ماسوله ؛ شهر خانه های پلکانی

معماری ماسوله ، مهمترین جاذبه توریستی این شهر است که یکی از زیباترین ساخت و سازهای جهان در این شهر صورت گرفته است. این بناها در دامنه ای با شیب تند و نسبتا عمودی و در مقابل قلعه عظیم و صخره ای شاه معلم بنا شده است.
خانه ها به طور ماهرانه ای به صورت پلکانی بنا شده اند و بیشتر 2 طبقه هستند. سقف یک خانه ، حیاط خانه دیگری است که این سبک خانه سازی ، سبک معماری در روستاهای ایران در دوران ساسانی است. ماسوله در سال 72 در فهرست سازمان یونسکو قرار گرفت. تعداد خانه ها در این شهر به حدود 350 باب می رسد و حدود 100 باب مغازه نیز در این شهرک وجود دارد. از ماسوله با عناوینی همچون عروس گیلان ، شهر ستارگان ، شهر آبشارها و شهر نردبان معراج نیز نام می برند.
زبان مردم ماسوله تالشی است که نزدیکی زیادی با زبان پهلوی دارد. جمعیت آن به حدود 4000 نفر می رسد و آب و هوای خنک و دلچسب آن در فصل تابستان ، گردشگران زیادی را جذب می کند و کوهستانی بودن ماسوله باعث شده این شهر 100 روز از سال را در مه غلیظ به سر ببرد که برای گردشگرانی که در هوایی آفتابی یکباره شاهد پایین آمدن مه و ابری شدن هوا در ماسوله می شوند ، بسیار جالب است.

بناهای تاریخی

به علت قدمت شهر که به قرن 8 بازمی گردد ، چندین ابنیه تاریخی هم در آن وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
محوطه ماسوله کهن؛ که سفالینه هایی متعلق به قرون 5تا 8از آن به دست آمده است ، روی تپه ای بنا شده بود که آثار پایه دیوارهای سنگی آن هنوز قابل مشاهده است.
امامزاده هاشم؛ در شیب کوهی و بالای ماسوله و در سر راه طارم قرار دارد. بنای آن از بیرون چهارگوش و دو طبقه است ؛ اما از درون طاقی است و 8 ضلعی با سقف بلند. مجموعه بنا از یک اتاق ، کفش کن ، حرم و یک انباری تشکیل شده است.
این مسجد قدیمی ترین مسجد ماسوله به شمار می رود. این مسجد بیش از 4قرن قدمت دارد و جدیدا به همان سیاق گذشته بازسازی شده است.
بقعه عون بن محمد حنیفه؛ این بقعه یکی از آثار تاریخی ماسوله است که در محله مسجدبر قرار دارد. این بقعه به شکل 8 گوش ساخته شده که در میان 2 مسجد رواق و جامع قرار دارد. در قسمت بیرونی امامزاده طاق نماهایی که با آجرکاری پوشانیده شده ، به چشم می خورد. چندین سنگ قبر هم در داخل این بقعه و مساجد اطراف آن وجود دارد که گفته می شود متعلق به قاجاریه است. امامزاده ابراهیم نیز یکی از بقاع معروف ماسوله است.
موزه مردم شناسی؛ در موزه مردم شناسی ماسوله آثار، ابزار و ادواتی وجود دارد که روزگاری مورد استفاده مردم بوده است و امروزه مورد توجه گردشگران است.
از دیگر نقاط دیدنی ماسوله می توان به آبشار ماسوله رودخان با 20 متر ارتفاع ، آبشار خرم بو ، آبشار لارچشمه ، رودخانه سیاورود ، رودخانه پلنگ ور ، پارک ماسوله و غار یخگون اشاره کرد.
زنده یاد سهراب سپهری درباره ماسوله می گوید: ماسوله را نمی شود نوشت ، ماسوله را باید دید ، باید به تماشای آن همه خانه که بر پهنه سبز کوه نشسته است ، ایستاد. در ماسوله باید زندگی کرد ، نقاشی باید کرد ، فیلم باید ساخت ، شعر باید گفت و...
تعطیلات نوروز حتما به ماسوله سری بزنید.

امیرفریدون تهرانی