بله به سروش، گپ با بیسفون

پیام​رسان​ها از جمله برنامه​هایی هستند که با کاربر به شکل مستقیم سروکار دارند و هنگامی که استقبال از آنها بیشتر می​شود، کیفیت و نحوه خدمات​رسانی نیز بالاتر می​رود. حالا زمان آن رسیده پیام​رسان​های داخلی کیفیت خود را افزایش دهند و کاربران نیز با انتقادات بجا، به این پیام​رسان​ها فرصت توسعه بدهند. در نهایت توسعه این برنامه​ها به کاربران کمک می​کند تا از نمونه بومی و باکیفیت پیام​رسان داخلی به بهترین شکل ممکن بهره ببرند. با این حال شواهد حاکی از این است که با گذشت چند سال از ساخت اپلیکیشن​های پیام‌رسان داخلی کماکان نتوانسته‌اند اعتماد کاربران را آن‌طور که باید و شاید جلب کنند. جام‌جم در این گزارش بسیاری از چالش‌ها، انتظارات و مشکلاتی که از دید کاربران پیام‌رسان‌های داخلی با آن دست به گریبان هستند را در گفت‌وگو با توسعه‌دهندگانشان بررسی می‌کند و در نهایت به مقایسه ویژگی​های خاص آنها می‌پردازد. در گزارش بعدی تجربه کاربران و مهمترین انتقادات آنها را بررسی خواهیم کرد.

بیسفون، پیام​رسانی با عناصر فرهنگی بومی

پیام​رسان بیسفون، نخستین پیام​رسان داخلی کشور است که کار روی آن از سال 1391 آغاز و سال 1393 اولین نسخه آن عرضه شده است. میلاد موحدین، مدیر اجرایی پیام​رسان بیسفون درباره این پیام​رسان به جام​جم می​گوید: آن زمان که بیسفون راه‌اندازی شد هنوز استقبالی از تلگرام در کشور نبود و رقیب اصلی، پیام​رسان​های وایبر و وی‌چت بودند و بیسفون حدود دو میلیون کاربر داشت. سپس تغییراتی در زیرساخت​ها و مهم​تر از همه پروتکل اختصاصی صورت گرفت که به کاهش مصرف اینترنت و افزایش امنیت کاربران کمک می​کرد. وی می‌افزاید: نسخه بیسفون پلاس بعد از ایجاد این تغییرات و با این ویژگی​های جدید ارائه شد و اکنون در فضاهای مختلف به دنبال جذب کاربر هستیم. امکان ایجاد کانال نخستین بار روی پیام​رسان بیسفون عرضه شد و تفاوت​هایی با کانال​هایی دارد که امروز پیام​رسان​ها معرفی می​کنند. کانال​های بیسفون ویترینی با
دسته​بندی​های مختلف براساس نوع محتوا، محبوبیت، تعداد اعضا و... ارائه کرده که امکان جست‌وجوی محتوا در کانال​ها را برای کاربران ساده‌تر می​کند.

مدیر اجرایی پیام​رسان بیسفون تأکید می‌کند: طراحی این برنامه اختصاصی است و کارشناسان ما مدام آن را اصلاح می​کنند. با این حال سعی کرده‌ایم رابط کاربری ساده​ای داشته باشد. ما تلاش کرده‌ایم در این پیام‌رسان از عناصر فرهنگی و ایرانی استفاده کنیم؛ برای مثال استیکرهای این برنامه مخصوص بیسفون است که طراحان ایرانی ساخته‌اند و همچنان به آن اضافه می​شود. آهنگ تماس بیسفون و تم طراحی شده سنتی را نیز به صورت اختصاصی طراحی کرده و ساخته​ایم. در مجموع در تلاش هستیم با استفاده از این امکانات و ویژگی​های بومی، جذابیت این برنامه را برای کاربران بیشتر کنیم.در حال حاضر امکان پرداخت قبض، خرید شارژ و بسته اینترنت در پیام​رسان وجود دارد. امکان پرداخت عوارض خروج، جریمه خودرو و ... نیز قرار است اضافه شود. در آینده نیز امکان انتقال اعتبار بین کاربران ایجاد خواهد شد تا کاربران بتوانند مبلغی را مثل پیام بین یکدیگر جابه​جا کنند.

