استانداران غیربومی؛ فرصت‌ یا تهدید

معمولا در ابتدای دولت‌ها شاهد تغییر و تحولات زیادی در سطح استانداران هستیم و در دولت دوازدهم هم با وجود این‌که ادامه دولت قبلی حسن روحانی است شاهدیم که از زمان آغاز به کار دولت تا کنون، شمار زیادی از استانداران تغییر کرده‌اند.

وزارت کشور ملاک‌هایی را برای انتخاب استانداران اعلام کرده که یکی از آنها غیر بومی بودن است. عبدالرضا رحمانی‌فضلی، وزیر کشور در مراسم تودیع و معارفه استاندار اصفهان در همین زمینه گفت: بنای ما بر این بوده است که در همه استان‌ها استاندارانی غیربومی منصوب شوند.

محمدمهدی شهریاری، استاندار آذربایجان غربی در همین زمینه درباره دلایل انتخاب استانداران غیربومی در دولت دوازدهم، گفته بومی بودن می‌تواند عوارضی را برای استان و استاندار بومی به همراه داشته باشد؛ چرا که در صورت بومی بودن استاندار، اختلاف شهری و منطقه‌ای ممکن است در برخی موارد و موضوعات زیاد شود.

وی در گفت‌وگویی در این زمینه توضیح داده است: استاندار بومی بالاخره متولد یکی از شهرهای استان است و هر عملکردی داشته باشد ممکن است در استان این‌گونه مطرح شود که استاندار هوای فلان شهر را بیشتر دارد و بودجه‌ها را به آنجا می‌برد یا این‌که می‌گویند بیشتر از مدیرانی که خودش می‌شناسد، استفاده می‌کند. به همین خاطر وزارت کشور تصمیم گرفت استانداران را از بین گزینه‌های غیر بومی برگزیند.

ضرورت آشنایی استانداران با استان

البته افراد زیادی هم هستند که معتقدند استاندار بومی به لحاظ شناختی که از استان و مشکلات آن دارد، بهتر می‌تواند از پس مشکلات برآید اما وزارت کشور در اطلاعیه چندی قبل خود اعلام کرد که در شرایط فعلی در دولت دوازدهم، استانداران غیربومی بر استانداران بومی ترجیح دارند. در این اطلاعیه وزارت کشور آمده است: بومی گزینی، از موضوعاتی است که در برخی مقاطع زمانی به‌دلیل مطالبات معوق و انباشته محلی و منطقه‌ای مورد توجه قرار می‌گیرد اما با توجه به این‌که در دولت یازدهم، حداکثر اهتمام بر استفاده از نیروهای بومی در مدیریت سیاست داخلی مناطق مختلف کشور، اعمال شده است، در شرایط فعلی این موضوع از اولویت اصلی برخوردار نبوده و نمی‌توان به بهانه بومی‌گزینی از معیارهای اصلی عدول و استان‌ها را از مدیران شایسته تحول آفرین در روند توسعه استان محروم کرد.

شهریاری، استاندار آذربایجان غربی هم با اشاره به ضرورت آشنایی استاندار با مشکلات استان گفته است: حتما تناسبی بین افرادی که انتخاب می‌شوند و استان مورد نظر وجود خواهد داشت. مثلا در مورد بنده که از استان خراسان‌شمالی برای استانداری آذربایجان غربی انتخاب شدم، باید اشاره کنم که خراسان‌شمالی از نظر قومیتی، مذهبی، کشاورزی، دامپروری و... شباهت‌های زیادی به استان آذربایجان غربی دارد.

مسعود گودرزی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در گفت‌و‌گو با جام‌جم با اشاره به این‌که جمهوری اسلامی ایران کشور بزرگی است که از قومیت‌های مختلف تشکیل شده، گفت: همیشه تاکید شده که اقوام مختلف، رنگ‌های متفاوت گلستان ایران هستند.

نماینده ممسنی درخصوص تصمیم وزارت کشور در استفاده از استانداران غیر بومی در استان‌های کشور افزود: درحوزه مدیریت نیازمند این هستیم که از همه ظرفیت‌ها استفاده کنیم، اما شاید استفاده از یک فرد بومی این شائبه را پیش آورد که اگر در یک استان از فردی که متعلق به همان استان یا شهرستان یا قومیت مستقر است بهره گرفته شود، امکان دارد ایشان در استان، زمینه برتری قوم وابسته به خود را چه در زمینه تخصیص منابع یا توزیع اعتبارات فراهم کند یا حداقل چنین شائبه‌ای را ایجاد کند که این ذهنیت برای دیگر قومیت‌ها و شهرستان‌ها موجبات نگرانی‌ها را فراهم می‌کند.

معاون پیشین بین‌الملل مرکز اطلاع‌رسانی و روابط بین‌الملل وزارت کشور با بیان این‌که چنین ذهنیتی باعث می‌شود انرژی استانداران صرف درگیری‌های این قضیه شود، گفت: بنابراین به این دلیل است که جدای از وابستگی‌های اجتماعی و قومی تصمیم گرفته شده تا از خارج استان و با نگاه بی‌طرفانه‌ای که مردم انتظار دارند استانداران مشخص شوند.

گودرزی با اشاره به این‌که یکی دیگر از دلایل غیربومی بودن استانداران، تعلق آنان به گروه‌های سیاسی کلان در کشور است، یادآور شد: اگر استاندار از یک طیف سیاسی متعلق به یک استان انتخاب شود، این امکان وجود دارد که دیگر گروه‌های سیاسی متذکر شوند که به آنها بی‌توجهی یا کم‌توجهی شده، ولی اگر فردی انتخاب شود که از یک گفتمان سیاسی کلان باشد، قطعا برای خرده گفتمان‌های سیاسی در استان‌ها و شهرستان ها،مشکلی ایجاد نمی‌شود.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی افزود: البته به عنوان کارشناس وزارت کشور اعلام می‌کنم که الزاما این نظر در مورد همه استان‌ها صدق نمی‌کند و می‌توان از برخی نیروهای بومی توانمند حاضر در استان‌ها بهره گرفت، کمااین‌که در یک ارزیابی کلی در استفاده از استانداران بومی شاهد بودیم آنان نیز توانسته‌اند منشا خیر و انسجام باشند.