آموزش ، اولین گام در تجارت جهانی

با تشدید رقابت ها در جهان ، اقتصاد کشور ما نیز شکل جدیدی به خود گرفته است و در آینده نه چندان دور، بازارهای تجارت جهانی برای کشورهای غیر عضو سازمان تجارت جهانی (WTO)بازاریابی همراه با رفتارهای تبعیض آمیز و ایجاد موانع خواهد داشت.

کد خبر: ۱۱۶۵۶۱

پذیرفته شدن ایران به عنوان عضو ناظر سازمان تجارت جهانی در سال گذشته پس از سالها کشاکش اتفاق تازه ای بود؛ اما اصلی ترین موضوع در این زمینه آمادگی تیم کارشناسی مذاکره کننده ایران است که بتواند تا آغاز مذاکرات در این سازمان قدرتمند ظاهر شود. در این خصوص با تقویت بدنه کارشناسی ، همکاری و هماهنگی کارشناسان متخصص هر وزارتخانه و اشراف کامل بر تمام مباحث مربوط به قوانین و مقررات و موضوعات سازمان تجارت جهانی است که این تیم می تواند از قدرت چانه زنی بالا برخوردار شود.
در رابطه با آموزش هسته های کارشناسی گفتگویی را با امیرهوشنگ فتحی زاده ، مدیرکل آموزش های تخصصی و اطلاع رسانی دفتر نمایندگی تام الاختیار تجاری انجام دادیم.

آشنایی سازمان ها و نهادهای دولتی با مقوله سازمان تجارت جهانی یک امر ضروری است و در این خصوص بارها بحث تشکیل هسته های آموزشی در سازمان ها مطرح شده ، این طرح در حال حاضر به کجا رسیده است؛

براساس اهداف توسعه ای سند فرابخشی الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی که در سال 85به تصویب هیات دولت رسید و ابلاغ شد، دفتر نمایندگی تام الاختیار تجاری وظیفه یافت تا آموزش نیروها را آغاز کند که در این رابطه چند دوره آموزشی درخصوص سازمان تجارت جهانی برای سازمان های دولتی برگزار شده است و از بهار 85تاکنون 2دوره همزمان هر کدام 80ساعت و در مجموع با آموزش 50نفر از کارشناسان دولتی برگزار شده است که کارشناسان از وزارتخانه ها و سازمان هایی چون وزارت نفت ، نیرو، مخابرات ، ارشاد، کشاورزی ، صنایع ، شهرداری ها، بانک مرکزی ، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، دانشگاه ها، وزارت تعاون و وزارت امورخارجه در این دوره ها حضور یافتند.

چه موضوعاتی در این دوره ها مورد آموزش قرار می گیرد؛

بیش از 30ماده آموزشی مربوط به WTO تدریس می شود که همه موافقت نامه های سازمان تجارت جهانی تحت آن پوشش داده می شود. از جمله آنها موافقت نامه های کشاورزی ، یارانه ها، ضد قیمت شکنی ، موافقت نامه گمرکی ، موافقت نامه حقوق مالکیت فکری ، موافقت نامه تجارت خدمات ، دسترسی به بازار، موافقت نامه حفاظت ها، موافقت نامه قواعد مبدائ، موافقت نامه خریدهای دولتی ، موافقت نامه منسوجات همچنین موضوعات مرتبط ازجمله تئوری های تجارت بین الملل ، روند عمومی تجارت در جهان ، چگونگی الحاق به WTO و مسائل عمومی دیگر از این دست هستند و در پایان نیز یک دوره کلاس با شبیه سازی مذاکرات تجارت برگزار می شود که مجموع این دوره ها 80ساعت است. اساتید این دوره ها نیز همه از کارشناسان باتجربه دفتر نمایندگی تام الاختیار تجارتی هستند که سالیان دراز درخصوص مقولات مطرح در بحث سازمان تجارت جهانی کار کرده اند. برگزاری این دوره ها بسیار دقیق است و در پایان نیز امتحان جامعی از شرکت کنندگان گرفته می شود.

