با اکتشاف نفت به عنوان یک ماده با ارزش اقتصادی در چرخه تهیه و تولید کالا، به تدریج جایگاه آن در مناسبات مختلف بین المللی افزایش یافته است
کد خبر: ۱۰۹۸۵۰
، چرا که این ساخته مهم طبیعت به عنوان سوخت اولیه و همچنین یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده بسیاری از مصنوعات بشری کاربرد فراوان داشته است و همین موضوع مسائل مختلفی بخصوص در عملیات کشف ، استخراج ، توزیع و فروش آن به وجود آورده است ، به طوری که از همان ابتدا کمپانی های بزرگ غربی به دنبال کنترل این ماده بوده و تلاش کرده اند بهای آن را طبق منافع خود تعیین کنند. در همین راستا برخی از تولیدکنندگان نفتی پس از سالها استعمار و مشاهده تضییع حقوق ملی خود و پس از کاهش مجدد قیمت نفت در سال 1339 ش گرد هم آمدند و برای حفظ منافع از دست رفته خود در برابر اقدامات خودسرانه شرکتهای نفتی به فکر ایجاد سازمانی افتادند که در گام نخست هماهنگی و یکنواخت سازی سیاست آنها را در جهت تعیین و تثبیت قیمت نفت فراهم آورد. به همین منظور 5 کشور ایران ، عراق ، عربستان ، کویت و ونزوئلا در بغداد سازمان کشورهای صادرکننده نفت موسوم به اوپک را ایجاد کردند. اگر چه اوپک در ابتدا قدرت چندانی نداشت اما به تدریج و پس از پیوستن الجزایر ، لیبی ، نیجریه ، قطر، امارات ، گابن ، اندونزی و اکوادور از جایگاه خاصی برخوردار شد مثلا در بحران نفتی سال 1973 م که بر اثر جنگ اعراب با رژیم صهیونیستی و تحریم نفتی غرب پدید آمد ، قیمت نفت اوپک تا سه برابر افزایش یافت ، هر چند که نقش اوپک در بازار جهانی نفت و تعیین بهای این ماده حیاتی فراز و نشیب های بسیاری داشته است . به هر تقدیر باوجود مسائلی مثل خروج گابن و اکوادور از اوپک و یا اعمال برخی سیاست های ابزاری در این سازمان بین المللی ، همچنان اوپک نقش تعیین کننده ای در برقراری ثبات در عرصه های گوناگون ایفائ می کند.