موحدین، تضمین امنیت یک پیام​رسان را داشتن پروتکل اختصاصی مربوط به نحوه انتقال اطلاعات بین اپلیکیشن و سرور عنوان می​کند و می​افزاید: معمولا وقتی ابعاد یک پیام​رسان از ابعاد سازمانی و کوچک بیشتر می​شود، نحوه ارائه خدمات برای حفظ امنیت از پروتکل اختصاصی استفاده می​شود. به عبارت دیگر، بحث امنیت و داشتن پروتکل اختصاصی و استفاده از استانداردها یکی از مزیت​های مهم در برابر دیگر پیام‌رسان​هاست. به این ترتیب اگر کسی به هر نحوی به اطلاعات رمزنگاری شده دسترسی پیدا کند، نمی​تواند از محتوای داخل آن باخبر شود. مورد دوم در تضمین امنیت، استفاده از استانداردهای بین​المللی است. بنابراین پیامی که جابه‌جا می​شود با استانداردهای بین​المللی نیز رمزنگاری می​شود که نمونه بارز آن SSL است. ما از سیستم رمزنگاری چند لایه برای تضمین امنیت اطلاعات کاربران استفاده می​کنیم. اکنون نیز در حال کار روی سرویس چت محرمانه هستیم که لایه‌ای به لایه​های امنیتی اضافه می​کند. در این سرویس فقط فرستنده و گیرنده کلید گشودن پیام را دارند و برای فرد دیگری قابل خواندن نیست. مدیر اجرایی بیسفون درباره لزوم ایجاد فضای رقابتی بین پیام​رسان​ها می​افزاید: در فضای رقابتی امروز پیام​رسان​های داخلی، هر کاربر باید تلاش کند مخاطب خود را در بازار جذب کند. احتمالا تعداد زیاد پیام​رسان​ها از دید کاربران اتفاق خوبی نباشد، اما به‌مرور کاربران برای کارهای مختلف از برنامه​های گوناگون استفاده می​کنند. این در حالی است که احتمالا با گذشت زمان، پیام‌رسان​هایی ماندگار خواهند شد که کاربر بیشتری داشته باشند و خدمات باکیفیت​تری ارائه کنند.

یکی از مزایای رقابتی بیسفون دو سرویس تماس صوتی است. امکان تماس بین کاربران اپلیکیشن بیسفون به صورت رایگان است. با این حال امکان تماس خارج از شبکه بیسفون هم وجود دارد و حتی می​توان با شماره ثابت یا شماره​ای خارج از ایران تماس گرفت. اما برای این امکان لازم است اعتبار کاربر افزایش یابد و مطابق با تعرفه تماس از این اعتبار کاسته می​شود.

این ویژگی با کیفیت و قیمت رقابتی برای کاربران این پیام​رسان در دسترس خواهد بود.

سروش، پرکاربرترین پیام‌رسان فعلی ایرانی

پیام‌رسان ســــروش یک نرم‌افزار پیــام‌رســان ایرانی است که نسخه‌های رسمی اندروید و آی‌اواس برای تلفن‌های همراه هوشمند و نسخه‌های آزمایشی برای ویندوز، مک و لینوکس را برای رایانه‌های شخصی ارائه می‌کند.

