب عود را کاهش می دهد. به هر حال استفاده از این نوع استنت ها بیشتر از آن که درصد عود را کاهش دهد، به انجام موثر رفع گرفتگی عروق کمک می کند؛ بعلاوه از دیگر محاسن استفاده از این شیوه ، قابلیت مجدد درمان بیماری ، بدون نیاز به عمل جراحی باز است.

آیا مشابه این طرح در نقاط دیگر دنیا هم اجرا شده است؛
این استنت تنها در آلمان مورد استفاده قرار گرفته است ؛ البته طراح اولیه آن خود من هستم و ثبت بین المللی آن نیز به نام من انجام شده است . بزودی نیز مقالات مربوط به آن در نشریات معتبر بین المللی به چاپ خواهد رسید. چند طرح دیگر هم در دست داریم که در بقیه بیماری های ارگان های بدن قابل استفاده است که در زمان خودش اعلام خواهد شد.