گفتگو با منوچهر نوذری ، هنرمند سینما، تلویزیون و رادیو: هنرمند با مردم زندگی می کند

وقتی منوچهر نوذری به دعوت ما به تحریریه روزنامه آمد مثل همیشه خندان و مهربان و اما از ما گله مند بود او حدود نیم قرن در رادیو و تلویزیون برنامه های مختلف اجرا کرده است و ما در زمان گرفتاری او به یادش نبوده ایم کوتاهی خود را پذیرفتیم امااو اندوهگین هم بود

کد خبر: ۱۲۹۳۶

دلیلش را که پرسیدم ، گفت : به توصیه یکی از مدیران صداوسیما، برای ادامه فعالیت ، به یکی از شبکه های رادیویی رفتم آنها گفتند یک روز بیا، برنامه ای ضبط کنیم ؛ اگر قبول شدی ، می توانی به عنوان گوینده با ما همکاری کنی ! بعد از پنجاه سال تازه باید بروم آزمایش بدهم. این قضیه دلم را شکست با نوذری مروری گذرا داشتیم بر50 سال فعالیت او در عرصه دوبله ، رادیو و تلویزیون که با هم می خوانیم با رفتن شما، "مسابقه هفته " هم به پایان رسید این مسابقه یکی از موفق ترین برنامه های تلویزیونی بود؛ دلیل این موفقیت را در چه می دانستید؛ مسابقه هفته به مدت 7 سال ادامه داشت طولانی ترین برنامه تلویزیونی بود که تاکنون ساخته شده است مردم هم آن را دوست داشتند و پیگیری می کردند برخی فکر می کنند یک برنامه یا مسابقه موفق با دکور یا ساعت پخش آن است ؛ اما مسابقه ، مجری مسلط می خواهد تا بتواند برنامه را بگرداند و با شرکت کنندگان ارتباط خوبی برقرار کند.شما برنامه هایی چون "صبح جمعه با شما" و "راه شب " را در پرونده کاری خود دارید؛ برنامه هایی کاملا اجتماعی که شما را به عنوان هنرمندی مردمی معرفی کرد چگونه یک هنرمند می تواند محبوب مردم شود؛ هنرمندی که می خواهد مردم طرفدار او باشند و او را دوست داشته باشند ، نباید برای آنها قیافه بگیرد مردم خرج ما را می دهند و اگر حمایت آنها نباشد ، ما با کاسبان دوره گرد هیچ فرقی نداریم ؛ بنابراین باید به مردم و محبت آنها احترام گذاشت برنامه های شما کمتر دچار شعارزدگی می شد؛ هرچند در اکثر آنها از گرفتاری های مردم می گفتید؛ آیا این مهم به دلیل بستر طنز اکثر آنها بوده است در برنامه های طنزی چون "صبح جمعه با شما" باید با مردم زندگی کرد، به آنها احترام گذاشت و حرف آنها را زد. در برنامه "صبح جمعه با شما" من و آقای شیشه گران و دیگر نویسنده های برنامه نامه های مردم را که به برنامه می رسید ، با دقت می خواندیم و از آنها سوژه درست می کردیم وقتی درد دل و گرفتاری مردم به نمایش درمی آمد ، مسلما به دل آنها می نشست به این نکته توجه داشته باشیم که طنز باید مانند کاریکاتور عمل کند؛ یک قسمت را بزرگنمایی کند طنز با لوس بازی و شکلک درآوردن فرق می کند و برنامه سازندگانی که فرق این دو را نمی دانند عمر کوتاهی دارد.به نظر شما طنز رادیویی با طنز تلویزیونی و تصویری چه تفاوتی دارد؛ با توجه به این که طنز ما در اکثر اوقات مبتنی بر کلام است تا تصویر؛ طنز رادیویی خیلی مشکل تر است ، چون شنونده فقط صدای بازیگر رادیو را می شنود؛ اما در تلویزیون بازیگر، دکور و رنگ به انتقال مفهوم طنز کمک می کند خنداندن مردم از طریق رادیو، خیلی سخت است در برنامه های رادیویی ، مجری اهمیت خاصی دارد و باید خیلی به کارش تسلط داشته باشد.