تکیه چیست؟
برخی واژه تکیه را برگرفته از تکیه دادن یا پشت به چیزی دادن یا اتکا کردن دانسته و بانیان اولیه آنها را صوفیانی میدانند که مراکز تجمع همکیشان خود و مکانهایی را که به پناه دادن به فقرا و درراه ماندگان و برگزاری مراسم خاص خود اختصاص داده بودند، به نام تکیه مینامیدند.
این مراکز در دوره صفویه و پس از رسمیت یافتن مذهب شیعه به تدریج تغییر کاربری داده، محلی برای تجمع دستههای عزادار و برپایی آیینهایی مانند تعزیه شدند. این درحالی است که گروهی دیگر واژه تکیه را برگرفته از دو واژه «تاک» به معنای واحد و «گاه» به معنی مکان با ریشهای کردی میدانند. در این صورت جمع این دو واژه معنای مکان واحد را میدهد که اشارهای است به وحدانیت حق تعالی و مکانی که اهل ذکر در آن گرد آمده و تسبیح خداوند میگویند. در هر صورت همانطور که اشاره شد، این مکانها بتدریج تبدیل به محلی جهت برگزاری مراسم ایام محرم میشوند.
اتفاقی که در دوره زندیه و سپس قاجاریه گسترش یافته و موجب ظهور تکایا، حسینیهها، فاطمیهها و زینبیهها در نقاط مختلف شهر میشوند. این مراکز هرچند قداست و قوانین و آداب خاص مساجد را نداشتند، اما بزودی جزئی از موجودیت شهرها و تبدیل به بخشی از فرهنگ اجتماعی و اعتقادی مردم شدند تا جایی که بسیاری از متمولین و دینداران و حتی برخی بزرگان حکومتی به برپایی و ساخت تکایا و حسینیهها و وقف آنها اهمیت و توجه بسیار نشان میدادند.
در این میان بودند اشخاصی که خانههای شخصی خود را در ایام محرم تبدیل به تکیه میکردند و بنابر وصیت این عمل در خانواده به صورت موروثی باقی میماند.
گفت و گو
