سازمان کشورهای صادرکننده گاز ابتکاری برای انسجام

بازار بین المللی نفت تا پیش از تاسیس سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در سال 1960 بازاری کاملا یکطرفه و در اختیار مصرف کنندگان بود

کد خبر: ۱۲۴۹۰۹

، به گونه ای که شرکتهای بزرگ نفتی به نمایندگی از دولتهای امریکایی و غربی عملا اجازه هرگونه تصمیم گیری درخصوص بهای نفت را از صادرکنندگان آن سلب کرده بودند، اما با تاسیس اوپک ، کشورهای صادرکننده نفت صاحب اهرم نیرومندی برای اثرگذاری بر بازارهای بین المللی شدند.
اوپک با استفاده از مکانیزم سهمیه بندی خود، به یک بازیگر مهم در بازار نفت تبدیل و از این ناحیه منافع فراوانی طی نزدیک به نیم قرن نصیب کشورهای صادرکننده نفت شد.
شرایط امروز بازار بین المللی گاز طبیعی نیز شباهت زیادی به دوران پیش از تشکیل اوپک پیدا کرده است ؛ به طوری که به دلیل نبود یک سازمان منسجم بین المللی ، کشورهای صادرکننده گاز هیچ اهرم قابل توجهی برای اعمال سیاست های خود در بازار در اختیار ندارند.
همین مساله موجب شده که گاهی اوقات دو کشور صادرکننده گاز برای دسترسی به یک بازار مصرف به «نرخ شکنی» روی بیاورند؛ درست مشابه کاری که قطر برای به دست آوردن برخی بازارهای صادراتی ایران در خلیج فارس و کشورهای آسیایی نسبت به انجام آن مبادرت ورزیده است.
سیاست های گازی کشور ترکیه نیز نمونه دیگری از پیامدهای سوئ نبود سازمان کشورهای صادرکننده گاز طبیعی است. این کشور به دلیل نزدیکی به چند تولیدکننده بزرگ گاز (ایران ، روسیه ، آذربایجان و ترکمنستان) با ایجاد رقابت مصنوعی میان تولیدکنندگان ، تمام تلاش خود را برای شکستن قیمت گاز و خرید آن به ثمن بخس به کار گرفته است.
اما ابتکار تشکیل سازمان کشورهای صادرکننده گاز که ایده آن چند روز پیش از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی مطرح شد، می تواند نقطه پایانی بر تمام رقابت های زیان آور کشورهای صادرکننده و سوئ استفاده مصرف کنندگان از نبود انسجام و هماهنگی میان کشورهای صادرکننده گاز باشد.
نکته قابل توجه در این میان ، استقبال بین المللی از ابتکار رهبر انقلاب و بویژه واکنش مثبت روسیه به این پیشنهاد است.
همکاری ایران و روسیه می تواند سنگ بنای تاسیس سازمان کشورهای صادرکننده گاز را پایه ریزی کند، کما این که در سال 1960 نیز همکاری ایران و ونزوئلا به تاسیس اوپک منجر شد.
اهمیت تشکیل این سازمان زمانی آشکارتر می شود که بدانیم اکثریت قریب به اتفاق منابع گاز طبیعی جهان در روسیه و کشورهای در حال توسعه واقع شده است.
ایران ، روسیه ، الجزایر، قطر، ترکمنستان ، لیبی و اندونزی با برخورداری از 80 درصد ذخایر گاز طبیعی جهان می توانند با تشکیل یک سازمان منسجم ، قدرت چانه زنی فراوانی در برابر مصرف کنندگان گاز طبیعی که عمدتا کشورهای صنعتی هستند، به دست آورند.