تلاش برای انتخاباتی سالم

مسوولان ورزش مجموعه ای را که برای فدراسیون فوتبال تهیه شده است ، یکی از قوی ترین و بهترین اساسنامه های تهیه شده می دانند. کیومرث هاشمی ، سخنگوی کمیته 6 نفره و معاون رئیس تربیت بدنی در این باره می گوید: تجربه انتخابی شدن فدراسیون های ورزشی ، از جمله فدراسیون فوتبال به 7 سال قبل باز می گردد. بر این اساس 2 اساسنامه تیپ برای انتخابی شدن داشتیم. با توجه به نقاط ضعفی که در این اساسنامه وجود داشت ، مطالعاتی روی اساسنامه های کشورهای دیگر صورت گرفت تا با توجه به مسائل و مشکلات خاص فوتبال ما، تمام مواردی را که نیاز است و ابهاماتی که معمولا وجود دارد در نظر گرفته شود. این اساسنامه واقعا جامع است و اگر زمانی بر فرض مثال به کمیته ای خاص اشاره کردیم تمامی وظایفش را تعریف کردیم و خیلی کامل و شفاف دیده شده است.
اما محسن صفایی فراهانی که گفته می شود بیشتر بار تهیه اساسنامه بر دوش وی بوده است ، درخصوص اساسنامه این گونه اظهارنظر می کند: تمام تلاشمان این بود که اساسنامه از چندین وجه دارای قابلیت های لازم باشد. اول این که استقلال مجموعه ای که طبق این اساسنامه می خواهد شکل بگیرد حفظ شود، دوم این که اعضای مجمع عمومی که این اساسنامه در اختیارشان قرار می گیرد، منحصر به یک گروه و تیم خاص نباشند. افرادی هم که در این مجمع شرکت می کنند، تا آنجا که امکان دارد از کانال های ویژه نتوانند در انتخابشان دخالت کنند، یعنی انتخاب این افراد به گونه ای نباشد که آنها در کنار هم چیده شوند.
حسن غفاری ، عضو دیگر کمیته هم معتقد است: این اساسنامه از بهترین اساسنامه هایی است که برای فدراسیون های فوتبال تهیه شده است. البته هیچ اساسنامه ای بدون ایراد نیست و به همین دلیل هر چند سال یک بار حتی اساسنامه فیفا هم بازنگری می شود و موادی به آن اضافه یا از آن کم می شود؛ اما این بهترین اساسنامه ای است که در ایران برای فدراسیون فوتبال تهیه شده است و تا 99 درصد با اساسنامه فیفا مطابقت دارد.
حال بخوانید درباره ترکیب آینده مجمع فدراسیون فوتبال که ظاهرا در این مورد بازنگری اساسی صورت گرفته و سعی بر آن است که این ترکیب ؛ توازن و تعادل مناسبی داشته باشد. صفایی در این رابطه می گوید: در مجمع فدراسیون 14 نفر از لیگ برتر، 6 نفر از لیگ دسته اول ، 2 نفر از تیم فوتسال ، 2 نفر از باشگاه های بانوان ، 2 نفر از مربیان لیگ ، 2 بازیکن لیگ برتری ، 30 نفر از روسای هیاتها و 2 داور حضور خواهند داشت. 2 مربی لیگ برتری مربی تیمهای قهرمان لیگ و جام حذفی خواهند بود. 2 بازیکن لیگ برتری هم یکی آقای گل لیگ و دیگری کاپیتان تیم ملی است. بهترین داور و کمک داور هم آنهایی هستند که در ارزیابی کنفدراسیون فوتبال آسیا بهترین نمره را آورده باشند.
با این ترکیب ، دیگر انتخاب افراد و سرنوشت آرا مثلا در دست هیاتها نخواهد بود، چرا که غیر از آرای 30 رئیس هیات ، 30 رای دیگر هم وجود دارد. کیومرث هاشمی با تایید این پراکندگی به نکته های جالبی اشاره می کند: سعی کرده ایم ترکیب مجمع بصورتی باشد که تعادل در گروههای دخیل وجود داشته باشد.

