نقد جامعه‌شناختی تجمل‌گرایی در هنر

در ساخت جواهرات هنری معمولا طلا آگاهانه و هدفمند مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و در عین حال اصالت با مفهوم و معنایی است که جواهر انتقال می‌دهد.

اما این روزها در دومین نمایشگاه جواهرسازی هنری معاصر تهران که با آثاری از 45 هنرمند در گالری آریا به تماشاست،ما شاهد نقدهای جامعه شناختی به جواهرات هستیم که در نوع خود جالب توجه بوده اما این نقد، شامل چه مصادیقی است؟

انسان در قفس مصرف‌گرایی

در این نمایشگاه انسان‌هایی روایت می‌شوند که اسیر جواهرات و زیورارائه‌ها هستند و هجوم مصرف گرایی، تن آنها را به یک قفس تنزل داده است؛ در واقع جواهرسازی معاصر پیش از همه به نقد استفاده بیش از حد از جواهرات روی بدن آدمی شتافته و این بیت را یادآوری می‌کند که «تن آدمی شریف است به جان آدمیت.»

در اثر مورد اشاره یک انسان در طول مدت نمایشگاه در محفظه آهنی نشسته و فقط دستانش که پر از زیورارائه‌هاست از دو طرف قفس پیداست.

یا آن سوتر هنرمندی اثری ارائه کرده که زرق و برق جواهرات را به سخره گرفته است؛ او از بازدیدکنندگان می‌خواهد چراغ‌هایی را که معمولا کف استخر نصب می‌شود به خود وصل کنند تا ببینند اگر به زرق و برق است، این چراغ‌ها که درخشان‌ترند!

این‌گونه مواجهه با جواهرات هم در نوع خود کم‌نظیر است؛ اینها اجرا یا پرفورمنس‌هایی هستند که در محیط نمایشگاهی قابل ارائه‌اند و پیداست مرزهای جواهرات معاصر در حال پیشروی است.

از این‌رو دومین نمایشگاه جواهرسازی هنری معاصر تهران را باید اتفاقی قابل توجه در عرصه هنر در روزهای پایانی سال دانست. نمایشگاهی که با ایده محور بودن، جریانی را پی گرفته تا جواهرسازی را به‌عنوان هنری بینارشته‌ای وارد گفتمان‌های
هنری کند.

ایده‌های اجتماعی و فرهنگی برای جواهر

این دوره نیز تم موضوعی دارد که یادآور می‌شود با جواهرات بیانگرا، زیورارائه‌هایی که حرفی برای گفتن دارند می‌توان تن خود را گسترش داد. آثاری با مدیاهای مختلف هنری همچون مجسمه‌سازی، نقاشی، طراحی صنعتی و حتی پرفورمنس.

آنچه بیش از هر موضوعی در این نمایشگاه از سوی هنرمندان مدنظر قرار گرفته،موضوع ایده و گفتمانی است که اثر هنری بر تن انسان می‌تواند به مخاطب ارائه کند. متریال‌های گوناگونی همچون، آیینه، پارچه و چراغ‌های نوری برای بیان ایده‌های اجتماعی و فرهنگی در قالب جواهرات کاربردی در زندگی روزمره از سوی هنرمندان این نمایشگاه ارائه شده است.

گالری آریا در دومین سال برگزاری این رویداد، رابطه متقابل بدن انسان را به عنوان زمینه جواهرات با شیء نمایش داده شده روی آن مورد توجه قرارداده است.

آریا اقبال، مدیر گالری آریا و مجری برگزاری این رویداد هنری درباره شکل‌گیری ایده نمایشگاه جواهرسازی هنری معاصر تهران می‌گوید: در جهان یک نگاه جدید به جواهرسازی معاصر وجود دارد و نمایشگاه‌های متعددی در این زمینه برگزار می‌شود، اما من در ایران چنین اتفاقی را ندیده بودم و حتی اگر هم بوده به شکل یک جریان رخ نداده است. با توجه به این‌که به مجسمه‌سازی و جواهرسازی از قبل توجه خاصی داشتیم، تصمیم گرفتیم رویکردی معاصر به جواهرسازی داشته باشیم.

اقبال ادامه می‌دهد:سال اول، فراخوان ما با استقبال چشمگیری مواجه شد اما امسال این استقبال باورنکردنی بود.حدود 200 هنرمند آثار خود را برای ما ارسال کردند که در نهایت 45 هنرمند توسط سه داور برای حضور در نمایشگاه انتخاب شدند. این نمایشگاه افتتاحیه بسیار شلوغی داشت و همه بازدیدکنندگان عقیده داشتند نمایشگاه خیلی جلوتر از دوره اول آن گام برداشته و آثار به نمایش درآمده بسیار درخشان هستند.

او با اشاره به حضور یک داور خارجی در هر دو دوره نمایشگاه هم می‌گوید: کوین مورِی، رئیس انجمن جواهرات هنری، سردبیر مجله گارلند، استادیار دانشگاه هنر RMIT و پژوهشگر دانشگاه ملبورن استرالیاست و سال گذشته پس از برگزاری نخستین دوره نمایشگاه، تعدادی از هنرمندان این رویداد را برای حضور در یک نمایشگاه مهم که در فلورانس برگزار می‌شد، معرفی کرد و آثار آنها در نمایشگاه مورد توجه قرار گرفت. در کنار ایشان آقایان ناصر گیو و روح‌ا... شمسی‌زاده دیگر داوران این دوره محسوب می‌شوند.

اقبال ادامه می‌دهد: در طول برگزاری دومین نمایشگاه جواهرسازی هنری معاصر تهران، نشستی تخصصی برگزار خواهیم کرد و پس از نمایشگاه، کارگاه‌های متعددی برگزار می‌کنیم تا جریان روبه رشد جواهرسازی معاصر را به پیش ببریم. بسیار مایلیم با هنرمندانی که در این رشته کار می‌کنند، نشست داشته باشیم و نظرات آنها را بدانیم تا این موضوع به عنوان یک گفتمان هنری جدید در جامعه هنری کشور بازتر شود.

تکمیلی

کدام هنرمندان؟

در این نمایشگاه آثاری از میثم احمدی، شارماق اسکندریان، سهیلا ایلدار، بهاره آرین، سمی آیین، مرضیه بهرامی، سوگل جمعدار، خورشید جولایی، لادن جوهری، سحر خدارحم، شیما خدام، فرزانه داوریان، پگاه داوود، فاطمه دولت آبادی، نجمه راد، زهرا رستمی، معصومه روستا ولدی، الهام سلیمان‌نژاد، یاس شریعت‌زاده، حسین شیری، نازنین صاحبی، آناهیتا عناصری، موژان فرآورده، فرناز فولاد شکن، شقایق قلی خانی، شیرین‌کاظمی، حمیده کبیری، پریسا کریمیان‌پور، افسانه گنجی، رویا محمدقلی، مهسا مستقیمی، شیما مودتی، امیر نصیری، پریناز نورانی، نسرین وصالیان، مهسا خیرخواه، فروزان افروزی، زهرا ملک محمدی، فاطمه صالحی جشوقانی، شیدا الماسی، شیما الماسی، فرزانه قبادی، فاطمه الساعدی و مهناز سیداختیاری به تماشاست.

کجا؟ تا کی؟

دومین نمایشگاه جواهرسازی هنری معاصر تهران تا 18 اسفند در گالری آریا به نشانی خیابان ولی‌عصر، بالاتر از سه‌راه دکتر بهشتی، کوی زرین، پلاک 10 دایر است.