پایان دوران هژمونی آمریکا بر اقتصاد جهانی

رئیس‌جمهور چین، شی جین پینگ پنجشنبه گذشته در سفری بسیار مهم به پیونگ یانگ پایتخت کره شمالی رفت و با کیم جونگ اون دیدار و گفت‌وگو کرد. اهمیت این سفر استراتژیک تنها به دلیل افزایش نفوذ چین در منطقه شرق آسیا و از جمله کره شمالی نبود‌، بلکه زمان این سفر نیز حائز اهمیت بود؛ چرا که تنها چند روز پیش از اجلاس گروه 20 انجام شد. در جریان اجلاس گروه 20 قرار است رئیس‌جمهور چین با همتای آمریکایی‌اش دونالد ترامپ دیدار کرده و مذاکراتی داشته باشد.
دیدار رئیس‌جمهور چین با رهبر کره شمالی در شرایط کنونی که نقطه اوج اختلاف و نزاع تجاری میان واشنگتن و پکن است، پیام روشنی برای ایالات متحده به همراه دارد و آن پیام این است؛ چین در این نبرد تجاری که مدتی است با ایالات متحده آغاز شده و به مرحله پیچیده‌ای رسیده است، هرگز از منافع خود عقب‌نشینی نکرده و با تهدید آمریکا مبنی بر تحریم‌های اقتصادی بر شرکت‌های چین و افزایش مالیات به قیمت ۳۰۰ میلیارد دلار بر کالاهای چینی که به بازارهای آمریکا وارد می‌شود، پرچم سفید را در برابر این کشور بالا نخواهد برد و تسلیم خواسته‌های کاخ سفید نخواهد شد.
آنچه در این نبرد سخت اقتصادی میان آمریکا و چین مهم است، تلاش چین برای از میان برداشتن هیمنه و سلطه آمریکا بر اقتصاد جهانی است؛ چند روز گذشته نیز رئیس‌جمهور چین در سفر به سن پترزبورگ روسیه برای شرکت در کنفرانس اقتصادی با همتای روسی‌اش ولادیمیر پوتین دیدار کرد و در این مذاکرات دو طرف توافق کردند دلار را به عنوان مهم‌ترین واحد پولی از این جایگاه ساقط کرده و بر ضرورت پایان هژمونی ایالات متحده بر اقتصاد جهانی تاکید داشتند.
از سوی دیگر، ترامپ نیز خواهان انجام مذاکراتی طولانی با همتای چینی‌اش در حاشیه اجلاس گروه 20 شده است. این درواقع نوعی عقب‌نشینی از مواضع گذشته وی و تلاش برای فروکش کردن نبرد تجاری میان دو کشور محسوب می‌گردد. وی در گذشته پکن را تهدید به تحریم‌های اقتصادی کرده بود؛ اما اکنون به نظر می‌رسد نزدیکی قابل ملاحظه چین و روسیه، سخت ترامپ را نگران ساخته و او را وادار کرده از مواضع گذشته‌اش بازگردد.
محور روسیه و چین می‌تواند کشورهای دیگری همچون هند، پاکستان، ترکیه، ونزوئلا، الجزایر و همین طور کره شمالی را با خود همراه ساخته و این مساله هژمونی اقتصادی آمریکا در عرصه بین‌المللی را با چالش مواجه سازد. اگر نگوییم این هژمونی را خاتمه دهد دست‌کم به نقطه پایان نزدیک کند.
ترامپ به دلیل سیاست‌هایش با چالشی حقیقی مواجه گردیده و در اجلاس گروه 20 نوعی انزوا را تجربه خواهد کرد که برای ایالات متحده تاکنون بی‌سابقه بوده است، چرا که آمریکا با بیشتر اعضای گروه 20 در حالتی از کدورت و تیرگی قرار داشته و بر بعضی از اعضای آن، تحریم‌هایی را وضع کرده است. این مساله موجب شده برخی اعضای گروه 20 از جمله اعضای اروپایی خودرا از واشنگتن دور کنند.
سیاست‌های بی‌پروای رئیس‌جمهور آمریکا در عرصه جهانی و به‌کارگیری افسارگسیخته ابزار تحریم از سوی ایالات متحده، این فرصت را در اختیار چین قرار داد تا در زمینه اقتصادی جایگاه آمریکا را متزلزل کرده و نفوذ این کشور بر اقتصاد بین‌الملل را با چالشی جدی مواجه سازد.

دکتر محمد‌جواد گودینی

مترجم

منبع؛ روزنامه رای‌الیوم