خود شما رادیو را بیشتر می پسندید یا تلویزیون را؛ تلویزیون را هم دوست دارم الان که با شما صحبت می کنم ، طرح یک سریال طنز دارم که می توان آن را به مدت بیست سال ، هفته ای یک شب پخش کرد سریال طنز باید کشش داشته باشد و بیننده را خسته نکند؛ اما متاسفانه برخی از سریال هایی را که از تلویزیون پخش می شود، می توان در 5 قسمت تمام کرد؛ ولی چون می خواهند زمان آن را زیاد کنند ، مثلا آن را تا بیست وشش قسمت کش میدهند و این بیننده را خسته می کند.چه باید کرد تا بیننده خسته نشود؛ نباید به او امان داد که حتی آب بخورد داستان و ساختار باید چنان محکم باشد که با لحظه ای وقفه در تماشا، بیننده کل ماجرا را از دست بدهد.شما سالهاست که در عرصه طنز فعالیت هنری دارید چه چیزی باعث شد برای ادامه کار، طنز و کمدی را انتخاب کنید؛ کارهای جدی هم داشته ام ، اما با طنز بهتر می توان با مردم حرف زد من همیشه در کارم این نکته را رعایت کرده ام که اگر برنامه ام چه در رادیو چه در تلویزیون نگرفت و مخاطب زیادی جذب نکرد ، فوری آن را کنار بگذارم و ادامه ندهم اما برخی از همکاران ما هستند، برنامه ای می سازند؛ برنامه نمی گیرد، اما آنها همچنان ادامه می دهند!. سابقه شما در دوبله نیز بسیار زیاد و درخشان است تاکنون به جای چه کسانی صحبت کرده اید و چه نکاتی را در کارتان رعایت می کردید تا دوبله شما منحصر به فرد شود؛ تقریبا به جای تمام آدمها حرف زده ام زمانی که شروع کردیم ده - دوازده نفر بیشتر نبودیم که اکثر فیلمها را دوبله می کردیم در خیلی از کارها مدیر دوبلاژ بودم و در بیشتر فیلمهای کمدی صحبت می کردم من سالها به جای "جک لمون " حرف زدم او دو بار اسکار گرفته است و در کل جهان او را می شناسند در فیلم "سرگیجه " به جای جیمز استوارت صحبت کردم اینها بازیگران بزرگی هستند که باید در زمان دوبله به آنها خیلی دقت شود ما تلاش می کردیم شخصیت آنها را خراب نکنیم دوبله فیلمهای کمدی سخت تر است ؛ چون باید برای استعاره ها و ضرب المثل ها، جایگزین مناسبی پیدا کرد آنها ممکن است برای آن طرفی ها و سازندگان فیلم خنده دار باشند، چون ریشه در فرهنگ آنها دارند؛ بنابراین ما در دوبله باید برای سخنان آنها مترادف هایی پیدا کنیم که ریشه در فرهنگ خودمان داشته باشد هر چه دقت و ظرافت در ترجمه و دوبله درست تر باشد، کار بهتر و دلنشین تر می شود قدیم ها می گفتند فیلم را در دوبله نجات دادند؛ این نجات دادن یعنی این که در ترجمه و سپس در دوبله روان ارائه می گردید و در مواقعی دیالوگ اصلی کاملا عوض می شد.تا چه میزانی می توان دیالوگ ها و ساختار فیلم را عوض کرد؛ تا جایی که به داستان لطمه وارد نشود در کشور ما چند نوع سانسور وجود دارد مثلا در فیلم ، زن شوهردار نباید خیانت کند؛ هرچند در داستان باشد بنابراین در دوبله باید اسامی و نسبت های اشخاص عوض شود در زمان شاه اگر فیلم "لویی شانزدهم " می آمد، اگر به لویی توهین می شد، باید سانسور می شد؛ چون لویی با شاه فرقی نداشت و نبایدبه هیچکدام توهین می شد اما گاهی اتفاق می افتاد که در دوبله ، خط داستان کاملا عوض می شود مثلا سریال "اوشین " از اسم آن گرفته تا کل داستان عوض شد حتی آن سالها جوکی ساختند که مسوولان ژاپنی مایل به خریداری نسخه اوشین ایرانی هستند زمانی می گفتند دوبله ایران و دنیا تک است ؛ اما در سالهای اخیر این ستاره چندان درخشان نبوده است؛ دوبله ما واقعا در دنیا مطرح بود ما در جهان ، دوم بودیم و ایتالیا اول بود؛ چون آنها موسیقی فیلم را هم دوبله می کردند پس از دوبله "اشکها و لبخندها" ما اول شدیم ؛ اما حالا دوبلورهای قدیمی کمتر شده اند و کسی دلسوز دوبله نیست.