مهاجرت معکوس با «ملار آهنی»

هفتکل شهری است در استان خوزستان که در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۰۶ خورشیدی با به نفت رسیدن چاه شماره یک در دشت طوف سفید، دومین شهر نفتی ایران لقب گرفت و نامش را هفتکل گذاشتند.

شهرستان هفتکل و برخی مناطق اطرافش مثل نفت سفید و ملارآهنی در دوره‌های تاریخی از ارزش و اهمیت بسیاری برخوردار بوده، چنان‌که نفت سفید و هفتکل در دوره شکوفایی کشف نفت پرآوازه بوده و ملارآهنی به واسطه وجود سازه‌های آبی پیرامونی‌اش، نقش شاخص میراثی معماری از خود بر جای گذاشته است.

با این همه اما آبشار «ملار آهنی» که هم‌اکنون یکی از تفرجگاه‌های مهم مردم هفتکل هم به شمار می‌رود، بواسطه وجود کارگاه سنگ شکن در یک قدمی نابودی قرار دارد. این درحالی است که شرایط بد زندگی و اقتصادی در منطقه، مهاجرت بسیاری از اهالی روستاهای اطراف این آبشار را رقم زده است.

آبشار «ملار آهنی» از دو شاخه «آب شور» و «آب تلخ» سرچشمه گرفته که این دو نیز از کوه «آسماری» سرچشمه می‌گیرد. ملار آهنی پس از پیوستن به رودخانه‌ای به نام «دوسرون» و «آب شیرین گرگر» به کارون می‌ریزد. ضمن این‌که ملار آهنی به خاطر شور بودن جنبه درمانی دارد، سازه‌های دست‌ساز تاریخی پیرامونی آن هم حکایت از کاربری چندگانه آن دارد. در خصوص فعالیت کارخانه سنگ شکن در محدوده این آبشار باید گفت سال 88 مجوز احداث کارخانه سنگ‌شکن بدون در نظر گرفتن ملاحظات زیست‌محیطی در بالادست آبشار صادر شد. آن زمان شهرستان هفتکل اداره حفاطت محیط زیست مستقل نداشت. همزمان با شروع فعالیت سنگ شکن و ورود گل و لای به رودخانه منتهی به آبشار، حیات آبزیان با خطرات بسیار جدی مواجه شد. البته و خوشبختانه پس از چند سال دوندگی و شکایت مکرر چندماهی است که حکم تعطیلی کارخانه داده شده است.

اهالی منطقه امیدوارند این کارخانه سنگ‌شکن مجددا بازگشایی نشود، چرا که وجود این واحد صنعتی بدون در نظر گرفتن تبعات زیست‌محیطی در بالادست آبشار، باعث از بین رفتن تدریجی یکی از مناظر طبیعی و جاذبه‌های گردشگری شهرستان هفتکل می‌شود.

رونق به هفتکل برمی‌گردد، اگر...

سید‌عابدین طباطبایی، فرماندار هفتکل با ابراز نگرانی از مهاجرت‌های انجام شده در خوزستان و شهرستان هفتکل به جام‌جم می‌گوید: زندگی ماشینی و نبود امکانات، میل پیدا کردن به کسب درآمد و خشکسالی و تمرکز برخی امکانات در برخی مناطق باعث شده تا شاهد سیل مهاجرت‌های متعدد از روستاهای شهرستان به شهرها باشیم.

به گفته وی با نگاهی به اقلیم‌شناسی و بوم شناسی منطقه هفتکل ملارآهنی تا معصومبلی و از آسماری تا نفت سفید می‌توان به جذابیت‌های فوق‌العاده طبیعی این مناطق پی برد.

در چنین شرایطی وجود باران‌های سیل آسا و ساخت برخی بندهای آبخیزداری هم باعث می‌شود کشاورزی رونق پیدا کند و از سویی شاهد حفظ محیط‌زیست و تبدیل منطقه به زیستگاه پرندگان باشیم، ضمن این‌که به دلیل وجود باران‌های سیل‌آسا می‌شود آب قابل توجهی را ذخیره کرد. همه اینها البته درصورت توجه به این داشته‌های طبیعی است که باعث می‌شود رونق از دست رفته به هفتکل و برخی مناطق پیرامونی‌اش بازگردد.

فرماندار هفتکل که دو ماه است به سمت فرمانداری این شهر منصوب شده با تاکید بر این‌که از زمان انتصابش در این منصب، توسعه زیرساخت‌های هفتکل را در همه ابعاد آغاز و به شناسایی و کشف استعدادهای منطقه و احیا و معرفی آنها تاکید کرده، می‌افزاید: درصدد استفاده از ظرفیت‌های گردشگری هفتکل برای بازگرداندن اهالی کوچ کرده این شهرستان هستیم.

سفر به روستاهای متروک

در بازدیدی که از روستای شورباریک در جوار آبشار ملارآهنی داشتیم، این روستا را خالی از سکنه دیدیم؛ امری بسیار نگران‌کننده. نوید قائدی از فعالان فرهنگی و اجتماعی خوزستان که بارها نگرانی‌هایش را از مهاجرت‌های مختلف از خوزستان اعلام کرده در این باره به جام‌جم می‌گوید: از عواقب این مهاجرت‌های بی‌رویه می‌توان به تهی‌ شدن استان از نیروهای کیفی در تمامی بخش‌ها، خروج سرمایه‌های عمده مردم، عدم تمایل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، عدم احساس تعهد دیگر شهروندان نسبت به دیار خود و صدها عارضه جدی دیگر اشاره کرد.

حمایتمان کنید

در همین حال رئیس سازمان برنامه و بودجه خوزستان در گفت‌وگو با جام‌جم با بیان این‌که نرخ بیکاری و وضعیت جوی از دلایل اصلی مهاجرت از خوزستان است و بیشتر مهاجران خوزستان را نخبگان تشکیل می‌دهند، می‌گوید: پیش نویس طرحی برای کنترل مهاجرت آماده شده که نیازمند حمایت سازمان برنامه و بودجه کشور است.

امید حاجتی تاکید می‌کند: یکی از مشکلاتی که در خوزستان بشدت با آن مواجه هستیم نرخ بیکاری است که از متوسط کشور بالاتر است. این نرخ در کشور 6/12درصد و در خوزستان 3/14درصد و در برخی شهرستان‌ها که بالاترین آن مسجدسلیمان است به 7/22درصد می‌رسد.

مجتبی گهستونی

جام‌جم