خواب ترامپ برای سوریه تعبیر نمی‌شود

در این گزارش یک مقام آمریکایی گفته بود دولت ترامپ به‌دنبال تشکیل نیروی عربی برای جایگزینی نیروهای آمریکایی در سوریه و استقرار آنها در بخش شمال شرقی سوریه پس از شکست داعش در این منطقه است. جان بولتون، مشاور امنیت ملی جدید ترامپ نیز اخیرا با عباس مصطفی کامل، رئیس اطلاعات مصر گفت‌وگو کرده تا بداند آیا قاهره در این طرح مشارکت خواهد کرد؟ مقام‌های آمریکایی برای تشکیل ارتش عربی سراغ عربستان، قطر و امارات رفته‌اند تا توسط آنها میلیاردها دلار هزینه و منابع نظامی را برای تضمین امنیت سوریه پس از شکست داعش تامین کنند. البته عربستان برای اجرای این طرح اعلام آمادگی کرده است.

رئیس‌جمهور آمریکا بیشتر از آن‌که یک دیپلمات یا سیاستمدار باشد، تاجری است که جهت بیشتر پر کردن جیب‌هایش بر سر قدرت آمده و برای سرکیسه کردن کشورهای نفتخیز عربی هر روز از نقشه جدیدی رونمایی می‌کند. وی در زمان تجاوز نظامی اخیر کشورش به همراه انگلیس و فرانسه به سوریه گفت کشورهای هم‌پیمان آمریکا در منطقه باید هزینه‌های هنگفتی برای تحقق ثبات در مناطق شمال‌شرقی سوریه بپردازند.

بسیاری از تحلیلگران معتقدند طرح ارائه شده از سوی آمریکا بسیار ناپخته بوده و نشان‌دهنده سردرگمی دولت آمریکا درخصوص مسأله سوریه است. البته این نخستین‌باری نیست که واشنگتن از ایجاد یک ائتلاف عربی در منطقه سخن به میان می‌آورد، زیرا حدود یک سال قبل نیز اخباری درخصوص تلاش آمریکا به همراه هم‌پیمانانش برای تأسیس یک ائتلاف نظامی عربی با هدف مبارزه با نفوذ ایران منتشر شد. عدم ارائه یک استراتژی مشخص از سوی آمریکا و اختلاف نظر میان بازیگران منطقه‌ای در خصوص مسأله سوریه باعث می‌شود اضافه کردن چنین عنصری به عرصه مبهم و پیچیده سوریه امکان‌پذیر نباشد.

اگر تشکیل این ائتلاف منحصر به همین چند کشور عربی باشد به نظر می‌رسد تلاش‌هایی برای کپی کردن ائتلاف عربی در یمن که تا کنون نتوانسته اهداف خود را محقق کند، وجود داشته باشد. در هر صورت اعزام چنین نیرویی به سوریه تجاوز به حاکمیت یک کشور مستقل به شمار می‌آید بویژه آن‌که این اقدام بدون ورود شورای امنیت به این مسأله صورت می‌گیرد. قطعا عربستان امکان و توان مشارکت در این طرح را ندارد، چراکه نظامیان سعودی همچنان درگیر جنگ هستند . مقامات جنگ طلب سعودی چهار سال قبل جنگ علیه یمن را آغاز کردند به این امید که ظرف چند ماه به پیروزی دست یابند اما هم اکنون عربستان در باتلاق جنگ فرسایشی یمن گرفتار آمده است بدون این‌که دستاوردی داشته باشد. در این میان فعالیت نظامیان اماراتی در جهت تامین منافع کشور خودشان بوده و با سعودی‌ها بارها به اختلاف برخورده‌اند. قطر نیز در حال حاضر درگیر مسأله محاصره از سوی کشورهای عربی و بحران منطقه خلیج فارس است به طوری‌که نظامیان این کشور برای ممانعت از وقوع هرگونه حمله یا تجاوز از سوی این کشورها به حراست از مرزهای زمینی قطر می‌پردازند.

به نظر می‌رسد بحران میان قطر و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس براحتی قابل حل نبوده و مدت زمان بیشتری به طول بینجامد. نظامیان اردن نیز قصد ندارند مرزهای شمالی کشور را ترک کنند، چرا که در این صورت مواضع مرزی با سوریه به حال خود رها می‌شود. ورود این نظامیان بحرینی نیز دراین میان تاثیر گذار نیست. نظامیان مصری نیز در حال حاضر درگیر عملیات گسترده ارتش علیه گروه‌های تروریستی در شبه جزیره سینا هستند و توان شرکت در یک میدان دیگر را ندارند. تنها ارائه طرح آمریکا باعث شده تا بنیانگذار شرکت بدنام بلک واتر به این مسأله توجه کند . به طوری که وی روز دوشنبه اعلام کرد مسئولان عربی با او در خصوص جمع آوری نیرو برای اعزام به سوریه تماس گرفته اند اما او منتظر مشخص شدن جزئیات بیشتری از این طرح است. نیروهای این شرکت از کشورهای مختلف از جمله آمریکا، شیلی و فیلیپین هستند و در بسیاری از مناطق جهان فعالیت دارند. بلک واتر به جنایات وحشیانه‌ای علیه غیر نظامیان دست می‌زند که این رسوایی در عراق و در حوادث به وجود آمده طی سال‌های 2005 تا 2007 افشا شد. بعدها معلوم شد این شرکت در بازداشت شاهزاده‌های مخالف محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی نیز مشارکت داشته است.

در مجموع باید گفت علاوه بر وجود ابهامات زیاد درخصوص طرح آمریکا درباره سوریه، کشورهای عربی حتی اگر بخواهند نیز نمی‌توانند به سوریه نیرو اعزام کنند.