درخشش ایران در طب انتقال خون

چندی پیش باخبر شدیم که پژوهشگران ایرانی در دور جدید همایش ISBT با ارائه و پذیرش 44 مقاله در زمینه علوم انتقال خون ، موفق به کسب رتبه چهارم این سمینار معتبر بین المللی شده اند.

کد خبر: ۱۱۴۳۱۱

از آنجایی که ما اطلاع رسانی شایسته درخصوص پژوهشگران موفق ایرانی در داخل و خارج از کشور را از رسالت های اصلی خود و حداقل حمایت معنوی از این قشر فرهیخته می دانیم ، بر آن شدیم تا در قالب گفتگویی با یکی از مسوولان سازمان انتقال خون ، اطلاعات بیشتری را در این ارتباط ارائه کنیم. با این حال همچنان یک افسوس بزرگ برای ما و بسیاری از دست اندرکاران دلسوز عرصه های دانشگاهی و تحقیقاتی کشور باقی است و آن این که چرا با وجود توانمندی های قابل توجه پژوهشگران ایرانی همچنان این قشر عمدتا جوان و فعال ، به بهانه هایی چون قوانین دست و پاگیر اداری و کمبود منابع امکانات مالی از حداقل حمایت های مالی بی بهره اند، به گونه ای که در بسیاری از موارد، انگیزه هایی بس درخشان در گوشه خاموشی و سکون به انزوا می نشینند.گفتگوی ما را با دکتر احمد قره باغیان ، معاون آموزشی و پژوهشی سازمان انتقال خون ایران بخوانید.

انگیزه اولیه برای برگزاری سمینار ISBT در دنیا چگونه و از کجا شکل گرفت؛

ISBT مخفف International Society of Blood Transfusionاست که در 1935افتتاح شد. ISBT یک انجمن علمی شناخته شده در دنیاست که بیش از 1000 پژوهشگر از بیش از 85کشور دنیا را که در طب انتقال خون مشغول فعالیت هستند، گردهم می آورد. این انجمن هر دو سال یک بار سمینار بین المللی در ارتباط با طب و علوم انتقال خون برگزار می کند. همچنین هر دو سال یک بار این سمینار به شکل منطقه ای (منطقه آسیا و اروپا) برگزار می شود. انگیزه اولیه این همایش ، گرد آوردن بهترین پژوهشگران طب و علوم انتقال خون دنیا برای ردوبدل کردن دیدگاه های علمی شان است.

محورهای اصلی برای شرکت در این همایش چه هستند؛ گفتگو بین سازمان های انتقال خون: ارتباط نزدیک و سودآور میان خبرگان انجمن های کشورهای مختلف با هدف بهبود روشهای علمی شان است.
اجتماع بین المللی: ایجاد موقعیتی برای نشان دادن تحقیقات مختلف در دنیا، پیشرفت های جدید علمی و تغییر بینش در زمینه انتقال خون و موارد مرتبط با آن. ISBT موقعیتی ایجاد می کند تا دیدگاه ها و اطلاعات میان اعضای انجمن ها دور دنیا صورت گرفته است.
راهبردهای پژوهشگران: ترویج اخلاقیات ارزنده ، طبی و راهبردهای علمی در زمینه طب انتقال خون در دنیا.
آموزش مداوم: ارائه پیشرفت هایی که در برنامه های آزمایشگاهی ، تهیه مناسب خون و نحوه درست مصرف آن در کشورهای مختلف دنیا صورت گرفته است.ا
هداف علمی و تحقیقاتی: تحریک انگیزه های علمی برای ترویج تحقیقات در طب و علوم انتقال خون.