پیام‌رسان سروش در بهمن 1394 نسخه آزمایشی خود را به بازار عرضه کرد و تا بهمن 1395 نزدیک به 700 هزار کاربر فعال داشت. پیام‌رسان سروش که تاکنون با بیش از پنج میلیون کاربر، بیشترین تعداد کاربران را میان پیام‌رسان‌های داخلی داشته است، در حوزه فنی با ارائه خدمات متفاوت در تلاش است رابط کاربری ساده‌تر برای مخاطب داشته باشد. به این ترتیب کاربران می‌توانند تنظیمات صفحه و تعداد تب‌های بالای صفحه را مطابق تجربه کاربری خود در پیام‌رسان‌ها تغییر دهند. در حوزه سرورها نیز تغییراتی در بازنویسی کدها انجام شده است و اکنون سرویس‌های کانال و تماس‌های صوتی برای برقراری ارتباط ساده‌تر کاربران ایجاد شده است. البته در حال حاضر حداکثر میزان حجم قابل آپلود 50 مگابایت است و قرار است در آینده این حجم افزایش پیدا کند.

پیشتر، این پیام‌رسان از شماره تلفن همراه کاربران به عنوان آی‌دی استفاده می‌کرد، در نتیجه شماره تلفن همراه کاربران یک گروه توسط سایر اعضا و مدیر گروه قابل مشاهده بود. اما به گفته سید میثم سیدصالحی، مدیر پیام‌رسان سروش، این مشکل در 15 فروردین 1397 برطرف شده است.

کانال، یکی از قابلیت‌های سروش است. سازنده کانال در کانال خود متن، عکس و فیلم قرار می‌دهد. کاربران سروش می‌توانند آن کانال را دنبال کنند و محتوای آن را ببینند. کانال‌ها از جنبه رسمی بودن به دو دسته رسمی و غیر رسمی و از جنبه تعاملی بودن به دو دسته یکطرفه و دو طرفه تقسیم می‌شوند. اضافه کردن مدیر در کانال‌ها محدودیتی ندارد. کانال‌ها در دسته بندی‌ها با موضوعات مختلف در نظر گرفته شده است. در این قسمت با ورود به هر دسته می‌توانید تمامی کانال‌های موجود در آن دسته را مشاهده کنید و با انتخاب گزینه مشاهده، محتوای کانال را ببینید. امکان ایجاد گروه نیز در این پیام‌رسان وجود دارد. در حال حاضر حداکثر تعداد اعضای گروه در این پیام‌رسان 500 نفر است.

ایجاد امکان پرداخت در این پیام‌رسان و برنامه‌نویسی در حوزه‌های مربوط به کسب و کار از دیگر ویژگی‌های این پیام‌رسان عنوان شده است. علاوه بر این پیام‌رسان سروش امکانی فراهم کرده است تا کاربران بتوانند با ایجاد یک کانال شخصی و به کمک یک ربات پشتیبان‌گیر، محتوای مورد نیاز خود از تلگرام را به صفحه خود در این پیام‌رسان منتقل و ذخیره کنند. پیام‌رسانی مثل سروش با در نظر گرفتن امکاناتی مطابق با شرایط کشور، می‌تواند به بهبود کیفیت و کمیت اطلاع‌رسانی مواردی مثل اخبار برگزاری کنکور سراسری کمک کند. همچنین امکان پرداخت از طریق سروش به کاهش بار ترافیکی وب‌گاه‌های فروش کالای آنلاین کمک می‌کند.

گپ، پیام​رسانی با چند رابط کاربری

سادگی و خلوت بودن محیط اصلی پیام​رسان گپ، نکته​ای است که در اولین برخورد با آن به نظر می​‌رسد. با این حال رابط کاربری آن می​تواند جلوه​های بصری بیشتر و فضای جذاب​تری داشته باشد. مهدی انجیدنی، مدیرعامل پیام‌رسان گپ، درباره ویژگی​های فنی رابط کاربری این برنامه به جام​جم می‌گوید: داخل نرم​افزار کاربر می​تواند بین سه رابط کاربری انتخاب کند. یک رابط کاربری مشابه تلگرام، ساده و واضح طراحی شده است. اما رابط کاربری که امکانات گپ را روی خود دارد، قابلیت​ها و ویژگی​های بیشتری را در خود جای داده است. رابط کاربری برای کاربران سیستم عامل ios نیز متفاوت است، اما همه نسخه​ها امکانات مشابه دارد. در توسعه این نرم​افزار سرعت تبادل اطلاعات در بسیاری از لایه​ها از نمونه پیام​رسان​های مشابه خارجی بیشتر شده است. امکان جست وجو در کانال​ها و گروه​های عمومی و شناسه​های عمومی نیز وجود دارد.

