کاغذ و اثر بال پروانه‌ای

ماجرا به این ترتیب است که هزینه‌های تولید هر سال افزایش پیدا می‌کند اما واردات کاغذ با نرخ ارز دولتی انجام می‌شود چون کاغذ در فهرست کالاهای اساسی و فرهنگی قرار گرفته است. هر نوسان ارز روی قیمت کاغذ تاثیر می‌گذارد و هر بار دولت ناچار است وارد میدان شود و تعادلی در بازار ایجاد کند که در صورت به نتیجه رسیدن و اجرای درست، فقط اقدامی است برای تسکین درد و نه درمان.

این روزها دوباره در نقطه آغاز همین دور باطل ایستاده‌ایم؛ بعد از افزایش قیمت دلار، بازار کاغذ آشفته شد و مثل همیشه چاره‌ای نماند جز آنکه دولت دوباره با داروهای مسکن وارد میدان شود. روز گذشته در کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌منظور تنظیم بازار کاغذ داخلی، قیمت فروش انواع کاغذهای داخلی مشخص شد.

به عنوان نمونه قیمت هر کیلوگرم کاغذ چاپ و تحریر 51 هزار ریال تعیین شد که در مقایسه با سال گذشته تقریبا 5000 ریال افزایش داشته است.

صنعت چاپ و نشر شاید کمی آرام بگیرد و به فرض که ثباتی برقرار شود اما همچنان آبستن تغییرات اساسی خواهد بود و با هر نوسان بار دیگر حباب‌های قیمت شکل خواهد گرفت و حتی رکود و تعلل در فروش این کالای فرهنگی ایجاد خواهد شد.

کاش در طول این سال‌ها یکی از دولت‌ها به موازات حمایت از واردات کاغذ، برای زیرساخت‌های تولید هم قدمی برمی‌داشت و امکانات و تسهیلاتی فراهم می‌کرد یا دست‌کم ما شهروندان به مسئولیت‌های اجتماعی توجه بیشتری می‌کردیم و در جهت صرفه‌جویی و نیز کمک به صنایع تولید کاغذ قدمی برمی‌داشتیم.

شاید تفکیک زباله‌های خشک از تر، تا اندازه‌ای در شهرهای بزرگ آغاز شده باشد و شاید برخی از ما کاغذ را زباله فرض نکنند و امکان بهره‌برداری مجدد از کاغذهای باطله را برای کارخانه‌های تولید کاغذ فراهم بیاورند، اما نیاز به همت، اتحاد و همبستگی است تا صنعت تولید کاغذ نفسی بکشد و شرایطی فراهم شود که تولیدکنندگان داخلی قدمی
بردارند.

اگر حتی بتوانیم درصدی از واردات کاغذ بکاهیم و بر توان تولید داخل بیافزاییم، نتایج ارزشمندی به‌دست خواهیم آورد که به تعادل در بازار کاغذ محدود نمی‌شود بلکه دامنه‌اش به فرهنگسازی و قوام و ثبات ارزش‌های فرهنگی هم خواهد رسید. بدون تردید، احساس مسئولیت اجتماعی اثری به‌مراتب عمیق‌تر از چیزی که به‌چشم می‌آید‌دارد و دست‌کمی از اثر پروانه‌ای نخواهد داشت.

آذر مهاجر

روزنامه‌نگار