این دستیارهای گوش به فرمان

وقتی می‌گوییم «دستیار صوتی» از وسیله‌ای مبتنی بر فناوری دیجیتال صحبت می‌کنیم که از طریق برقراری صدا می‌تواند کارهایی را برای ما انجام دهد. تصور کنید در شرایطی که همیشه برای جست‌وجوی هر چیزی در اینترنت و از طریق رایانه باید اطلاعات را از طریق صفحه کلید وارد می‌کردید، حالا وسایلی در بازار وجود دارد و در آینده نزدیک توسعه خواهد یافت که کافی است با آن حرف بزنید و بگویید چه نیازی دارید. مثلا اگر می‌خواهید در گوگل جست‌وجو کنید «شیوه طبخ کباب کوبیده» کافی است با استفاده از یک دستیار صوتی این عبارت را زیر لب به دستیار صوتی گوگل بگویید تا آن را برایتان جست‌وجو کند. همین الان این قابلیت در موتور جست‌وجوی گوگل و همین‌طور در سیستم مترجم گوگل (Google Translate) وجود دارد و می‌توانید از آن استفاده کنید. اما کار با دستیارهای صوتی فقط به جست‌وجو در اینترنت یا استفاده از مترجم صوتی خلاصه نمی‌شود. این روزها اگر وقت رزروکردن زمان آرایشگاه را ندارید، کافی است دستیارهای صوتی از شما بشنوند چنین قصدی دارید تا خودشان با آرایشگاه تماس بگیرند، با تلفنچی بدون آن‌که متوجه شود با رایانه در حال صحبت است گپ بزنند و برای شما وقت آرایشگاه را رزرو کنند و دست آخر در جریان قرارتان دهند که یکشنبه 10 صبح آماده شوید، به آرایشگاه مورد نظرتان بروید!

فراگیری فناوری اجرای دستورهای صوتی

تا به امروز دستیارهای صوتی سیری (Siri)، گوگل اسیستنت (Google Assistant)، الکسا (Alexa) و کورتانا (Cortana) راه را برای تشخیص صداهای طبیعی و پاسخ‌دهی به آنها هموار کرده‌اند. اما این فناوری به معنای پوشش بیشتر صداهای طبیعی و دربرگیری زبان‌ها و لهجه‌های متنوع‌تر است.

پس از محبوبیت سیستم‌های صوتی گوشی‌های هوشمند که قابلیت اجرای بسیاری از دستورات کاربر را دارند، دستیارهای صوتی فیزیکی و هوشمند نیز بسرعت خود را در میان دیگر وسایل یک خانه هوشمند جای دادند. دلیل اصلی استقبال از این فناوری شاید تمایل انسان به استفاده از فناوری بدون دست‌زدن به آن باشد که در نوع خود بسیار جذاب و کاربردی است. دستیارهای صوتی هوشمند توانایی‌های دیگری مثل امکان مکالمه با افراد غیرانگلیسی زبان را نیز دارد. برای مثال فرد می‌تواند پاسخ سوالی را به زبان خود بدهد و شنونده پاسخ، جواب را به انگلیسی بشنود. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد سیستم تشخیص زبان طبیعی تا دو سال آینده در بیش از 82 درصد دستگاه‌های گوشی هوشمند رایج می‌شود و احتمالا تا آن زمان همه افرادی را که از فناوری استفاده می‌کنند تا حدود زیادی درگیر خود خواهد کرد.

هوشمندتر از همیشه

در حال حاضر در دستیارهای صوتی مجهز به هوش مصنوعی، توانایی تشخیص گفتار و تبدیل آن به داده چندان تکامل‌یافته نیست. اما در فناوری جدید هوش مصنوعی با یادگیری الگوریتم‌ها همچون کودکی که آموزش می‌بیند، می‌تواند اشاره‌ها را در جایگاه‌های مختلف درک کند. پژوهشگران این حوزه بتازگی سیستم یادگیری ماشینی را توسعه داده‌اند که می‌تواند اشیای یک تصویر را به کمک توضیحات کلامی شناسایی کند. این راهکار شبیه روش طبیعی آموزش به کودکان برای تجهیزات مصنوعی عمل می‌کند و زمانی که دو شبکه عصبی به پردازش تصاویر و گفتار می‌پردازند، می‌توان پیامی صوتی را به سوژه مرتبط پیوند داد.

علاوه بر این در فناوری جدید اگر افرادی با زبان‌های مختلف یک وسیله را توصیف کنند، دستیار صوتی می‌تواند براحتی تشابهات را تشخیص داده، کنار هم بگذارد و آن را به مخاطب نشان دهد. از کاربردهای احتمالی این روش می‌توان به ترجمه متون مختلف و توانایی ارتباط دستیارهای صوتی با زبان‌های مختلف نیز اشاره کرد.