مدیر عامل گپ درباره امکان پرداخت که از ویژگی​های این نرم​افزار است، چنین توضیح می​دهد: امکان پرداخت عادی، پرداخت به صورت دلار یا بین​المللی و پرداخت مجازی در این پیام​رسان وجود دارد. پول مجازی سکه گپ نیز برای بازی​های موجود داخل پیام​رسان استفاده می​شود. وی می‌افزاید: در سیستم پرداخت پیام​رسان​ها از سیستم امنیت مشابه ایمیل و اینترنت بانک استفاده شده است و از این نظر می​توان گفت سطح امنیت بالایی دارد. با این حال ما به دنبال توسعه لایه​های امنیتی بیشتر هستیم. سیستم رمزنگاری در همه قسمت​های پیام‌رسان نیز مشابه نیست، برای مثال این سیستم در گروه​های عمومی و سیستم چت محرمانه با یکدیگر تفاوت دارد. در هر قسمت بسته به اهمیت اطلاعات نحوه رمزنگاری متفاوت است.

انجیدنی، مزیت افزایش تعداد پیام​رسان​های داخلی را رقابتی شدن فضا عنوان می​کند و می​افزاید: همیشه رقابت باعث افزایش کیفیت می​شود و این می​تواند به افزایش کارایی پیام​رسان​ها کمک کند.

«بله» دسترسی آسان به درگاه​های پرداخت الکترونیک

پیام​رسان بله، یک پیام​رسان مالی است و این یعنی همه امکانات یک پیام​رسان را دارد و به همان اندازه که فرد به آسانی می​تواند تصویـــری بفرستد و دریافت کند، بدون نیاز به شماره کارت فرد می​توان پولی واریز یا دریافت کرد. محمد یاراحمدی، مدیر روابط‌عمومی پیام​رسان بله درباره تفاوت این برنامه با سایر پیام‌رسان​ها به جام​جم می​گوید: ظاهر کلی این برنامه، یک پیام‌رسان با دسترسی جداگانه به بات​هایی مثل بات پرداخت قبض، هزینه تلفن همراه وعوارض خروج است. هر فرد می​تواند حساب بانکی خود را به حساب کاربری متصل کند یا درخواست پول دهد. این دو ظرفیت امکان انجام بسیاری از کارهای حوزه کسب‌وکار مثل پرداخت فاکتور، راه​اندازی کانال​های فروش، جمع​سپاری مالی و تامین هزینه انجام یک پروژه را فراهم می​کند. همچنین بله، یک زیرساخت بات کامل برای ارتباط با مشتری دارد که با زیرساخت مالی پیام​رسان همگن است و امکان اتوماسیون و ایجاد بات بانکی را برای افراد فراهم می‌کند. کسب و کارها نیز می​توانند سامانه​های برخط خود را در این زیرساخت ارائه و از هزینه​ها کم کنند.

در واقع روش کسب درآمد این پیام​رسان از روی تراکنش​های مالی است و این موضوع مزیت رقابتی بله است. زیرساخت مالی این پیام​رسان با درگاه‌های مالی یکپارچه است، بنابراین به اندازه دستگاه خودپرداز و درگاه پرداخت آنلاین می​توان به آنها اعتماد کرد. پیام​رسان بله امکاناتی ارائه می​کند که سرویس​های خارجی به دلیل متصل نبودن به سامانه​های بانکی کشور، امکان ارائه این خدمات را ندارند. از همین رو مدیر روابط‌عمومی پیام​رسان بله، مسدود شدن پیام​رسان​های خارجی را دارای آسیب بیشتر برای استقبال از این پیام‌رسان می​داند و می‌گوید: برای یکپارچه‌سازی سیستم پرداخت بانک با پیام​رسان لازم است به استانداردهای امنیتی مشخصی دست پیدا کنیم. پیام‌رسان تائیدیه بانک مرکزی را نیز دارد و در تامین امنیت رتبه خوبی به دست آورده است. همچنین بله کل بسته انتقال پیام را رمزنگاری می​کند.

