تهدید «سی‌اف‌تی» و سراب «حق شرط»

گروه ویژه اقدام مالی(اف‌ای‌تی‌اف) از جمهوری اسلامی ایران خواسته برای این‌که نامش از لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف حذف شود چهار لایحه را تصویب کند و بر همین اساس دولت چهار لایحه را تقدیم مجلس کرد.

اولین لایحه، لایحه اصلاح قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم بود که در مجلس تصویب و توسط شورای نگهبان تایید و توسط رئیس‌جمهور ابلاغ شده است.

لایحه دوم، لایحه اصلاح قانون مبارزه با پولشویی بود که در مجلس تصویب شد، اما شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت به آن ایراد گرفتند. این لایحه اکنون در کمیسیون قضایی مجلس اصلاح شده و باید به صحن برود. با توجه به این‌که ایرادهای این مصوبه جزئی است بعید به نظر می‌رسد که در مسیر تصویب و اجرا مشکل جدی داشته باشد.

سومین لایحه، لایحه الحاق به کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی (پالرمو) است که پس از تصویب در مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، ایرادهایی به آن وارد کرده‌اند و اکنون در کمیسیون قضایی مجلس در حال بررسی است. به گفته کارشناسان، ایرادهای شورای نگهبان به این مصوبه، جزئی و قابل رفع است اما ایرادهایی که از سوی مجمع تشخیص مصلحت به این مصوبه وارد شده، ایرادهایی کلی است و مانع از تصویب آن خواهد شد.

این سه لایحه چندان محل بحث و جنجال در کشور نبوده و با اصلاحات و ملاحظاتی که از سوی مجلس در آنها اعمال شده، حتی در صورت تصویب نهایی و اجرا، چالش اساسی برای کشور ایجاد نخواهند کرد و شاید به همین دلیل باشد که در زمان بررسی آنها در مجلس نیز چندان حاشیه‌ساز نشدند.

لایحه جنجال‌برانگیز

اما چهارمین لایحه که جنجالی‌ترین آنهاست و از سوی نمایندگان دوماه مسکوت مانده، لایحه الحاق به کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم (سی‌اف‌تی) است که قرار است پس از پایان تعطیلات تابستانی دوباره در دستور کار قرار ‌گیرد.

خردادماه که این لایحه در مجلس در حال بررسی بود، مخالفان آن تاکید داشتند که با توجه به اختلاف‌هایی که در تعریف تروریسم از سوی جمهوری اسلامی ایران و غرب وجود دارد، کشورمان در بخش زیادی از سیاست خارجی خود که مربوط به حمایت از گروه‌های مقاومت است دچار مشکل خواهد شد، چراکه گروه‌هایی چون حزب‌ا... لبنان، الحشدالشعبی عراق و ... که در حال مقابله با تروریسم هستند از سوی غرب به عنوان گروه‌های تروریستی قلمداد می‌شوند. همچنین نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز با مشکل مواجه خواهد شد و حتی دولت جمهوری اسلامی ایران در همکاری با سپاه دچار چالش خواهد بود.

در این میان آنچه مدافعان پیوستن به این لایحه مطرح می‌کنند و روی آن مانور می‌دهند حق تحفظ‌هایی است که ایران در این لایحه لحاظ خواهد کرد. مدافعان می‌گویند با اعمال این حق شرط‌ها، همکاری ایران با گرو‌ه‌های مقاومت مختل نخواهد شد و سپاه پاسداران هم دچار مشکلی نخواهد شد.

حق‌ شرط‌هایی که اثر ندارند

اما این موضوعی است که مخالفان به شدت آن را رد می‌کنند چراکه در همین کنوانسیون مفادی وجود دارد که حق شرط‌های ایران را بلااثر می‌کند. در همین خصوص می‌توان به ماده شش کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم اشاره کرد.

در ماده شش آمده است: هر کشور عضو در موارد لزوم و عندالاقتضاء اقداماتی را نظیر تدوین قانون داخلی اتخاذ خواهد نمود تا اطمینان حاصل نماید اعمال جزائی منظور در این کنوانسیون تحت هیچ‌گونه شرایطی با توجـه بـه ملاحظـات مربوط به ماهیت سیاسی، فلسفی، عقیدتی، نژادی، قومی، مذهبی و یا غیره توجیه نباشند.

در همین زمینه ‌همچنین می‌توان به کشوری چون کره‌جنوبی یا مصر اشاره کرد که در مقطعی تصمیم به استفاده از حق شرط گرفتند اما به دلیل مخالفت سایر اعضای کنوانسیون، در این زمینه ناکام ماندند.

