شوراها و انتخاب شهردار

پس از برگزاری انتخابات سومین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا و آغاز به کار شوراها از نهم اردیبهشت ماه ، انتظار عمومی این بود شهرداران شهرها بلافاصله انتخاب شوند

کد خبر: ۱۳۴۲۶۵

، زیرا به طور طبیعی در ماههای پایانی هر دوره مدیریت شهری در حالت انتظار به سر می برند ، بخصوص در دوره اخیر شوراها به دلیل این که انتخابات زودتر برگزار شد این موضوع جدی تر مطرح بود.
اتفاقا همین نکته این فرض را قوت می بخشید که شهرداران با شروع به کار شوراها انتخاب شوند. جالب آن که در همان روزهای اول پس از مشخص شدن نتایج انتخابات برخی شوراها برای انتخاب شهردار فراخوان عمومی دادند. اما به موازات نزدیک شدن به زمان آغاز به کار شوراها 2 مقوله انتخاب شهرداران و حوزه وظایف اختیارات شوراها به یکی از مسائل مهم بدل شده است ؛ زیرا در سایه به دست گرفتن اداره شهرها و روستاها می توان به فتح سنگرهای دیگر امیدوار بود. همین حساسیت ها باعث شده است همه بخشها و نهادهای مرتبط و غیرمر تبط به شوراها و شهرداری ها به تکاپو بیفتند و تلاش کنند تعابیر و انتظارات خود را در قالبهای مختلف ارائه کنند.
متاسفانه همچون دیگر مقولات در این بخش نیز افراط و تفریط دیده می شود. برخی شوراها را همه کاره و متولی همه امور می دانند و آن را در حد یک مجلس محلی که تنها نهاد تقنینی شهر و روستا باشد ارتقا می دهند و حتی در برخی موارد متولی امور اجرایی نیز می شوند، اما در مقابل برخی شوراها را در حد یک نهاد صرفا هماهنگ کننده و به تعبیری ریش سفیدی و کمی آن ورتر نهادی صوری تنزل می دهند.
اگرچه همه این دیدگاه ها در قالب حقوقی و قانونی اظهار می شود و حتی گاهی از سر دلسوزی است ، اما به نظر می رسد پشت بخش عمده ای از این نگاهها اهداف سیاسی و گروهی نهفته باشد. جالب آن که این موضوع در شهرهای بزرگ بویژه در مراکز استان ها نمود بیشتری دارد، مثلا در پایتخت که انتظار می رفت به دلیل اکثریت نمایندگان اصولگرای میانه رو مشکلی در انتخاب شهردار به وجود نیاید، اما آن چنان که از اظهارات و مسائل مطرح شده برمی آید صف بندی های جدید موضوع انتخاب شهردار را تحت تاثیر قرار داده است.
سخن مهدی چمران ، رئیس شورای شهر تهران مبنی بر این که اعضای شورا تلاش دارند تا جناح بازیها، فشارهای سیاسی و طومارها تاثیری در انتخاب شهردار نداشته باشد نشان از واقعیت پنهان زدوبندهای سیاسی ونگاه ابزاری گروهها به نگاه شورا و شهرداری است ؛ آن چنان که باعث شد شورای دوره اول در عمل از وظیفه خود غافل بماند و به مسائل حاشیه ای پرداختند و در نتیجه نارضایتی عمومی به وجود آوردند که هم از اقبال عمومی برای شرکت در انتخابات کاسته شد و هم زمینه موفقیت شوراهای دور دوم را فراهم کردند.
به این ترتیب باید گفت خوب است شوراها به جای مهره چینی های سیاسی به دنبال پیدا کردن راهکاری عملی برای انجام امور شهرها و روستاها باشند. متاسفانه حتی در درون اصولگرایان که در حدود 80 درصد شهرها پیروز شدند اختلاف بروز کرده است ؛ اختلافاتی که اگرچه گفته می شود جنگ روانی رقبای اصلاح طلب است ، اما به دلیل پیوند شوراها با انتخابات مجلس هشتم بروز کرده است.

خوب است شوراها به جای مهره چینی های سیاسی به دنبال پیدا کردن راهکاری عملی برای انجام امور شهرها و روستاها باشند.

اکنون آنچه مهم است افزایش کارایی این نهاد نوپاست ، به نحوی که بتواند با فراهم کردن تحقق اراده امور کشور، مشکلات مردم را به طور عملگرایانه حل کند. واقعیت آن است که شوراها آنچنان که در بیانیه آخرین نشست شورای عالی شوراها آمده است با مشکلات قانونی و ساختاری بسیاری مواجهند، از این رو اعمال فشار بر این نهاد بویژه در انتخاب شهرداران و گرفتار شدن آن در بازیهای سیاسی و جناحی که رهبر معظم انقلاب از آن به زهری مهلک یاد کردند نه فقط شوراها را از کارکرد اصلی دور می کند که باعث تضعیف این نهاد برآمده از رای مردم می شود و چه بسا بر شیوه و میزان مشارکت مردم در انتخابات آتی اثر منفی بر جای گذارد.
اگرچه هنوز شوراها برای انتخاب شهرداران به عنوان اولین وظیفه خود و معرفی به مقامات مسوول دیر نکرده اند، اما انتظار می رود با انتخاب شهرداران گامهای جدیدتر شوراها برای حل مشکلات مردم و در نتیجه کسب اعتماد عمومی برداشته شود. بررسی ها نشان می دهد انتخاب شهرداران در این دوره سریع تر انجام شده و حتی در شهرهای بزرگ که در دوره های گذشته انتخاب شهرداران تا 2 ماه هم طول کشید بیشتر شهرداران معین شده اند. اکنون در کلانشهرها بویژه در مراکز استان ها شهرداران در همان جلسات اولیه انتخاب و بلافاصله مشغول به کار شدند. این موضوع اگرچه به دلیل برگزاری زودتر انتخابات شوراها و همچنین یکدست بودن بیشتر شوراهاست ، اما از رویکرد عملگرایی شوراها نیز حکایت دارد بخصوص این که انتخاب هر چه زودتر شهرداران علاوه بر کمک به انجام امور محوله ، از بسیاری از مسائل حاشیه جلوگیری می کند.
از آنجا که شوراها می توانند هر وقت بخواهند شهردار را تغییر دهند. پس انتخاب زودتر شهرداران اقدامی منطقی است.
از نکات قابل توجه در دوره کنونی فراخوان های عمومی شوراها برای انتخاب شهردار بود. چنان که در بسیاری از شهرها حتی در مراکز استان ها تا 50 گزینه مطرح شدند. به هر حال جدای از هیاهوهای تبلیغاتی که بیشتر مربوط به تهران است بجز چند شهر بزرگ ازجمله تبریز که انتخاب شهردار به اختلاف نظر شورا و استانداری منجر شده و در اهواز که انتخاب زودهنگام شهردار باعث انتقاد و سپس استعفای استاندار خوزستان شده است در دیگر شهرهای بزرگ شهردارها انتخاب شده اند، این مساله چشم انداز خوبی را نشان می دهد و امید می رود با حمایت دیگر نهادها شوراها بتوانند در مسیر واقعی خود عمل کنند. واقعیت آن است که به حد مطلوب رساندن سرانه های فرهنگی ، فضای سبز، مسائل عمرانی و حل معضلات ترافیکی نیازمند عزم جدی همه مسوولان ملی و محلی است.