یک انتقاد این نقد بر مجریان امر وارد است که بهتر بود پیش نویس اساسنامه را در اختیار مطبوعات هم قرار می دادند تا از نگاه تیزبین اصحاب رسانه و کارشناسان خبره بگذرد. البته شاید به دلیل محدودیت زمانی و فرصت کوتاه فیفا، انجام این کار میسر نشد. رضاییان ، مدیرعامل فولاد می گوید: من تا به حال اساسنامه را ندیدم و چیزی هم راجع به آن نشنیدم. شاید جزو اسناد طبقه بندی شده بوده که کسی آن را ندیده است! اما به نظرم می رسد چون می خواهیم یک کار جامع و کامل انجام دهیم ، باید پیش نویس تهیه شده در اختیار همه قرار داده می شد، تا اگر پیشنهادهای خوبی وجود داشت مطرح شود. در این صورت همه دخیل بودند. غلامرضا بهروان ، بازرس فدراسیون فوتبال و رئیس هیات فوتبال مازندران هم در این باره می گوید: البته من از اساسنامه اطلاع دارم ؛ اما اگر منظور شما هیاتهاست ، هیچ کس آن را ندیده است. اساسنامه الان حالت پیشنهادی دارد و باید مصوب شود و دلیل دیگری برای مخفی شدن ندارد. برای من هم سوال است که چرا این اساسنامه را برای رسانه ها نمی فرستند تا نقدش کنند؛ موضوع این است که اساسنامه به بوته نقد گذاشته نشده است. یک عده ای آمدند و نشستند که در این میان 3 نفرشان منافع سازمان تربیت بدنی را تامین می کردند. خیلی جالب است که آقای علی آبادی در ساری اعلام می کند؛ یکی از کارهای بزرگی که می خواهم انجام دهم این است که ورزش را از دست دولت و سازمان تربیت بدنی نجات دهم ، اما از طرف اصرار دارد که من حتما 3 نماینده در کمیته داشته باشم؛ این یک تضاد و تناقض است. هاشمی ، رغبتی و انصاری فرد فقط از مواضع سازمان دفاع کنند، بنابراین اساسنامه در یک حالت کشمکش قرار داشته و دارد

البته طبیعی است که در هر انتخاباتی رقابت نیز وجود داشته باشد و رایزنی هایی صورت گیرد و گروههایی از اشخاص خاصی حمایت می کند. اما ما فکر می کنیم افرادی که نه تنها برای ریاست فدراسیون بلکه برای هیات رئیسه انتخاب می شوند، واقعا اگر از این فیلتر رد و انتخاب شوند قطعا این صلاحیت را دارند که فوتبال کشور را مدیریت کنند.
غفاری هم در مورد مشکلات آرا در دوره های گذشته می گوید: به دلیل این که در مجمع قبلی از 43 نفر، 30 نفر رئیس هیات بودند و وقتی آنها شب قبل یکجا جمع می شدند و تصمیم می گرفتند که فردا فلانی انتخاب شود، 13 نفر دیگر رای شان بی معنی بود؛ اما الان آن اکثریت مطلق دست هیچ جناحی نیست.
رضاییان ، مدیرعامل فولاد خوزستان با انتفاد از ترکیب قبلی مجمع ، حرفهای جالبی برای گفتن دارد: بزرگترین نقطه ضعف مجامع قبلی ما در این بود که خیلی راحت همه قدرت دست اکثریتی بود که متاسفانه خیلی هم سهمی در فوتبال نداشتند. اگر به کشور ترکیه نگاهی بیندازید از مجموع 150 نفری که عضو مجمع فدراسیون شان هستند 105 عضو متعلق به باشگاه ها هستند که به هر حال نقش پررنگی دارند. در فوتبال ما هر چند این نقش پررنگ نشده ، اما به هر حال توانسته جلوی هیات ها که خیلی هم قوی و موثر بوده اند را بگیرد.

هیات رئیسه متفاوت

یکی از ویژگی های هیات رئیسه آینده فدراسیون فوتبال مربوط به میزان تاثیرگذاری و حوزه فعالیت ها و اختیاراتی است که برایش تعریف شده است. در ورزش ایران رسم بر این بوده که هیات رئیسه همیشه پرده نشین باشند و همه امور و فعالیت به دست یک نفر بیفتد و او همه کارها را انجام دهد و در مقابل همه چیز بایستد یا خودسرانه به حرکتش ادامه دهد، اما در اساسنامه جدید هیات رئیسه به عنوان همه کاره فوتبال معرفی می شود و رئیس فدراسیون تنها مجری مصوبات آن خواهد شد.
هاشمی در این رابطه یادآور شد: در سطح کلان بالاترین مرجع تصمیم گیرنده در فوتبال کشور مجمع است.
در سطح پایین تر هم ، هیات رئیسه فدراسیون تصمیم گیرنده است ، برنامه ریزی می کند و درخصوص مسائل مربوط گمانه زنی می کند. البته خود رئیس فدراسیون هم یکی از اعضای هیات رئیسه است.
مدیرعامل فولاد یکی از موافقان تغییرات جدید در اساسنامه فدراسیون فوتبال است. او می گوید: ساختار و تشکیلات هر چقدر قوی تر باشد، بهتر می تواند برنامه ها را هدایت کند و بازتاب مثبتی داشته باشد. من فکر می کنم با وجود ساختاری قوی است که جلوی هر گونه اظهارنظر یا اعمال سلیقه ها را می توان گرفت. هر چقدر این چارچوب مستحکم تر باشد، جلوی نوسانات و تنشها را می گیرد. حالا ممکن است تصمیمات غلطی هم گرفته شود؛ چون کار جمعی است برای آن راهکار وجود دارد.
صفایی فراهانی نیز درخصوص نکته اساسی هیات رئیسه جدید متذکر شد: برای اولین بار هیات رئیسه فدراسیون بالاترین رده تصمیم گیری خواهد بود، نه رئیس فدراسیون. یعنی برخلاف گذشته دیگر هیات رئیسه همه کاره است و رئیس فیفا نقش مدیرعامل را دارد. برای این منظور یک هیات رئیسه 9 نفره که همه آنها انتخابی خواهند بود را تشکیل خواهیم داد.