آموزش اصل مهمی است ؛ اما گاهی دیده می شود که زمینه استفاده از آموزش های دیده شده از سوی کارشناسان در سازمان مربوطه فراهم نیست و گاهی این آموزش ها زمینه اجرایی نمی یابد. برای جلوگیری از این مشکل چه پیش بینی هایی شده است؛

در سازمان های دولتی هسته های کارشناسی پیش بینی شده است به این معنی که هر یک از وزارتخانه ها و سازمان ها باید هسته ای را در داخل خودشان با عنوان هسته کارشناسی تشکیل دهند. اعضای شرکت کننده در هر سازمان هسته های کارشناسی را با حدود 10نفر که در دوره ها شرکت داشته اند، تشکیل می دهند.

معیار انتخاب اعضا برای شرکت در دوره های آموزشی بر چه اساسی صورت می گیرد؛

انتخاب این اعضا با کمک وزارتخانه هاست و تلاش شده افرادی در این دوره ها شرکت داشته باشند که از نظر شرایط سنی بتوانند سالیان در آن سمت بمانند و تحصیلاتشان مرتبط با موضوع باشد و مسلط به زبان انگلیسی نیز باشند.

هسته های کارشناسی تشکیل شده چه وظایفی را دنبال خواهند کرد؛

این هسته ها سالیان سال به بحث الحاق کمک می کنند و موضوعات مورد بحث را پیگیری می کنند. در واقع کارشناسان پس از این که دوره های عمومی را گذراندند، روابطشان با دفتر نمایندگی یک رابطه تحقیقاتی ، پژوهشی و مطالعات موردی خواهد بود. مثلا درباره تعرفه محصولات کشاورزی هسته های کارشناسی با دفتر نمایندگی تام الاختیار الحاق می شوند. آنها در مورد تعرفه محصولات کشاورزی مطالعه و بررسی می کنند که تعرفه کشاورزی چه بوده ، تعرفه چه کالایی را می توان پایین آورد و چه کالایی را نمی توان تا بعدا در میز مذاکره حرفی که زده می شود براساس یک تجربه و تخصص و یک کار مطالعات باشد.

آیا مقاومتی از سوی سازمان ها برای جدی گرفتن موضوع آموزش وجود ندارد؛

خیر. تمامی وزارتخانه ها برای فرستادن نمایندگان خود جهت شرکت در دوره های تخصصی سازمان تجارت جهانی استقبال خوبی نشان دادند.

تاکنون چند هسته کارشناسی از سوی وزارتخانه ها تشکیل شده است؛

برخی سازمان ها هسته هایشان تشکیل شده و برخی وزارتخانه ها نیز در حال تشکیل هسته های کارشناسی خود هستند. در میان وزارتخانه ها وزارت صنایع و وزارت کشاورزی کار را به طور جدی پیگیری کرده اند.

آیا در بحث آموزش زمان را از دست ندادیم؛

خیر. خیلی زود هم شروع کردیم ، در واقع تا زمانی که مذاکرات ایران جدی بشود، کارشناسان ما آماده خواهند بود. در حال حاضر، در حال تحویل رژیم تجاری ایران هستیم. پس از تحویل رژیم تجاری حدود 2تا 3سال مرحله پرسش و پاسخ به طول می انجامد. یعنی در این مرحله ممکن است 2هزار پرسش مطرح شود که پاسخ دادن به این پرسشها دو، سه سال زمان می برد. در این مدت ، هسته های کارشناسی شکل گرفته اند و پس از این مرحله پرسش و پاسخ ، وارد مرحله مذاکره می شویم. تا آن زمان تمامی تحقیقات و مطالعات صورت می گیرد و با کمک هسته های کارشناسی می توانیم وارد مذاکره های اصولی شویم.

رژیم تجاری ایران چه زمانی تحویل می شود؛

رژیم تجاری به 2 زبان فارسی و انگلیسی تکمیل و نهایی می شود. منتظر دستور مقامات برای تحویل به سازمان جهانی تجارت هستیم.

