تعادلگرایی در سیستم آموزش و پرورش ابتدایی

سیستم آموزش و پرورش به عنوان سیستمی بالنده و پویا اساسا به شرایط محیطی و پیرامونی خاصی نیازمند است که می بایست تغییراتی را در زمانهایی خاص در داخل سازمان (سیستم) ایجاد کند.

کد خبر: ۱۲۴۸۱۰

پس حیات سیستم آموزش و پرورش مانند حیات دیگر سیستم های رشد یابنده با حفظ شرایط محیطی در حوزه ای معین میسر خواهد شد و خاصیت تعادلگرایی به مفهوم دینامیکی و نه مکانیکی آن ، کنترل مولفه ها و کل سیستم آموزش و پرورش (ابتدایی) را به عهده خواهد داشت. اما آنچه در تعادلگرایی یک سیستم حائز اهمیت است ، به زعم راس شبی در نظر گرفتن کمیتهایی به نام متغیرهای ضروری است که مبین حالت و هویت یک سیستم بخصوص است.
از این حیث تعادلگرایی یک سیستم عبارت از کوشش سیستم در نگهداشتن نوسانات متغیرهای ضروری مربوط به آن سیستم در حوزه تعیین شده است. بقای سیستم آموزش و پرورش (ابتدایی) تا هنگامی میسر است که متغیرهای ضروری مربوطه در محدوده حیاتی آن عمل کند. به این ترتیب می توان متغیرهای آموزش و پرورش را به سه بخش کلان (اول) ، میانه (دوم) و خرد (سوم) تقسیم کرد که با حرکت به سمت متغیرهای جزیی به طیف عمل نزدیکتر می شویم.
بخش اول شامل دولت ، خانواه و مدرسه بخش دوم شامل مدرسه ، خانواده ، معلم و شاگردبخش آخر شامل روشهای تدریس ، برنامه ها ، محتوا و مواد درسی (خواندن و نوشتن و ریاضیات پایه) و مجددا الگوها و عملکردهای خانواده این متغیرها هر کدام ضروری بوده و کمابیش حیات و بقای سیستم آموزش و پرورش (ابتدایی) وابسته به آنهاست و فرآیند تعادلگرایی لزوما باید در مولفه های فوق ایفای نقش کند. طی چند سال اخیر با توجه به بی اعتمادی هایی که از سوی خانواده ها ، دولت و جامعه نسبت به آموزش و پرورش ایجاد شد سیستم آموزش و پرورش برای این که بتواند شرایط محیطی خود را برای ابقا احیا نماید و بتواند برای حیات خود سرمایه و اعتماد جذب کند بناچار دست به اقدام های تعادلگرایانه ای در متغیرهای ضروری سیستم خود زد.
این اقدام ها و اصلاحات تعادل گرایانه به مرور روند و شکل درونی مولفه های ضروری و کنترلی آموزش و پرورش را تغییر داد تا بتواند برای حفظ بقا ، جوابگوی فشارها و تقاضا و توقعات بیرونی باشد و اصلی ترین عامل حیات ارگانیسم آموزشی یعنی سرمایه را مجددا و به سهولت دریافت کند و به بالندگی خود ادامه دهد و همچنان در انتظار دیگر تغییرات برای حفظ و رشد خود باشد. فهرستی چند از این تغییرات را به اجمال مرور می کنیم: شاید از مهمترین و اساسی ترین این تغییرات طرحی در مهندسی معکوس این سیستم ، یعنی آموزش خانواده باشد.
به این طریق با آموزش های خاص ارتباط تنگاتنگ و موثری را بین مدرسه و خانواده ایجاد می کنند تا موفقیت بیشتری در پیشرفت تحصیلی شاگردان و در نتیجه مدرسه و پیرو آن در کل آموزش و پرورش حاصل شود و سیستم ، اعتماد و اطمینان مجدد خود را برای حفظ خود کسب کند. تاکید دولت در برنامه های سوم و چهارم توسعه بویژه در برنامه سوم توسعه کشور به آموزش های ضمن خدمت معلمان و به روزرسانی و تامین معیشت معلمان و اصلاح امور کارگزینی برای ترغیب و تشویق بیشتر آموزگاران در ایجاد انگیزه برای به دست آوردن کارایی و اثربخشی بهتر و بیشتر در امر آموزش بوده که تا حدودی البته نه چندان موفق در حفظ و تعادل سیستم موثر واقع شد.
همین طور تمرینات خوش خطنویسی و متون نوشته شده به سبک خطاطی سبب خوش خط شدن کودکان شده پس از پایان دوران ابتدای برایشان عامل موجزی در تعادل گرایی خواهد بود که باعث اعتماد به نفس شاگردان و ایجاد خود پنداره مثبت و توانمندی آنان خواهد شد. همه این نمونه ها به طور مستقیم یا غیرمستقیم به بقا ، حیات و بالندگی سیستم آموزش و پرورش (ابتدایی) کمک کرد و همچنان در حال بهتر شدن است که در غیر این صورت همان طور که گفته شد بی اعتمادی درونی و بیرونی در سیستم و محیط آن به وجود خواهد آمد. چه بسا که این اتفاق در چند سال گذشته حادث شد و اکنون نیز در برخی زمینه ها این چنین است.
پیشنهادها:از آنجا که با توجه به تحولات روز دنیا و تغییرات ناگزیری که در زمینه فناوری ، صنعت و... رخ می دهد که همگی محیط سیستم آموزش و پرورش را می سازند و آموزش و پرورش مجبور به ایجاد تعادل با این محیط برای پویایی و بقاست ، می بایست مدارس را به موسسات تحقیقی تبدیل کرد که بتوانند در حد مدرسه و مناطق آموزشی خود به طور مستقل و در عین حال وابسته به رهنمودهای مرکز ، نیازسنجی کرده و به سرعت به حل مسائل بپردازنند.
معلمان و کارشناسان مدارس می بایست مجهز به ابزار و روشهای آماری و تحقیقی پایه شوند تا بتوانند برای بهبود و پیدا کردن جایگاه خود به منظور ایجاد تعادل و حفظ بقا و بالندگی سازمان خویش اقدامات لازم را بموقع انجام دهند. این امر شاید کمی بعید باشد اما با برنامه ریزی بلندمدت و آموزش های تعقیبی و ترغیبی روزآمد برای هر مدرسه قطعا میسر خواهد شد.