درباره مقام حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)

اما باید توجه داشت که آن ثواب‌ها که برای زیارت عبدالعظیم ذکر شده در مقایسه با زیارت ائمه(ع) نیست، زیرا هیچ‌کسی با آنان قابل مقایسه نیست. آن‌قدر که امیرمومنان(ع) فرموده است: هیچ کس از این امت را با آل‌محمد نمی‌توان مقایسه کرد؛ آنان که ریزه‌خوار خوان نعمت آل‌محمدند با آنها برابری نمی‌توانند.
اما در مورد دلیل این‌که چرا ثواب زیارت عبدالعظیم حسنی(ع) به مثابه زیارت سیدالشهدا(ع) در کربلا عنوان شده است، باید گفت که حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) حلقه وصل شیعیان در شهرهای مختلف بودند. حضرت عبدالعظیم بین شیعیان که در جای جای خطه اسلامی نمی‌توانستند با هم ارتباط داشته باشند، حلقه اتصال بود. چون ائمه‌‌(ع) ایشان را قبول داشتند و ممکن است این ثواب ناظر به همین مجاهدت‌هایی باشد که در راه ارتباط بین شیعیان و رساندن پیام ائمه‌(ع) باشد که از ایشان می‌توان به عنوان سفیر سیار ائمه(ع) یاد کرد. ممکن است در مورد سایر امامزادگان بزرگوار نیز روایاتی بوده که به ما نرسیده است؛ اما روایت ثواب زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) به ما رسیده است.
برخی شیعیان نزد امام هادی(ع) رفته و گفتند ما از زیارت کربلا آمدیم (در آن زمان که حاکمیت بنی‌عباس بود این سفر و زیارت بسیار برای شیعیان مشقت داشت) و حضرت پاسخ داد که شما در ری عبدالعظیم را زیارت بکنید، مثل این است که امام حسین(ع) را زیارت کرده‌اید.
ضمن این‌که ممکن است شرایط خاص زمانی و مکانی سبب شده باشد که آن همه فضیلت برای زیارت حضرت عبدالعظیم(ع) ذکر شده باشد و جایی برای گردهمایی شیعیان باشد.
مثلا متوکل عباسی و برخی دیگر از حکام، پس از تخریب بارگاه امام حسین(ع) برای جلوگیری از زیارت آن بزرگوار، مأموران جلادی را به مراقبت و نگهبانی گذاشته بودند که به صغیر و کبیر رحم نمی‌کردند و جان افراد در خطر قرار می‌گرفت و حتی زائران زیادی را بی‌رحمانه به خاک و خون کشیده بودند.
برای همین مساله، لزوم پایگاه‌سازی و تشکیل مراکز تجمع نیروها و اجتماعات، موضوعی است که ائمه اطهار(ع) دوست داشتند تا شیعیان با هم باشند، گرد هم جمع شوند، مذاکره کنند و تبلیغات اجتماعی داشته باشند.