همایش فرصتها و چالشهای الحاق جمهوری اسلامی ایران به سازمان تجارت جهانی به زودی برگزار می شود. این همایش با چه هدفی برگزار می شود؛

در حال حاضر، ایران به عنوان عضو ناظر در سازمان تجارت جهانی پذیرفته می شود. در نتیجه سازمان تجارت جهانی به هر کشوری که به عنوان عضو ناظر پذیرفته شود، اقدام به ارائه کمکهای فنی و آموزشی می کند. سمیناری که در روز 29و 30آبان برگزار می شود، در این زمینه است و این همایش با همکاری کارشناسان ارشد سازمان تجارت جهانی (WTO)و دفتر نمایندگی تام الاختیار تجاری به منظور آشنایی بیشتر دستگاه های اجرایی مرتبط با وضعیت کنونی ایران در تجارت جهانی و ایجاد بستر مناسب برای انجام هر چه بهتر مذاکرات الحاق به سازمان تجارت جهانی برگزار می شود که تاکنون در این همایش 2نفر از کارشناسان ارشد سازمان تجارت جهانی و برخی اساتیدی که مسوولیت آموزش را در دوره های آموزشی به عهده دارند، سخنرانی می کنند. برای این سمینار حدود 400دعوتنامه ارسال شده و از وزارتخانه ها و بخش خصوصی برای حضور دعوت شده است که عمده این دعوتنامه ها به دلیل اهمیت بخش خصوصی به تجار، بازرگانان و صنعتگران بخش خصوصی ارسال شده است.

آیا برای بخش خصوصی نیز دوره های آموزشی ترتیب داده شده است؛

در مرحله اول فعلا توانستیم برای بخش دولتی دوره های آموزشی برگزار کنیم ، اما به دنبال روشهایی هستیم تا برای بخش خصوصی نیز دوره هایی را برگزار کنیم. در این زمینه یک سری فیلمهای آموزشی از دوره های 80ساعته و همچنین کتابهای آموزشی نیز تهیه شده که می تواند در اختیار علاقه مندان بخش خصوصی قرار گیرد و در کنار آن می توان 15ساعت کلاس آموزشی برای بخش خصوصی به منظور رفع اشکال برگزار کرد.

جهانی سازی ، واقعیتی اقتصادی

جهانی سازی از ابعاد مختلف در شرف تکوین و تعمیق است و ملموس ترین وجه آن اقتصاد است و جهانی شدن بازار عرضه و تقاضای برخی کالاها (بیشتر کالاهای ساخته شده کشورهای پیشرفته) جلوه خارجی آن است. بدون شک اگر مقدار عرضه کالاها و خدمات در بازارهای جهانی را معیار و ملاک جهانی سازی اقتصادی قرار دهیم ، ضریب و کفه ترازوی جهانی سازی به کشورهای غربی و پیشرفته اختصاص دارد، یعنی به طور کامل به نفع آنها و به گسترش بازار تولیدات آنها منجر شده است. این روند با عرضه کالاها و خدمات کشورهای پیشرفته و شرکتهای چند ملیتی در مرزهای فناوری (دارای آخرین سطوح فناوری و پیشرفته نوین) نه تنها قابل اغماض و انکار نیست ؛ بلکه از طرف تقاضای کشورهای بازار هدف مصرف کنندگان با استقبال روبه رو شده است. روان شناسی مصرف کنندگان در کشورهای جهان سوم نشان می دهد که از کالاهای خارجی با قیمت مناسب بیشتر می خرند، البته این رویکرد از دیدگاه مصرف کننده یک انتخاب عقلایی است برای این که مطلوب بودن و رضایت بیشتری را کسب می کند. از طرفی عرضه کالاها و خدمات با کیفیت بالا نتیجه مدیریت کارآمد و کارآفرینی است که اقتصاد پیشرفته را اداره می کنند و عوامل تولید را به طور بهینه ترکیب می کنند که حاصل آن محصولی با هزینه تمام شده پایین و در نتیجه قیمت تمام شده پایین و نیز افزایش ضریب فناوری و علمی فعالیت اقتصادی و کیفیت بالاتر می شود. کیفیت نیز امروزه به هیچ وجه متغیر و عامل مجازی نیست ؛ بلکه واقعیتی است که مطلوب بودن و خرسندی مصرف کننده را زیادتر می کند. جهانی سازی اقتصاد، یک ایدئولوژی یا هدف مقدسی نیست ، اما باید به عنوان پدیده ای اقتصادی به آن نگریست. در آن صورت نباید در مقابل آن تسلیم شد؛ بلکه باید از آن برای اقتصاد ملی به عنوان یک فرصت بهره برد و آن را از حالت بحران رها کرد.