نوسازی حمل و نقل عمومی انگیزه می‌خواهد

بخشی از نوسازی این ناوگان از طریق منابع داخلی سازمان راهداری تامین می‌شود به این نحو که به متقاضیان نوسازی 350 میلیون تومان وام با بهره 10 درصد داده می‌شود. با این حال برخی مسائل در سه چهار سال اخیر روند نوسازی را کند کرده طوری که اگر پنج تا ده سال قبل سالانه 800 تا هزار اتوبوس نوسازی می‌شد اکنون این رقم به 400 تا 500 دستگاه در سال کاهش یافته است.

علت مهم این مساله افزایش سه چهار برابری نرخ ارز است ، همچنین نرخ کرایه‌ها که متناسب با افزایش تورم رشد نداشته است. البته در این میان مالکانی هستند که با تعویض موتور اتوبوس‌ها عملکرد ناوگان را بهینه می‌کنند . البته نباید فراموش کرد اکنون قیمت یک دستگاه اتوبوس حداقل 780 میلیون تومان و حداکثر یک میلیارد و 200 میلیون تومان است در حالی که بانک‌های عامل و لیزینگ‌ها نیز با افزایش مبلغ وام موافق نیستند و معتقدند با افزایش مبالغ وام، ریسک سرمایه‌گذاری‌شان بالا می‌رود. مسلما افرادی که برای تعویض و نوسازی اتوبوس‌ها اقدام می‌کنند باید توان بازپرداخت وام‌های دریافتی را داشته باشند که چون در این حوزه هزینه‌ها بیشتر از فایده ای است که عاید می‌شود، تعداد متقاضیان نوسازی در حال کم شدن است. خوب است بدانید که اکنون ضریب اشغال صندلی60 درصد است و حدود 40 درصد ظرفیت اتوبوس خالی است که نشان می‌دهد درآمد افراد در حوزه حمل و نقل جاده‌ای قابل توجه نیست.

در این میان فرسودگی مینی‌بوس‌ها نیز ماجرای دیگری است به طوری که قریب به اتفاق 20 هزار و 340 دستگاه مینی‌بوسی که در جاده‌ها تردد دارند عمری بالای 20‌سال دارند و گرفتار فرسودگی اند اما دقیقا به دلایلی که نوسازی اتوبوس‌ها کند شده، نوسازی مینی بوس‌ها نیز دچار چالش است.

اما شکی نیست که این فرسودگی‌ها در تولید آلاینده‌ها و آلودگی هوای شهرها نقش دارند که لازم است کمک‌های بیشتری از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت صنعت و به طور کلی دولت داده شود تا قیمت نهایی ناوگان حمل و نقل جاده‌ای کاهش یابد. مثلا به افراد کمک‌های بلاعوض داده شود ، عوارض کمرگی به حداقل برسد یا ارزش افزوده برای شماره گذاری حذف شود تا به این ترتیب انگیزه و اشتیاق برای نوسازی به ناوگان حمل و نقل جاده ای بازگردد.

نیما شهرزاد

معاون دفتر حمل و نقل مسافر سازمان راهداری