اتحادیه اروپایی ؛ فاصله تا وحدت

: نشست رهبران 25 کشور عضو اتحادیه اروپا یی در بروکسل در حالی پایان یافت که ایده اروپای واحد به دلیل مخالفت برخی کشورها با قانون اساسی اتحادیه ، به صورت کامل تبلور نیافته است.

کد خبر: ۱۱۹۵۰۸

صدراعظم آلمان که ریاست دوره ای اتحادیه اروپایی را از سال جدید میلادی برعهده خواهد گرفت ، بر به کارگیری تمام توان خود برای پایان دادن به بحران قانون اساسی واحد تاکید کرده است. بررسی وضعیت ترکیه برای الحاق به اتحادیه اروپا یی و چگونگی حل بحران خاورمیانه از مهمترین محورهای مذاکرات رهبران اتحادیه اروپایی بوده است.
مجید کریمی ، کارشناس مسائل اروپا در گفتگو با جام جم بر این باور است که اتحادیه اروپا در راه تصویب قانون اساسی واحد با چالشهای جدی روبه رو است.
عدم تصویب قانون اساسی واحد اروپا در برخی کشورهای اروپایی ، به چالشی جدی برای این اتحادیه بدل شده است. علت مخالفت مردم در این کشورها با قانون اساسی واحد اروپایی چیست؛
باید توجه داشت که از همان ابتدا که پیشنویس قانون اساسی اروپا به وسیله ژیسکاردستن تهیه شد ، قرار بر این بود که پس از تصویب در اتحادیه ، در تک تک کشورهای عضو به تصویب برسد. با توجه به نوع دیدگاه ها و گرایشات سنتی و رقابت های سیاسی درون قاره ای ، پیش بینی می شد که این قانون اساسی در شرایط فعلی با واکنش های جدی روبه رو خواهد شد.
به طوری که در دو نمونه فرانسه و هلند ، شاهد آن بودیم که در یک همه پرسی ، مردم این دو کشور به قانون اساسی واحد اروپا رای منفی دادند و در انگلستان و دانمارک نیز تلاش برای برگزاری همه پرسی همچنان به تعویق افتاده است.
در خصوص علت مخالفت مردم برخی کشورهای اروپایی با قانون اساسی را در سه نکته می توان عنوان کرد: نکته اول ، رشد گرایش های راستگرایانه افراطی و ناسیونالیسم نژادپرستانه در سطح اروپا است. نکته دوم ، دیدگاه های سنتی فرانسه نسبت به اتحادیه اروپا و نقش والا و ممتاز این کشور در این اتحادیه است که به طور مشخص در برابر کشور انگلستان قرار می گیرد.
نکته سوم ، دیدگاه های فراآتلانتیکی انگلستان در تعامل با امریکا و همچنین نگرشهای آمرانه انگلستان در حوزه اروپای غربی است که به اختلافات در سطوح عالی سیاسی دامن زده است.
یکی از مباحث اصلی در مذاکرات رهبران اروپایی در نشست بروکسل بحث پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپایی بوده است. علت اصلی طولانی شدن و همچنین توقف روند الحاق ترکیه به این اتحادیه چیست؛
ترکیه در سال 2005 با انعقاد قرارداد گمرکی با اتحادیه اروپایی ، وارد این پیمان شد. براساس این قرارداد، ترکیه می باید تمامی بنادر و فرودگاه های خود را روی تمامی اعضاء اتحادیه اروپا و بویژه قبرس باز نگه دارد که این موضوع یکی از شروط ادامه مذاکرات پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپایی است ، اما ترکیه از همان زمان اعلام کرد که امضائ این پیمان الحاقی به معنای باز شدن بنادر و فرودگاه های این کشور روی هواپیماها و کشتی های قبرس نیست ، چرا که ترکیه ، قبرس را به رسمیت نمی شناسد.
همین مساله موجب مناقشاتی شد که طی چند ماه گذشته با تعبین مهلت اروپا به ترکیه مبنی بر ضرورت باز شدن فرودگاه ها و بنادر ترکیه روی هواپیماها و کشتی های قبرس ، وارد مرحله تازه ای شده است. ترکیه همچنان با گذشت مهلت ، اعتنایی به درخواست اتحادیه اروپایی ندارد. با توجه به موضع سخت فرانسه ، آلمان و یونان و قبرس که هر کدام از حق وتوی مذاکرات با ترکیه برخوردارند که این امر باعث شد که گفتگوهای 8 فصل از 35 فصل اجرایی با تایید سران اروپا در دو روز گذشته به تعویق افتاد.
منطقه خاورمیانه به عنوان یکی از حوزه های رقابتی اروپا و امریکا به شمار می رود. به نظر شما آیا می توان گفت سیاست اروپا در این منطقه در چارچوب سیاست نرم افزاری است؛
قطعا این گونه است که اروپایی ها به چند دلیل از سیاستهای نرم افزاری و محتاطانه در خاورمیانه استقبال می کند:
1. مجاورت تاریخی اروپا و خاورمیانه اسلامی که اساسا اروپایی ها را در قبال بحران فلسطین ، لبنان و عراق محتاطتر می کند.
2. روابط اقتصادی فوق العاده و نزدیک اروپا با کشورهای خاورمیانه و وابستگی بیش از حد آنان به نفت و گاز خاورمیانه از جمله عوامل دیگری است که سیاست خارجی اروپا با امریکا را مقاومت تر می سازد.
3. نگاه نسبتا مستقل تر برخی از کشورهای اروپایی در قبال عراق ، لبنان به طوری که شاهد هستیم که تونی بلر به عنوان متحد اصلی بوش نیز از سیاست های امریکا در خاورمیانه انتقاد می کند که هم اکنون نیز از امریکا در عراق فاصله گرفته است.