پژوهشگران حوزه تاریخ و شبکه‌های اجتماعی

رسانه‌های اجتماعی مجازی، شیوه‌های جدیدی را برای ادراکات هویتی به‌وجود آورده و توانایی شکل‌دهی هویتی فردی و جمعی را دارا هستند. این شبکه‌ها می‌توانند در عین حال نوعی از نبود هویت در جوامع و افراد را شکل دهند. درگیری‌ها و آشوب‌های امروز سطح منطقه غرب آسیا که بسیاری از آنها در شبکه‌های اجتماعی تشدید می‌شوند، نمادی از این بی‌هویتی است.
بر اثر نبود سیاستگذاری صحیح و نبود یک برنامه مدون عملیاتی برای معرفی تاریخ و فرهنگ ایران در شبکه‌های اجتماعی، به دلیل محتوای موجود بسیاری از مخاطبان، نژاد‌پرستی فارسی و ضدیت با دیگر فرهنگ‌ها را معادل ایران‌گرایی می‌بینند و عمده ویدئوهایی که در این شبکه‌ها در مورد تاریخ ایران و البته به صورت غیر‌حرفه‌ای منتشر می‌شود، از لحاظ علمی و تاریخی بی‌مبناست و برای مخاطبان به خصوص در سطح کشورهای منطقه اگر باعث واکنش منفی آنها نشود، خوشبینانه نیز جذابیتی ندارد.
در به‌کارگیری روش‌ها و ابزارهای جدید در دیپلماسی عمومی باید به این نکته توجه داشت که اظهارنظرهای جعلی و ساختگی می‌تواند بر اثر نمایه شدن در موتورهای جست‌وجوی اینترنتی تبدیل به منبع اطلاعاتی شود و برای مقابله با آن بایستی برنامه‌ریزی جدی داشت. به موازات این موضوع، در فضای رسمی نیز انجمن‌ها و بنیادهای حوزه ایران‌شناسی و تاریخ ایران پرشماری فعال هستند که خروجی آنها در فضای رسانه‌ای و به خصوص شبکه‌های اجتماعی به زبان‌های دیگر از جمله انگلیسی، عربی و ترکی تقریبا صفر است. لذا پیشنهاد می‌شود:
با توجه به ضرورت و اهمیت معرفی تمدن ایرانی به مخاطبان منطقه‌ای و بین‌المللی، با رویکرد معرفی و ارائه سه دوره تاریخ پیش از اسلام، دوران اسلامی و دوران معاصر کانال‌های تخصصی در شبکه‌های اشتراک‌گذاری محتوای ویدئویی ایجاد شود و استادان و پژوهشگران تاریخ با استفاده خلاقانه از فنون و ابزارهای شبکه‌های اجتماعی در قالب برنامه‌های گفت‌وگومحور به ارائه سیر تاریخ تمدن و فرهنگ و هنر تاریخ ایران برای طیف‌های متنوع مخاطبان بپردازند.
برگزاری رویدادهای تدکس تخصصی: در رویداد TEDx، سخنران چکیده تجربیات و دانش خود را در یک سخنرانی کوتاه به مخاطبان عرضه می‌کند و این سخنرانی‌ها زمینه‌ساز مباحثه و گفت‌وگوهای عمیق‌تر می‌شود. با توجه به جذابیت‌های دوره‌های مختلف تاریخی ایران این رویکرد باید به صورت مستمر توسط دانشکده‌های تاریخ و تمدن ایرانی و انجمن‌های علمی با حضور استادان و دانشجویان مطالعات ایران و تاریخ برگزار شود و محتویات آن در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شود.
ساخت موشن گرافی‌ها و اینفوگرافی‌های تخصصی و مستدل برای معرفی تاریخ ایران به صورت جذاب بسیاری از اختلافات تاریخی و جعل اسناد را که به خصوص توسط رژیم‌های تازه به دوران رسیده در حال انجام است، از بین خواهد برد.
همکاری با دانشکده‌های تاریخ کشورهای مختلف و کرسی‌های ایران‌شناسی در سطوح مختلف منطقه‌ای و بین‌الملل نیز باعث تولید محتواهای کیفی و بازنشر موثرتر می‌شود.
فضای مجازی و ابزار رسانه‌های اجتماعی باید به‌یکی از مهم‌ترین زمینه‌های فعالیت و ارائه محتوای استادان و پژوهشگران تاریخ ایران تبدیل شود. دانش‌افزایی در این زمینه و اشتراک‌گذاری محتوا با گذشت زمان ضمن ارتقای قدرت نرم ملی انواع بهره‌برداری‌های غیرمستقیم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی از قبیل نزدیکی ملت‌های منطقه و کاهش اختلافات، رشد گردشگری، تولید آثار مشترک فرهنگی بر مبنای اشتراکات تاریخی و... را به همراه خواهد داشت.

محمد ولوی

بین الملل