تحریم ظریف از منظر حقوق بین‌الملل

مصونیت از این منظر یعنی این مقامات از نظر کنترل،‌ بازرسی و تردد محدودیتی ندارند. اینها مباحثی است که در تمام کشورهای عضو سازمان ملل به رسمیت شناخته شده است. طبعا همه اعضا و کشورهایی که مدعی بنیانگذاری این سازمان هستند، باید بیش از سایر کشورها به این ضوابط مقید باشند. بنابراین روسای‌جمهور، نخست‌وزیران، وزیران و به‌ویژه وزیر امور خارجه که در واقع در مقام سخنگوی دولت در عرصه دیپلماتیک و بین‌الملل هستند از این اختیارات و آزادی عمل برخوردارند؛ اما آمریکا دولتی عهدشکن است که بسیاری از معاهداتی را که خود از بانیان و امضاکنندگان آن بوده نابود کرده است. درباره تبعاتی هم که تحریم وزیر خارجه کشورمان می‌تواند برای او داشته باشد باید گفت هر کشوری که در حقوق بین‌الملل مستقل است به هیچ وجه خود را مقید به پیاده‌سازی این‌گونه تحریم‌ها نمی‌کند. اما چند سالی است که آمریکا عنوان کرده است که به حقوق فرامرزی اعتقاد دارد به این معنا که می‌تواند حقوق داخلی آمریکا را به سایر کشورها تسری دهد. در چنین حالتی کشوری مثل فرانسه و انگلیس که تابع آمریکا باشد خود را مقید به پیروی از این سیاست‌ها می‌داند که البته در مورد تحریم ظریف، این کشورها نیز اعلام کرده‌اند از تحریم آمریکا تبعیت نمی‌کنند. کشورهایی نیز که در عرصه بین‌الملل به عنوان کشورهای مستقل قلمداد می‌شوند الزامی به تبعیت از تصمیمات آمریکا نخواهند داشت.

مسعود اخوان‌فرد

استاد حقوق دانشگاه