دستیار صوتی، ایمنی و سلامت را تضمین می‌کند

در حال حاضر دستگاه‌های صوتی در حال تبدیل به بخش مهمی از زندگی روزمره ما هستند و در آینده‌ای نه چندان دور صدای آنها به راحتی قابل تفکیک از صدای گفتار یک انسان واقعی نخواهد بود. دستیارهای صوتی علاوه بر قابلیت جست‌وجو در اینترنت و پخش موسیقی می‌توانند یک دستیار مجازی برای پیروی از بسیاری از دستورات کاربر باشند و حتی وضع سلامت و بهداشت افراد را زیر نظر بگیرند. آمارها نشان می‌دهد بسیاری از تصادف‌های رانندگی هنگام ارسال پیامک اتفاق می‌افتد. دستیارهای صوتی با قابلیت اجرای دستورهای شنیداری می‌توانند امنیت هنگام رانندگی را افزایش دهند.

فرض کنید برای رسیدن به یک مقصد نیاز به به روزرسانی نقشه دارید و با وجود دستیارهای صوتی بدون نیاز به تمرکز روی نقشه حین رانندگی می‌توانید آدرس مورد نظر را به دستیار صوتی منتقل کنید و به مسیر خود ادامه دهید. همه این مثال‌ها نشان می‌دهد دستیارهای صوتی می‌توانند در همراهی با انسان امنیت بیشتری به ارمغان آورند.

بهبود کیفیت ارتباط با کاربر

یکی دیگر از قابلیت‌های جدید دستیارهای صوتی توانایی برقراری ارتباط با کاربر به زبانی بسیار نزدیک به زبان طبیعی انسان است که در نخستین گام می‌تواند احساس بهتری برای ارتباط کاربر با دستیار صوتی ایجاد کند. بیان جملات روان‌تر از قبل و اشتباه کمتر در تلفظ اسامی خاص، قابلیت برقراری ارتباط این دستیارهای صوتی را به شکل چشمگیری تغییر داده است. دستیارهای صوتی می‌توانند با تحلیل زبان طبیعی تبدیل به سریع‌ترین و هوشمندترین تجربه‌های انسان در استفاده از فناوری شوند.

ویژگی دیگر برقراری تمایز بین گزاره‌هایی است که کاربر استفاده می‌کند. برای توضیح این موضوع می‌توان مشابه این قابلیت در موتورهای جست‌وجو را مثال زد. هنگامی که شما تمایل به جست‌وجوی دو عبارت همزمان دارید با استفاده از گزاره (AND) نشان می‌دهید که نیاز به هر دو عبارت همزمان دارید. اکنون یک دستیار صوتی هم می‌تواند چنین کدهایی را در مکالمه شناسایی کرده و دستورات را بر اساس آنها اجرا کند.

همچنین شما می‌توانید به دستیار صوتی خود بگویید اطلاعات را به صورت متون نوشتاری، تصویر یا توضیح شنیداری نیاز دارید. برای مثال هنگام رانندگی توضیح شنیداری آدرس برای جهت‌یابی را بخواهید و هنگامی که فقط دنبال مکان مشخصی می‌گردید، از دستیار صوتی خواهید خواست آن را روی نقشه به شما نشان دهد.

چقدر می‌توان به دستیارهای صوتی هوشمند اعتماد کرد؟

گرچه دستیارهای صوتی مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی جزء جدانشدنی فناوری‌های آینده خواهند بود، اما همچنان با چالش‌هایی روبه‌رو هستند که هنوز راهکار مناسبی برای حل آنها پیدا نشده است. بسیاری از افراد در سراسر جهان هنوز اعتماد کامل به فناوری ندارند و از فاش شدن مکالمات یا فرمان‌های خصوصی به دستیار صوتی شخصی یا استفاده از داده‌های شخصی برای توسعه فناوری‌هایی مثل یادگیری ماشینی نگرانند.

از طرفی این نگرانی وجود دارد که دستیارهای صوتی مورد حمله هکرها قرار گیرند و برای مثال رمز کارت بانکی را افشا کنند یا در تشخیص صدا و اجرای فرمان فریب بخورند. یکی از حمله‌هایی که در همین مدت کوتاه فراگیری این فناوری اتفاق افتاده، بی‌صداکردن دستگاه بوده است. به این ترتیب کاربر متوجه پاسخ‌های دستیار صوتی نمی‌شود و هکر امکان دخالت را ساده‌تر پیدا می‌کند. شاید مهم‌ترین مشکل دستیارهای صوتی در حال حاضر نداشتن صفحه نمایش باشد. به همین دلیل کاربر
به راحتی بازخورد نمی‌گیرد و ایمنی دستگاه کم می‌شود. اما قطعا در توسعه فناوری برای این موضوع هم راه حلی پیدا می‌شود و در آینده نزدیک دستیارهای صوتی تبدیل به همراهان دیجیتال قابل اعتماد افراد در یک خانه هوشمند خواهند شد.

سپیده شعرباف

دانش