از موفقیت پژوهشگران ایرانی در دوره جدید این همایش برایمان بگویید. عمده مقالات شرکت داده شده در چه زمینه هایی بوده اند؛

حضور پژوهشگران ایرانی در دوره جدید این همایش چشمگیر بوده است. در قسمت ارائه خلاصه مقالات پذیرفته شده ، ایران با ارائه و پذیرش 44مقاله در زمینه علوم و طب انتقال خون ، پس از کشورهای هلند، امریکا و آلمان رتبه چهارم را به خود اختصاص داد از این تعداد 37 مورد آن متعلق به مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون بود. عمده مقالات ارائه شده در زمینه بررسی شایع ترین عفونت های ویروسی منتقل شده از سوی اهداکنندگان ، روشهای به کار رفته برای کاهش این انتقال و بهترین راهبردها برای تشخیص زودهنگام بیماری اهداکنندگان خون بودند. گفتنی است ، اکثر مقالات به صورت پوستر ارائه شد. به عنوان مثال ، بررسی ارزش PCR در تشخیص عفونت مالاریا در اهداکنندگان خون ، بررسی شیوع شایع ترین عفونت های ویروسی منتقل شده از سوی اهداکنندگان خون و میزان شیوع HIV در اهداکنندگان سازمان انتقال خون شیراز.

از اصلی ترین طرحهای مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون به چه مواردی می توان اشاره کرد؛

طرحهای کاربردی مرتبط با سلامتی خون که با هدف ارائه راهکار برای کاهش هرچه بیشتر عوارض و تامین سلامتی خون انجام شده است از اصلی ترین طرحهای تحقیقاتی در مرکز تحقیقات سازمان است که مواردی از آن عبارتند از:
- تعیین نقشه جغرافیایی عفونت های قابل انتقال از طریق خون
- بررسی انگیزه داوطلبان اهدای خون در 28استان کشور
- بررسی نقش عوامل اجتماعی و رفتارهای اهداکنندگان روی سلامت خون در 4استان کشور
- بررسی نگرش ساکنان 6 استان کشور نسبت به سلامتی خون
- بررسی نگرش زنان نسبت به اهدای خون در 8 استان کشور
- بررسی تجویز تاثیر قرص مکمل به زنان اهداکننده خون
- تعیین ژنوتایپ ویروس هپاتیت B در اهداکنندگان خون
- بررسی میزان آگاهی 2000 فارغ التحصیل دوره دکتری حرفه ای پزشکی ایران از طب انتقال خون
- بررسی فراوانی عوارض فوری پس از اهدای خون و برخی موثر بر آن

چالش های اصلی در زمینه طب انتقال خون در کشور چه هستند؛

عوامل مختلف میکروبیولوژیک جدید و یا ناشناخته همواره تهدیدکننده سلامتی خون هستند و تحقیق در زمینه شناسایی و نحوه تاثیر آنها بر فرآیند تهیه خون سالم و کافی و پیامدهای آن بر ذخایر خونی همواره از چالشهای تحقیقات در طب انتقال خون است.

سازمان انتقال خون از پژوهشگران برگزیده چه حمایت های مالی و معنوی می کند؛

حمایت های مالی و معنوی سازمان انتقال خون ایران از پژوهشگران طبق قوانین و مقررات جاری است. اندک بودن حق التحقیق و طولانی بودن امور جاری طرحهای تحقیقات و نبود امکان استفاده از تصمیمات هیات امنائ (همانند دانشگاه ها) موجب نبود یا کمبود انگیزه در تحقیقات سازمان شده است.

کدام یک از تحقیقات در دست اجرای سازمان انتقال خون در صورت به نتیجه رسیدن می توانند افق جدیدی در عرصه تامین و ارائه فرآورده های خونی در کشور ایجاد کنند؛

طرحهایی که هدف آنها به حداقل رساندن عوارض شناخته شده و بعضا ناشناخته در دریافت کنندگان خون است و همچنین طرحهایی که در جذب و حفظ سلامتی اهدا کنندگان موثرند تاثیر بسزایی در تامین و ارائه فرآورده های خونی سالم در کشور دارند و در این زمینه پژوهش های مختلفی اجراشده و یا در حال اجرا هستند.