بحران جدید در روابط آنکارا و واشنگتن

براساس جزئیات مندرج در لایحه ممنوعیت فروش سلاح به ترکیه گزارشی از وزارت دفاع آمریکا درباره روابط میان آنکارا - واشنگتن درخواست می‌شود. تا زمان ارائه این گزارش و تکمیل آن فروش تجهیزات مهم نظامی به ترکیه متوقف می‌شود.

مجلس نمایندگان آمریکا روز دوشنبه لایحه‌ای را منتشر کرد که اشاره داشت به این که تائید بودجه آمریکا در سال 2019 با مساله فروش سلاح‌های آمریکایی به ترکیه با تصمیم این کشور در زمینه خرید سامانه‌های اس‌ـ 400 روسیه مرتبط است. در لایحه مورد نظر آمده است، وزیر دفاع حق ندارد در زمینه فروش سلاح به خارج بخصوص فروش سامانه‌های دفاعی که باید به کنگره درباره آن اطلاع داده شود، سلاحی به ترکیه بفروشد بلکه باید وزیر طبق بند «ب» در این باره به کمیته‌های مربوطه در کنگره آمریکا گزارش دهد.طبق بند «ب» وزیر دفاع باید بعد از رایزنی با وزیر خارجه طی دوره 60 روزه از زمان موافقت بر سر بودجه گزارشی را درخصوص وضعیت کنونی روابط ترکیه و آمریکا ارائه کند.

قرار است این گزارش ارزیابی احتمالی درباره خرید سامانه‌های اس ـ 400 روسیه از سوی دولت ترکیه و نیز پیامدهای احتمالی این خرید بر روابط آمریکا و ترکیه و نیز ارزیابی میزان تاثیر آن بر سامانه‌های دفاعی دیگر که آمریکا با همکاری ترکیه استفاده می‌کند، را شامل شود.طبق این سند، وزیر دفاع باید پیشنهاد سامانه‌های موشکی جایگزینی را به‌جای اس‌ـ 400 به ترکیه بدهد تا آن را از آمریکا یا کشورهای عضو ناتو خریداری کند.مولود چاووش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در واکنش به این لایحه اعلام کرد: چنین قانونی اشتباه، غیرقانونی و نامناسب است. اگر این تدابیر امضا شود آنکارا پاسخ مناسب را خواهد داد. چاووش‌اوغلو اضافه کرد: اگر آمریکا تحریم‌هایی علیه ما اتخاذ کند یا گام مشابهی بردارد، ترکیه پاسخ خواهد داد ما نمی‌خواهیم شرایط به این سمت حرکت کند.

ترکیه با گذشت زمان تسلیحات بیشتری را در کشور خود تولید می‌کند. همچنین این کشور تسلیحاتی که با فناوری بسیار بالا تولید می‌شوند و امکان تولید آن را در کشورش ندارد می‌تواند از کشورهای دیگر تامین کند. بر همین اساس ترکیه بتدریج میزان خرید تسلیحات از روسیه را افزایش داده است.

ترکیه همچنین به دنبال خرید 116 فروند جنگنده اف – 35 بوده و همچنین به دنبال خرید موشک‌های پاتریوت است. این کشور درعین حال به عنوان عضو ناتو در اقدامی غیرمعمول توافقی را با روسیه در ماه دسامبر برای خرید سیستم دفاع موشکی اس – 400 امضا کرد. این سیستم موشکی منطبق با سیستم‌های ناتو نبوده و اعضای ناتو نسبت به خرید آن هشدار داده و گفته‌اند این خرید می‌تواند عواقبی به دنبال داشته باشد.

هال گاردنر، رئیس مشترک اداره روابط بین‌الملل دانشگاه آمریکایی در پاریس اعلام کرد: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا امیدوار است با تسهیل محدودیت‌های کنگره در مورد فروش تسلیحات به ترکیه بتواند وی را از خرید اس – 400 منصرف کند. وی ادامه داد: در حال حاضر با این قانون جدید آمریکا، ترکیه بیشتر به سمت روسیه متمایل خواهد شد. همچنین یکی دیگر از مسائل تنش‌زا میان آنکارا و واشنگتن حمایت آمریکا از یگان‌های مدافع خلق کرد سوریه است. در همین زمینه زمانی که آنکارا عملیات شاخه زیتون را آغاز کرد آمریکا این عملیات را محکوم کرد. خودداری واشنگتن از تحویل فتح‌ا... گولن نیز تاثیر منفی در روابط دوجانبه دو کشور گذاشته است. کارشناسان آمریکایی می‌گویند اگر دولت ترامپ نتواند اختلافات با ترکیه را در سریع‌ترین زمان حل کند، ممکن است فشارهای کنگره نتیجه معکوس به همراه داشته باشد و ترکیه بیشتر از این که به آمریکا نزدیک شود به سمت روسیه برود .