دانش فضایی

کشف راز سر به مهر ماه در انباری زیر شیروانی!

از آخرین سفر انسان به ماه در سال 1351 نزدیک به پنج دهه می‌گذرد. در شش ماموریت فضایی سرنشین‌داری که روی ماه فرود آمده است، فضانوردان ابزارهای علمی مختلفی را روی سطح این قمر کار گذاشته‌اند. یکی از این ابزارها دماسنجی مجهز به حسگرهایی برای سنجش پرتوهای ساطع‌شده از سنگ و خاک ماه است. این دماسنج‌ به مدت چند سال، داده‌هایی از دمای سطح ماه و فعالیت‌های گرمازای لایه‌های زیر آن جمع‌آوری و به زمین ارسال کرد.
کد خبر: ۱۱۶۱۸۳۰

بررسی این داده‌ها به دانشمندان کمک می‌کند تا اطلاعات دقیق‌تری از فعالیت‌های زمین‌شناسی ماه به‌دست بیاورند. دماسنج ماه تا سال 1356 فعالیت و داده‌های خود را به زمین ارسال ‌کرد. مارکوس لنگست، پژوهشگر اصلی ماموریت این دماسنج بود و داده‌های ارسالی آن را تا سال 1353 تجزیه و تحلیل
می‌کرد.

اما برخی نوارهای حاوی داده‌های این دماسنج‌ در آن سال مفقود شد و تصور بر این بود که این نوارها از بین رفته‌اند. این در حالی است که اخیرا نوارهای داده‌های دماسنج که به سال‌های 1353 تا 1356 اختصاص داشت در یک انباری متروکه و زیر شیروانی پیدا شد!

از این رو دانشمندان مجددا به بررسی داده‌های این چند سال پرداخته و توانستند پس از سال‌ها فرضیه‌ای را درباره فعالیت‌های زمین‌شناسی ماه به تایید برسانند. ماجرا از این قرار است که در دهه 1350 پژوهشگران دریافته بودند که گرما از سطح ماه به لایه‌های زیرین آن انتقال پیدا می‌کند. اما به درستی این فرضیه شک داشتند. زیرا تصور می‌کردند منشأ گرمای ثبت‌شده توسط دماسنج به فعالیت‌های فضانوردان و ابزارهای آنها در زمان حضورشان در ماه مربوط می‌شد، از طرفی چون به داده‌های مربوط به سال‌های پایانی فعالیت دماسنج دسترسی نداشتند، هیچ‌گاه چنین فرضیه‌ای تأیید نشد. تا این‌که در دهه گذشته و با پیداشدن نوار داده‌ها، پژوهشگران توانستند مجموعه کاملی از این داده‌ها را بررسی و با مطالعات قبلی مقایسه کنند و در نتیجه دریافتند فعالیت‌های فضانوردان تاثیر زیادی روی سنجنده‌های دماسنج نداشته و درستی این فرضیه به اثبات رسید، زیرا داده‌های جدید به سال‌هایی اختصاص داشت که از حضور فضانوردان در ماه چندین سال گذشته و عملا تاثیر فعالیت‌های آنها نیز روی ماه از بین رفته بود.

محمدرضا رضایی
جام‌جم

newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها