حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
نیروهای مسلح ایران برای نخستین بار «کارت شناسایی ژنتیکی» می گیرند
ایسنا: با تلاش پژوهشگران دانشگاه های امام حسین (ع) و بقیهالله (عج) و همکاری جمعی دیگر از محققان زیست فن آوری کشور همگام با برخی از پیشرفته ترین کشورهای جهان
دکتر تولایی، سرپرست پژوهشکده فنآوریهای نوین زیستی دانشگاه بقیهالله (عج) و از مجریان طرح صدور بارکد ژنتیکی با اعلام این مطلب ، گفت: طرح تعیین هویت ژنتیکی (DNA Typing & DNA Banking) از حدود سه سال پیش با همکاری پژوهشگرانی از سایر مراکز تحقیقاتی کشور در دانشگاه امام حسین (ع) پیگیری و مرحله اجرایی طرح با صدور بارکدهای ژنتیکی برای خلبانان و بخشی از نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از مدتی پیش آغاز شده است.
وی خاطرنشان کرد: با اجرای کامل این طرح و ایجاد بانک اطلاعاتی ژنتیکی ، امکان تشخیص هویت افرادی که در معرض سوانح و خطراتی چون سقوط هواپیما، آتشسوزی، انفجار، زلزله، سیل و... قرار دارند به سهولت فراهم میشود؛ چرا که با داشتن بارکد ژنتیکی افراد در بانک میتوان تا سالها بعد با استفاده از یک تار مو، یک قطره خون یا چند میلیمتر مربع از بافت بدن فرد که پس از حوادث ناگوار در محل باقی میماند اطلاعات ژنتیکی وی را استخراج و هویت وی را شناسایی کرد.
دکتر تولایی با اشاره به اهمیت فوقالعاده شناسایی اجساد جانباختگان سوانح خصوصا برای خانوادهها و بازماندگان آنها اظهار داشت: در روش تعیین هویت ژنتیکی که از پیشرفتهترین، کارآمدترین و مطمئنترین روشهای تشخیص هویت است از اطلاعات مجموعه ژنوم آنها که در هر انسان به صورت کاملا منحصر به فرد و متفاوت در تک تک سلولهای فرد وجود دارد استفاده میشود. از مزایای این شیوه غیر قابل تغییر و فناناپذیر بودن آن و همچنین قابلیت استفاده از آن با دستیابی به تنها یک سلول بدن فرد است.
عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین(ع) در گفت و گو با ایسنا خاطرنشان کرد: تشخیص هویت ژنتیکی بهخصوص از نیمهی دوم دههی 1990 در کشورهای پیشرفته مورد توجه قرار گرفته و از سال 2000 ارتش آمریکا و معدودی از ارتشهای کشورهای پیشرفته برای کمک به تشخیص هویت نیروهایشان در مواقع اضطراری به تهیه بانک اطلاعات ژنتیکی نیروهای «های ریسک» خود اقدام کردهاند.
تحقیقات در این حوزه در دانشگاه امام حسین (ع) نیز از حدود دو سه سال قبل آغاز شده که به موازات فعالیتهایی که برای ایجاد بانک اطلاعات ژنتیکی پرسنلهای ریسک سپاه شده با توجه به اهمیت شناسایی شهدای گمنام با استفاده از استخوانها و بقایای پیکردهای مطهر به دست آمده توسط گروههای تفحص نسبت به ثبت اطلاعات ژنتیکی آنها نیز اقدام شده است.
وی تصریح کرد: از طرف دیگر بانک اطلاعات گستردهای از مشخصات ژنتیکی خانوادههای شهدای مفقودالاثر در حال تهیه است که امیدواریم بتوانیم با بررسی و تطبیق اطلاعات این بانک با مشخصات ژنتیکی در حال جمعآوری از شهدای گمنام کمک موثری به شناسایی هویت آنها و پایان انتظار خانوادههای معظم این شهدا بکنیم.
دکتر تولایی با بیان اینکه طرح صدور بارکدهای اطلاعات ژنتیکی در سطح وسیع در بین نیروهای سپاه پاسداران در حال اجرا میباشد، اظهار داشت: این طرح برای سایر افراد از جمله کسانی که از طرف شرکتهای بیمه معرفی میشوند نیز قابل انجام است تا در تشخیص هویت مطمئن افراد به کار رود و میتوان در آینده در سطح گسترده در کنار کارت ملی بارکد ژنتیکی نیز برای عموم مردم تهیه کرد.
این روش اگرچه اقدامی پرهزینه است ولی با توجه به اهمیت آن خصوصا از جنبههای انسانی و کمک به خانوادههایی که عزیزان خود را در حوادث ناگوار از دست داده و شناسایی اجساد آنها با دشواری مواجه است هر قدر سرمایهگذاری در این عرصه ارزش شایانی دارد و البته هزینهی اجرای این طرح در کشور نصف قیمت متعارف بینالمللی است.
دکتر تولایی درباره میزان دقت این روش نیز گفت: طبق بررسیها اگر 10 نقطه از ژنوم انسان بررسی شود احتمال خطا یک 500 میلیونیم است، بنابراین حتی اگر کمتر از 10 نقطه هم بررسی شود کارآیی و ضریب اطمینان بسیار بالایی خواهد داشت. با این حال در این طرح حداقل 13 نقطه مورد بررسی قرار میگیرد.
سرپرست پژوهشکده فنآوریهای نوین زیستی در پایان تاکید کرد: این طرح که برای نخستین بار در سطحی عمومی در کشور اجرا میشود پیش از این در مواردی خاص مثل اثبات ابویت یا بررسی آثار جرم در نمونههای منفرد به نحو موثری استفاده شده و اخیرا در کشورهای دیگر نیز برای شناسایی کشتهشدگان جنگهای مختلف به کار رفته است.
در راستای طرح صدور کارت فناناپذیر ژنتیکی در سپاه، همایش تخصصی یک روزه تعیین هویت ژنتیکی روز پنج شنبه با حضور وزیر بهداشت در دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) برگزار می شود.
گفت و گو