چرا قدیمی ها تجربه های خود را به جوانترها منتقل نکردند؛ درست است ؛ تجربه ها منتقل نشده است کار دوبله خیلی سخت است یک دوبلور حرفه ای ، هم باید تکنیک بداند و هم هنر او باید بتواند همزمان ، هم توی لب بازیگر حرف بزند و هم به صدایش حالتهای مختلف بدهد دوبلورهای جدید چون تجربه ندارند می آیند درست لب بزنند حالت صدا را از دست می دهند و بالعکس.شما یکی از مجریان موفق رادیو و تلویزیون هستید یک مجری خوبچه ویژگی هایی باید داشته باشد؛ ذوق و استعداد را در هیچ مدرسه ای آموزش نمی دهند؛ اما اگر این موهبت الهی را داشته باشی ، مدرسه آن را تکمیل می کند مجری باید حضور ذهن داشته باشد و تا حدودی حاضر جواب باشد باید با مطالعه زیاد، بر مسائل مختلف احاطه کامل پیدا کند تا بتواند در مقابل یک پاسخ ،20 سوال متفاوت طرح کند. یک مجری موفق لازم است بازیگر خوبی نیز باشد اگر یک مجری مثل عصا مقابل دوربین بایستد، ترسش از این است که قیافه اش به هم نریزد طبیعی بودن و با مردم بودن ، رمز موفقیت است یکی از بدترین کارهای تلویزیون این است که به مجری فرمان می دهد حالا به کدام دوربین نگاه کن مجری باید آزاد و راحت باشد و دوربینها او را بگیرند.نظرتان درباره برنامه های روتین تلویزیون - که معمولا طنز نیز هست چیست؛ پس از مدتی ، تکراری می شوند اگر در دنیا چنین برنامه هایی موفق می شوند، به این دلیل است که یک تیم بزرگ ، سازندگان آن را تشکیل می دهند. این گونه برنامه ها مثلا سی نویسنده دارد؛ دکوراتورهای نواندیش و خلاق آن را پشتیبانی می کنند؛ اما متاسفانه در اینجا یکی ، دو نفر فقط می نویسند و چند بازیگر ثابت در یک دکور ثابت آن را اجرا می کنند برنامه های هر شب ، امکانات و مایه می خواهد مشکل اساسی در ایران این است که شبکه های تلویزیون و رادیو افزایش یافته ، اما تعداد هنرمندان افزایش نیافته است مشکل مهمتر، همزمانی در پخش چند برنامه پرمخاطب از شبکه های مختلف است که قدرت انتخاب را از بیننده می گیرد.شنیده ام شما در چند فیلم سینمایی کمدی هم بازی کرده اید؛ آیا آنها فروش خوبی داشته اند؛ حدود ده فیلم بازی کرده ام که همگی پرفروش بودند از دلایل فروش بالای فیلمها در آن زمان یکی این بود که مثلا یک نفر چند بار می رفت و آن را می دید؛ سرگرمی دیگری جز سینما نبود؛ بنابراین سینماروها زیاد بودند؛ اما انصافا سینمای امروز ما خیلی پیشرفت کرده است و ما بازیگران خیلی خوبی هم داریم.خوشبختانه توان زیادی برای کار دارید؛ از برنامه های خودتان برایمان بگویید؛ یک نمایش طنز نوشته ام که قرار است کسی دیگر کارگردانی آن را بکند و خودم شخص اول آن را بازی خواهم کرد امیدوارم در چند ماه آینده روی صحنه بیاید و روزهای طلایی گذشته تئاتر تکرار شود؛ روزهایی که یک تئاتر ما حدود نه ماه روی صحنه می ماند و تماشاگر زیادی داشت ؛ به طوری که در روزهای تعطیل ، ما تا شش سانس اجرا داشتیم و بلیت می فروختیم.