«کتله خور» زنجان، شگفتی بی نقاب زمین

کیفیت بلورها و قندیل‌ها، زیبایی و تعدد طبقات، غار کتله‌خور را جزو شگفت انگیزترین نمونه‌های غارهای آهکی شناخته شده در دنیا مطرح ساخته است.

تا کنون حدود 30 کیلومتر از این غار آهکی شناسایی و نقشه برداری 22 کیلومتر از این محدوده انجام شده است، ولی در زمان حاضر فقط یک مسیر یک هزار و 250متری، آن هم در طبقه اول غار برای بازدید گردشگران مهیا است.

این مسیر بیش از یک کیلومتری نیز چنان نظر هر بیینده ای را مجذوب خود می‌کند که طی کردن آن نیاز به چند ساعت زمان دارد چرا که با هر قدمی که بر می‌داری، منظره تازه ای از زیبایی‌های غار پیش چشم رخ نمایی کرده و هر بیننده ای را برای تماشا و نظر بیشتر، مجبور به توقف می‌کند.

مدیر غار کتله خور گفت: در سال 1365 گروهی مجهز از غارنوردان زبده کشور بازدید مفصلی از محدوده‌هایی از غار انجام دادند؛ در سال‌های 82 و 83 تیم‌های غارنوردی از سوئیس و آلمان توانستند تا 12 کیلومتر در غار پیشروی کنند.

مجید یوزباشی با بیان اینکه تا کنون پنج طبقه از این غار شناسایی شده ولی عملیات اکتشاف هنوز به پایان نرسیده است، افزود: اکنون به همت غار نوردان کشور، 30 کیلومتر از غار کتله خور کشف شده است.

وی گفت: بر اساس یافته‌های به دست آمده؛ قدمت غار کتله خور به 27 تا 30 میلیون سال پیش ( دوره سوم زمین شناسی) می‌رسد.

یوزباشی اظهار کرد: این غار از جهت قدمت، وسعت و تعداد طبقات و تنوع در تشکیل قندیل‌ها، از غار‌های منحصر بفرد دنیا است و علاوه بر کارکرد گردشگری، ارزش فوق العاده ای در مطالعات زمین شناسی شامل سنگ شناسی، چینه شناسی و فسیل شناسی را در خود دارد.

وی گفت: در عملیات اکتشافی اخیر، اسکلت حیواناتی از گونه سگ سانان در طبقات دوم و سوم غار کشف شد که شباهتی به انواع حیوانات موجود ندارند.

به گزارش ایرنا، ساختمان غار در زیر کوه‌ ‹کتله خور› قرار گرفته و از پائین دست دهانه آن رود شور که از شعبات فرعی قزل‌اوزن است جاری می‌شود.

در بعضی ازمناطق غربی ایران به کوههای کم ارتفاع ‹ کتله› می‌گویند و به احتمال وجه تسمیه غار نیز به همین علت باشد که غار در یکی از این کوه‌ها قرارگرفته‌است.

غار ‹کتله خور› دارای تونل‌های فرعی و استلاکتیت‌ها( قندیل‌های آویزان) و استلاکمیت‌ها( رسوبات مخروطی کف غار) و ستون‌های متعدد در گذرگاه‌های اصلی است.

قندیل‌های مخروطی آویزان از سقف‌ها بر اثر داشتن ناخالصی‌ها، رنگ‌های متنوع به خود گرفته اند و آنها که ترکیبات به همراه نداشته و یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشه ای بسیار شفاف مشاهده می‌شوند.

ورودی غار یک دهلیز چهار هزار متری با سقفی کوتاه و فاقد غار سنگ و چند دهلیز فرعی است.

پس از دهلیز فرعی یک دالان وسیع 950 متری با سربالایی‌هایی به ارتفاع 2 متر و گودال‌های خشک قرار دارد که با دو شاخه 50 متری ادامه پیدا می‌کند و پس از عبور از یک سربالایی به تالار وسیعی پوشیده از چکنده و چکیده و ستون‌های آهکی می‌رسد.

غار کتله خور در 155 کیلومتری جنوب زنجان، 80 کیلومتری جنوب شهرستان خدابنده و 173 کیلومتری شمال همدان، در نزدیکی شهر گرماب واقع شده است.

مسیر متداول برای بازدید از این جاذبه طبیعی جاده زنجان به خدابنده (قیدار) در امتداد زرین آباد به گرماب است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان می‌گوید: غار کتله خور به واسطه ویژگی‌های منحصربفردش، کارکردی بین المللی به عنوان یک جاذبه گردشگری دارد.

یحیی رحمتی با بیان اینکه در شرایط حاضر مشکل این جاذبه گردشگری، راههای دسترسی به آن است، می‌افزاید: امسال نزدیک 30 تابلو کیلومتر شمار در مسیرهای منتهی به غار ‹کتله خور› نصب شد.

وی به اقدامات انجام شده پیرامون تامین زیرساخت‌های مورد نیاز در محوطه غار کتله خور اشاره کرده و اظهار می‌کند: سال گذشته بالغ بر 3 میلیارد و 500میلیون ریال برای تامین و تجهیز زیرساخت‌های گردشگردی از قبیل محوطه سازی، اماکن استراحتگاهی و مجموعه‌های پذیرایی در محدوده غار هزینه شد.

غار ‹ کتله خور› از زمان کشف تا کنون چنان که باید شناخته نشده است در حالی که این غار در کنار جاذبه خیره کننده اش برای گردشگران، رازها و زیبایی‌های زیادی را در دل خود جای داده است در حالی که به دلیل ناشناس ماندن، بسیاری از مردم در داخل کشور نیز اسم این غار را هم نشنیده‌اند.