موج اول توسعه سواحل مکران

به گزارش جام‌جم، چابهار همچون نامش؛ بهاری در دل خود دارد، بهاری از توسعه اقتصادی، تجاری و گردشگری که البته تا رسیدن به آن، هنوز راه زیادی باقی مانده؛ گرچه امروز گام مهمی برای رسیدن به این توسعه فراگیر برداشته خواهد شد، آن هم با افتتاح فاز یک طرح توسعه بندر شهید بهشتی چابهار. درواقع چابهار، سرزمین موج و مرجان که در کرانه‌های دریای عمان قرار گرفته، با جمعیت 285 هزار نفری‌اش می‌رود که امروز و به طور رسمی به یکی از مهم‌ترین قطب‌های تجاری- اقتصادی و عامل تحول شرق کشور تبدیل شود.

با افتتاح این بندر نه تنها مسیر تردد کشتی‌های تجاری بین‌المللی از خلیج‌فارس به دریای عمان تغییر می‌کند، بلکه طرح بزرگ توسعه سواحل مکران که مورد توجه و توصیه اکید مقام معظم رهبری نیز بوده، کلید خواهد خورد. در واقع از امروز که بندر چابهار به طور رسمی به بهره‌برداری می‌رسد و مثلث سه بندر چابهار (ایران)، گوادر (پاکستان) و صحار (عمان) شکل می‌گیرد، مسیر جدیدی برای تجارت آزاد بین کشورهای منطقه ایجاد خواهد شد. بنادر چابهار، گوادر و صحار (که مکمل هم هستند) از آن روی حائز اهمیتند که پس کرانه‌ای با جمعیت 400 میلیون نفر (شامل افغانستان و کشورهای آسیای میانه) را در پشت خود دارند و با توجه به امنیت و کاهش زمان و هزینه ترانزیت در این مسیر، بسیار توجیه‌پذیرتر از خطوط کشتیرانی حوزه‌خلیج‌فارس هستند.

امروزه تجار به دنبال آن هستند که با ارزیابی و امکان‌سنجی ظرفیت‌های موجود یکی از این سه بندر را با توجه به مزیت‌های آنها برای مسیر ترانزیتی و تجاری خود انتخاب کنند که در صورت تسریع در تکمیل زیرساخت‌ها و تجهیز بندر چابهار، این فرصت به این بندر رسیده و کمک بزرگی به توسعه پایدار و اشتغال کشور خواهد کرد.

البته احداث و تجهیز فاز اول بندر چابهار چندی پیش صورت گرفت و فعالیت این بندر عملا و با ورود چند کشتی حامل محموله گندم ترانزیتی کشور هندوستان به افغانستان شامل چند هزار دستگاه کانتینر آغاز شد. اما افتتاح رسمی این بندر اقیانوسی به امروز محول شده است تا رئیس‌جمهور روحانی هم در سفر خود به سیستان و بلوچستان، ضمن اعلام رسمی آغاز به کار بندر شهید بهشتی چابهار، آن را بزرگ‌ترین بندر تجاری کشور در آینده بنامد و افتتاح فاز اول این بندر را گامی مهم در توسعه استان قلمداد کند.

بهروز آقایی، مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان با اشاره به ویژگی‌های خاص بندر چابهار به جام‌جم می‌گوید: عمق زیاد آب‌های چابهار (5/16 متر در مقابل 5/15 متر عمیق‌ترین بنادر جنوب) که پهلوگیری بزرگ‌ترین کشتی‌ها در این بندر را ممکن می‌سازد، کوتاه‌ترین مسیر دریایی تا کشورهای جنوب شرق آسیا (بجز کشورهای حاشیه خلیج‌فارس) و سرانجام برخورداری از پس کرانه‌های جمعیتی بالا (جمعیت هفت‌کشور با 400 میلیون نفر جمعیت)، سه ویژگی خاص بندر چابهار است که باعث می‌شود، این بندر به لحاظ اقتصادی حتی از دو بندر گوادر و صحار نیز برای تجار مطلوب‌تر و به‌صرفه‌تر باشد.

آقایی با بیان این‌که اکنون دو بندر صحار و گوادر بسرعت در حال پیشرفت هستند، درحالی که این دو بندر به همراه بندر چابهار می‌توانند مکمل یکدیگر باشند، می‌افزاید: البته این سه بندر در صورتی می‌توانند مکمل یکدیگر باشند و به میزان مساوی از سود حاصل از ترانزیت کالا بهره‌مند شوند که توسعه چابهار نیز پا‌به‌پای آنها صورت گیرد و پس‌کرانه‌های ریلی و جاده‌ای آن بموقع آماده شود.

وی با اشاره به این‌که بندر اقیانوسی چابهار به عنوان پل دسترسی به کشورهای آسیای میانه و CIS مورد توجه ترانزیتی و ترانشیپی کشورهای منطقه قرار دارد، خاطرنشان می‌کند که جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی در استان و ترانزیت محموله صدهزار تنی کالای کشور هند از طریق بندر چابهار به افغانستان، تثبیت جایگاه بندر چابهار در ترانزیت کالاست که با توجه به نگاه توسعه‌ای مقام معظم رهبری و دولت به سواحل مکران، تکمیل و توسعه زیرساخت‌ها و تکمیل احداث خط راه‌آهن چابهار ـ ایرانشهر و توجه موکد سازمان بنادر و دریانوردی به بنادر ریل پایه، بندر چابهار با برخورداری از مزایا و ظرفیت‌های بالقوه در مسیر توسعه ترانزیتی قرار خواهد گرفت.

مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان تصریح می‌کند: ما اکنون به دنبال رونق و توسعه بندرچابهار هستیم و این توسعه را با دو نیت پیگری می‌کنیم. اول این‌که بندرچابهار سوپاپ اطمینان همه بنادر جنوبی کشور است، به این معنا که اگر اتفاقی برای خلیج‌فارس بیفتد، می‌توان از طریق چابهار تمام مراودات تجاری و اقتصادی را به بندر چابهار منتقل کرد و دوم در نظر گرفتن سهمی برای مراودات تجاری دیگر کشورهای منطقه مثل افغانستان و کشورهای آسیای میانه.

البته آقایی بر این نکته هم تاکید می‌کند که تعلل در تکمیل زیرساخت‌های بندری و پس‌کرانه‌ای بندر چابهار باعث از دست دادن فرصت طلایی بندر چابهار در جذب سهم تجارت دریایی کشور و کمک به گرایش تجار خارجی به دو بندر صحار و گوادر خواهد شد، کما این که فرصت بندر شهید رجایی در گذشته نیز به بنادر جبل علی و فجیره (امارات متحده عربی) واگذار شده است.

ظرفیت‌های بندر چابهار

بندر شهید بهشتی چابهار توانایی خدمات انواع کالا اعم از عمومی، کانتینری، فله، مواد نفتی، کالای عمومی لنچ‌ها، آبرسانی به شناورها و نگهداری و پردازش کالا را داشته و به گفته مدیر کل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان، فاز اول آن که امروز افتتاح می‌شود، ظرفیت تخلیه و بارگیری 5/8 میلیون تن کالا را دارد و هم اینک نیز کشتی‌های صد هزار تنی می‌توانند در این بندر پهلوگیری کنند.

آقایی تصریح می‌کند اگر پس‌کرانه این بندر (شامل راه‌های ریلی، جاده‌ای، هوایی و...) ایجاد شود، این ظرفیت به 15 میلیون تن هم خواهد رسید که می‌تواند برگی از افتخارات نظام و مردم باشد.

به گفته وی، مطالعات توسعه بندر چابهار از سال 1382 و پس از فرمایشات رهبر معظم‌انقلاب که همیشه سواحل مکران را به عنوان قطب تجارت دریایی عنوان می‌کردند، آغاز و از سال 1386 مراحل اجرایی در دستور کار قرار گرفت و تاکنون تقریبا نزدیک به یک میلیارد دلار توسط دولت برای طرح توسعه بندر چابهار هزینه شده است.

توسعه سیستان و بلوچستان؛ اولویت دولت دوازدهم

«توسعه شرق کشور از سیستان و بلوچستان آغاز می‌شود»، این جمله‌ای است که رئیس‌جمهور روحانی در سفر دو روزه خود به سیستان و بلوچستان عنوان کرد تا پشت‌بند آن بگوید حواسمان به توسعه این استان مرزی شرق کشور هست و نشانش هم بودجه عمرانی است که دولت یازدهم در طول چهارسال برای سیستان و بلوچستان تخصیص داد که5/2 برابر بودجه چهار سال پیش از آن بود.

روحانی افزود که توجه به توسعه سیستان و بلوچستان در این دولت ادامه خواهد یافت، آن هم از طریق اجرای 24 طرح و پروژه مهم با اعتبار 1038میلیارد تومان در این استان که در طول سال‌های 96 و 97 محقق خواهد شد.

رئیس‌جمهور یادآور شد که دولت وعده‌های خود در سفر سال 93 به سیستان و بلوچستان برای تجهیز اراضی کشاورزی این استان به شیوه‌های آبیاری مدرن را هم از یاد نبرده است؛ چنان‌که تمهید 10 هزار هکتار از 46 هزار هکتار اراضی وعده داده شده، از لحاظ تمهیدات زیربنایی آماده است و از لحاظ برق‌رسانی در همین ایام 1500 هکتار برق‌رسانی خواهد شد و کارش را آغاز خواهد کرد. تا پایان سال 10 هزار هکتار زمین فعال خواهد شد و بقیه طرح هم در سال 97 و اوایل سال 98 اجرایی خواهد شد تا به این ترتیب همه 46 هزار هکتاری که قول داده شده بود، اجرایی و یک تحول بزرگ در کشاورزی این منطقه ایجاد شود.

رئیس‌‌جمهور اشاره‌ای هم به موضوع منطقه آزاد سیستان و نقش آن در اشتغالزایی و توسعه شمال استان داشت و گفت: دولت لایحه مناطق آزاد و ازجمله منطقه آزاد سیستان را به مجلس داده است و امیدواریم مجلس شورای اسلامی در سال جاری ایجاد منطقه آزاد تجاری سیستان را به تصویب برساند. روحانی همچنین از وزیر کشور خواست که همه اقدامات لازم را برای بهبود وضع بازارچه‌های مرزی سیستان و بلوچستان به کار گیرد.