فرش ایرانی در ورطه سقوط

مدیر عامل شرکت سهامی فرش دستبافت در گفتگو با جام جم اظهار داشت: درحالی که نرخ افزایشی دستمزد تغییر پذیر نبوده ، گروهی به سوی کاهش میزان مرغوبیت مواد اولیه و استفاده از طرحهای غیراستاندارد روی آورده اند و اتخاذ چنین شیوه هایی وضعیت جهانی فرش دستباف ایران را دچار خدشه کرده است.
بصام علت تنزل ایران از نظر رتبه تولید انواع فرش در جهان را وارد نشدن تولیدکنندگان به تولید دیگر زیراندازها می داند و با اشاره به احتساب نرخ فرش از طریق محاسبه میانگین قیمت انواع زیراندازها تصریح می کند: درحالی که دیگر کشورها بخش عمده تولیدات خود را به غیر از فرش دستباف اختصاص می دهند، طبیعی است که میانگین نرخ فرشهای آنها بسیار کمتر از ایران باشد و فرش ایران به خاطر گرانی نتواند سودآور باشد. سید جلال الدین بصام ، از انگلیس ، اسپانیا و ایتالیا به عنوان 3کشور اروپایی یاد کرد که قرار است نمایندگی فرش دستباف ایران بزودی در این کشورها برپا شود. وی با بیان این که هم اکنون ایران در کشورهای آلمان ، عربستان و امارات نمایندگی فرش دستباف دارد، افزود: نمایندگان کشورمان در این کشورها برای گرفتن سفارش با طرفهای خارجی مذاکره می کنند.
بصام تصریح کرد: شرکت سهامی فرش ، ایجاد نمایندگی سفارش پذیری در کشورهای ژاپن و چک را در دست مطالعه دارد و راه اندازی نمایندگی سفارش پذیری بافت فرش دستباف در شبه جزیره اسکاندیناوی (کشورهای سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند) از جمله مهمترین برنامه های شرکت سهامی فرش برای معرفی بیشتر فرش ایرانی در این بخش از اروپاست.
مدیرعامل شرکت سهامی فرش دستباف در عین حال اعتقاد دارد، در حالی که ایران همچنان جایگاه نخست صادرات فرش دستباف جهان را دارد، اما برخی در سالهای اخیر به تصور تنزل رتبه ایران به ارائه اطلاعات نادرست پرداخته و وضعیت فرش را دچار خدشه کرده اند. وی افزود: برخی تصور می کنند برای بازگرداندن جایگاه فرش دستباف باید روی تغییر قیمت نهاده های تولید متمرکز شد. هم اکنون 95 درصد صادرات فرش ایران دستباف است و مابقی شامل انواع و اقسام زیراندازها همچون انواع گلیم ، جاجیم ، زیلو، پلاس و ورنی است.

فرش دستباف ایرانی روح فرش دستباف جهان است و دیگر کشورها از تولیدات ایران تقلید می کنند

تا پیش از سال 2005 به مدت 12 سال عمده صادرات فرش دنیا قالی بوده ، در سال 2004 میلادی از مجموع 2 میلیارد دلار صادرات فرش 65 درصد آن به قالی اختصاص داشت.
مدیرعامل شرکت سهامی فرش اظهار کرد: یک میلیارد و 300 میلیون دلار از صادرات فرش در سال 2004 میلادی به قالی و 700 میلیون دلار مابقی مربوط به دیگر زیراندازهاست و با اشاره به این که در سالهای پیش از 2004 میلادی ، صادرات فرش دستباف جهان به مراتب کمتر بود، گفت: در سال 2004 میلادی این نسبت تغییر کرد و از مجموع 2 میلیارد و 600 میلیون دلار صادرات ، یک میلیارد و 200 میلیون دلار به فرش دستباف اختصاص یافت و در این سالها سهم قالی از 65 به 42 درصد کاهش یافت.
به گفته وی ، هرچند هم اکنون جهان به سمت تولید دیگر زیراندازها گام برداشته ، اما هنوز هیچ کشوری نتوانسته جایگاه اول ایران را در صادرات فرش دستباف از آن خود کند. وی با استناد به آماری رسمی از ایران به عنوان بزرگترین مصرف کننده فرش دستباف جهان به نسبت جمعیت کشور نام برد.
بصام با بیان این که بیشترین میزان فرش دستباف به وسیله قشر مرفه و در شهرهای بزرگ مصرف می شود، افزود: 2 درصد از مردم فرش دستباف مصرف می کنند. مدیرعامل شرکت سهامی فرش ادامه داد: هرچند از امریکا به عنوان بزرگترین مصرف کننده فرش دستباف جهان نام می برند، اما این نسبت به میزان بزرگی این کشور مطرح می شود.
بصام افزود: بخش عمده کشورهای تولیدکننده فرش دستباف ازجمله پاکستان بیش از 99.7 درصد تولیدات فرش خود را صادر می کنند.

فرش دستباف از نظر فروشندگان خارجی

پائولو مک لین ، یک فروشنده فرش دستباف ایرانی در کشور فنلاند که بیش از 30 سال است به این حرفه اشتغال دارد، اظهار کرد: در گذشته تنها فرش ایرانی در این کشور معامله می شد، اما در حال حاضر فرشهای چینی ، هندی و پاکستانی توانسته اند در بازار این کشور نفوذ کنند. وی گفت: هر چند در حال حاضر برخی از کشورها به رقابت با فرش ایرانی برخاسته اند، اما فرش دستباف ایرانی روح فرش دستباف جهان است و دیگر کشورها از تولیدات ایران تقلید می کنند.یک کارشناس و فروشنده فرش دستباف ساکن اروپا نیز اعتقاد دارد: به منظور افزایش فروش فرش ایرانی باید به حفظ سنتها و سلایق خریداران اروپایی و امریکایی در بافت فرش توجه کرد.
سیاوش آزادی با بیان این که خریداران اروپایی حفظ سنتها در بافت فرش را بسیار مهم می دانند، تصریح کرد: دنیای کنونی به سرعت در حال تغییر و تحول است و برخی از افراد از آنچه به گذشته مربوط است و از سنتها باقی مانده در قالی جستجو می کنند. وی در عین حال از تخفیف های بالای فروشندگان ایرانی در اروپا انتقاد کرد و گفت: این رویه باعث شده تا خریدار خارجی نسبت به مرغوبیت فرش ایرانی بی اعتماد شود.

شهناز حسنی