یاراحمدی در باره انواع رمزنگاری پیام​ها داخل این پیام​رسان و پیام​رسان​های مشابه توضیح می​دهد: در بعضی پیام‌رسان​ها متن پیام رمز می​شود، اما شماره تلفن یا دیگر اطلاعات شخصی قابل فاش شدن است. اما در پیام​رسان بله کل اطلاعات رمز​گذاری می‌شود و اصلا قابل خواندن نیست. البته کاربر می‌تواند این امکان را انتخاب کند، زیرا در صورت انجام رمزنگاری به این شکل، دیگر امکان دیدن پیام​ها روی دسکتاپ یا جای دیگر وجود ندارد. بنابراین کاربر می​تواند دیده شدن پیام روی دستگاه مبدا و مقصد یا امکان دسترسی در دستگاه​های دیگر را انتخاب کند. وی می‌افزاید: برای مثال در تلگرام، این امکان در حالت اصلی قابل دسترسی است، اما در واتس‌اپ پیام​ها از روی گوشی خوانده می​شود و این دسترسی از سرور صورت نمی​گیرد. در واقع برای ذخیره گفت‌وگو و دسترسی دوباره به آن می​توان از همان سیستم پایه پیام​رسان بله استفاده کرد و در صورت نیاز به گفت‌وگوی محرمانه شرایط تغییر داده شود.

مدیر روابط عمومی پیام​رسان بله، درباره نحوه پشتیبانی از اطلاعات در این برنامه می​افزاید: اطلاعات روی چند مرکز داده (Data Center) ذخیره می​شود تا در صورت بروز مشکل برای یک مرکز، اطلاعات از مراکز دیگر قابل انتقال باشد. در سامانه​هایی که بزرگ می​شوند و کلان داده پیدا می​کنند، می​توان از فناوری​های جدید در لبه فناوری استفاده کرد که برای مجموعه​های بزرگ و مقیاس​پذیر قابل استفاده است. بنابراین، این اطمینان وجود دارد که با بزرگ شدن بله، مشکل افت کیفیت برنامه وجود نخواهد داشت.

یاراحمدی درباره علت استقبال از کانال در تلگرام و پیام‌رسان‌های داخلی و رایج نبودن استفاده از آن در بسیاری از پیام‌رسان‌ها مثل واتس‌آپ می‌گوید: بسیاری از قابلیت​ها و امکانات پیام​رسان‌ها به محیطی که پیام​رسان غالب در آن قرار دارد و نیازهای کاربر بستگی دارد. در مورد پیام​رسان​های خارجی معمولا یک بستر رسانه​ای که تعاملی هم هست برای آنها وجود دارد و چندان نیاز به ارائه قابلیتی مثل کانال ندارند و فقط کار پیام​رسانی را انجام می​دهند. در کشورهایی که دسترسی کاربر به شبکه​های اجتماعی آزادتر است، نیازمندی به رسانه​ای تعاملی در یک پیام​رسان وجود ندارد. در کشور ما به علت وجود محدودیت​هایی در رسانه​های رسمی، رسانه​های غیررسمی پرمخاطب شده است و کانال​ها یکی از همین فضاهاست. البته کانال​ها قابلیت تعاملی کمتری نسبت به دیگر رسانه​ها دارند و ما در تلاشیم تعامل را در قابلیت کانال این پیام‌رسان بیشتر کنیم. در حال حاضر ما امکان لایک (Like) در کانال قرار داده​ایم و در آینده امکان نوشتن پیام و دیسلایک (Dislike) هم اضافه خواهد شد.