فشار مضاعف بر گرده مردم

بر همین اساس است که مخالفان تاکید دارند پیوستن به کنوانسیون سی‌اف‌تی مشکلات فراوانی به کشور وارد خواهد کرد و نباید شروط اف‌ای‌تی‌اف را پذیرفت.

علـــیــــرضا سلیمی نـــمـــــــــــــایـــنده محلـــــــــــــات در همین زمینه به جام‌جم گفت: تاکنون هیچ‌کدام از مدافعان تصویب این لوایح پاسخی منطقی به شبهات موجود ندادند.

وی با بیان این‌که تعاریف ما از مقوله تروریسم با تعریف غربی‌ها در این باره متفاوت است، گفت: غربی‌ها بسیاری از نهضت‌های آزادیبخش مثل حماس و الحشدالشعبی و حزب‌ا... را تروریست می‌دانند که با تعریف و تعبیر ما متفاوت است. از سویی دیگر برخی می‌گویند ما می‌توانیم برای خود حق تحفظ قائل شویم اما برابر با کنوانسیون وین تحفظی که با روح متنی این لایحه مغایر باشد مورد پذیرش نیست و از سوی دیگر برخی کشورها هم چنین حقی را برای خود قائل شدند اما پذیرفته نشد. تجربه تلخ برجام نشان داد پذیرش چنین توافقاتی جز وارد آوردن فشارهای بیشتر روی ایران اثر و ثمری ندارد.

نماینده محلات ابراز کرد: مشکل اصلی کشور مدیریتی و اقتصادی است که در درجه اول باید آن را حل کرد و پرداختن به مباحث حاشیه‌ای مثل لایحه پیوستن به این کنوانسیون جز ایجاد فشار بر گرده مردم ثمری نخواهد داشت.

ادامه فشار بر کشورهای ناهمسو

جالب این‌که مروری بر کارنامه کشورهایی که به کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم پیوسته‌اند هم نشان می‌دهد صرف پیوستن به چنین کنوانسیون‌هایی، مشکلات این کشورها را حل نکرده است.

حشــمــت‌ا...فلاحت‌پیشه رئــــــیــــــــــــــــس کــمــیــســـیـــون امنیت ملی در همین زمینه به جام‌جم گفت: کشوری چون پاکستان این کنوانسیون را پذیرفت اما همچنان زیر فشار است.

وی اگرچه جزو کسانی است که معتقد است شاید بتوان با حق شرط از مضرات پیوستن به این کنوانسیون جلوگیری کرد اما می‌گوید: پیوستن به کنوانســــــــــیون‌های بین‌المـــــــــللی بخصوص در شرایطی که الان ما در حال تخاصم با برخی قدرت‌های دنیا به‌سر می‌بریم همچون دارو ممکن است اثر تسکینی داشته باشند ولی بی ضرر نیستند.

نگرانی‌ها از تصویب لوایح مورد درخواست اف‌ای‌تی‌اف زمانی بیشتر می‌شود که دستیار وزیر خزانه‌داری آمریکا، ریاست این گروه را به عهده دارد.

مارشال بیلینگزلی در یکی از جدیدترین موضعگیری‌های خود با اشاره به همکاری‌های گسترده با اسرائیل و عربستان برای مقابله با ایران گفته: سقوط ارزش ریال از نشانه‌های اثرگذاری سیاست‌های آمریکا علیه ایران است.

ابراز چنین مواضعی از سوی مقام‌های آمریکایی نشان می‌دهد آنها اف ای تی اف را ابزار مناسبی برای اعمال هر چه موثرتر تحریم‌ها علیه کشورهای ناهمسو با سیاست‌های آمریکا می‌دانند.

طرح آمریکایی‌ها برای تحریم گروه‌های مقاومت عراقی

نگرانی‌ها از نوع تعریف آمریکا از گروه‌های تروریستی و مشکلاتی که این تعریف می‌تواند برای ایران ایجاد کند، بی‌دلیل نیست. در همین زمینه می‌توان به طرحی که از سوی برخی از سناتورهای آمریکایی با عنوان «قانون تحریم نایبان تروریستی ایران» در جریان است، اشاره کرد. به گزارش ایسنا، گروه مقاومت اسلامی نجباء اعلام کرد: سه سناتور تندروی جمهوریخواه حامی این طرح هستند.

این گروه به نقل از خبرگزاری رویترز اعلام کرد: بر اساس پیش‌نویس این طرح تحریمی، گروه‌های مقاومت عراقی تحت مجازات‌های اقتصادی آمریکا قرار می‌گیرند.

سه سناتور تندروی جمهوریخواه به نام‌های دیوید پردیو،‌ تد کروز و مارکو روبیو حامی این طرح هستند. در این طرح از وزارت امور خارجه آمریکا خواسته شده است که فهرستی از گروه‌های هدف تهیه کند.