غفاری: هیچ اساسنامه ای بدون ایراد نیست و به همین دلیل هرچند سال یک بار حتی اساسنامه فیفا هم بازنگری می شود

همه آنها بایستی توسط مجمع انتخاب شوند، همه باید دارای سابقه مدیریتی ، مدرک لیسانس به بالا داشته و بیش از 5 نفر از اعضای مجمع آنها را غیرمستقیم تایید کرده باشند. برای این نفرات وظایفی تعیین شده است.
اختیارات و وظایف رئیس فدراسیون هم در اساسنامه تعیین شده است. دبیرکل به وسیله رئیس به هیات رئیسه پیشنهاد می شود و هیات رئیسه دبیرکل را انتخاب می کند. تمام مسوولیت های اجرایی داخل فدراسیون هم به عهده دبیرکل خواهد بود و وظایف کمیته ها همه در اساسنامه وجود دارد. در کل اساسنامه به این شکل نوشته شد که دیگر یک فرد نمی تواند عنان کار را در دست گیرد و هر کاری که می خواهد را به انجام برساند.

ترکیب هیات رئیسه

اگر قرار باشد اعضای هیات رئیسه تمام بار مسوولیت ها را به دوش بکشد، چگونه انتخاب خواهند شد؛ اولین مساله این است که آنها باید تایید ضمنی 5نفر از اعضای مجمع را داشته باشند تا بتوانند براساس آن فعالیت کنند. هاشمی در رابطه با ترکیب هیات رئیسه می گوید: هیات رئیسه شامل رئیس و 3 نایب رئیس است که نایب رئیس اول نقش قائم مقام و جانشین را دارد، نایب رئیس دوم نقش رئیس سازمان لیگ را بر عهده می گیرد و نایب رئیس سوم هم به عنوان نایب رئیس بانوان نامیده می شود. یک عضو نماینده مدیرعاملان باشگاه هاست ، عضو دیگر نماینده هیات ها و نفر سوم هم باید سابقه بالایی در مدیریت داشته باشد.
مجموع نفرات هیات رئیسه 9 نفر هستند که این 9 نفر با توجه به شرح وظایفی که در اساسنامه تعریف شده است انجام وظیفه خواهند کرد. این هیات رئیسه 8 بار در طول سال تشکیل جلسه می دهد و رئیس هم اجرا می کند؛ اما مجری فدراسیون قسمت ادارای است که از سوی دبیرکل اجرا می شود.

اختیارات مجمع فدراسیون فوتبال

مجمع سالانه فدراسیون که هر سال با 74 عضو تشکیل می شود، اختیاراتی دارد که بخشی از مهمترین آنها در زیر آمده است:
الف: تصویب برنامه و بودجه سالانه
ب: واگذاری برخی اختیارات به هیات رئیسه یا حتی محدود کردن برخی اختیارات دیگر برای تصویب در مجمع
ج: استیضاح ، توبیخ و اخراج اعضا و تصمیم گیری راجع به تعداد تیمهای لیگ در رده های مختلف

رئیس مجمع کیست؛

نکته مهم انتخاب رئیس مجمع است که هنوز ابهامات زیادی در این باره وجود دارد. کیومرث هاشمی می گوید: می دانید که در کشور ما فوتبال در باشگاه ها و زیرساخت ها به صورت دولتی اداره می شود و سازمان نقش پررنگی در این مسائل دارد. بنابراین در اینجا نقش سازمان بسیار پررنگ است و اگر رئیس مجمع ، رئیس تربیت بدنی باشد زیبنده تر خواهد بود.
این سخن چنین مفهومی دارد که برخلاف تمام اخبار منتشر شده قطعا مهندس علی آبادی برای این منظور انتخاب خواهد شد، اما صفایی فراهانی در این خصوص نظر دیگری دارد: انتخاب رئیس مجمع به عهده اعضای مجمع است و هیچ چیز از پیش تعیین شده نیست.

کمیته 6 نفره ، پایان!

موضوع آخر این است که این کمیته انتقالی 6 نفره خودشان حق رای دارند یا خیر و تا چه زمانی به فعالیت هایشان ادامه می دهند. غفاری در این رابطه می گوید: کمیته حق رای ندارد و پس از پایان انتخابات و تایید صحت آن به فیفا و اعلام نتایج کارش به پایان می رسد.

یاسر اشراقی - رضا پورعالی