پیمان پورتموث و پایان جنگ ژاپن و روسیه

جام جم آنلاین: 101 سال پیش ، در روز 5 سپتامبر سال 1905 میلادی ، روس ها و ژاپنی ها پیمان پورتموث را امضا کردند و به جنگ ژاپن و روسیه تزاری که به شکست خفت بار ارتش و نیروی دریایی تزار انجامیده بود ، خاتمه دادند.

کد خبر: ۱۰۸۹۳۰

براساس پیمان پورتموث ، روسیه متصرفات خود در کشور چین بندر پورت آرتور و شبه جزیره لیائوتونگ را به ژاپن واگذار می کند.
همچنین نیمی از جزیره ساخالین ، تاسیساتش در منچوری را به ژاپن واگذار کرده و قیمومت ژاپن را بر شبه جزیره کره و بخش اعظم منچوری را به رسمیت می شناسد.

البته تئودور روزولت رئیس جمهور وقت ایالات متحده در این میان دخالت می کند ، زیرا تقاضاهای ژاپن در پی شکست روسیه تزاری به مراتب بیشتر از سرزمین هایی بود که براساس پیمان پورتموث به دست آورد.

شکست روسیه تزاری یکی از قدرت های بزرگ جهان از یک کشور کوچک آسیایی عواقب ناخوشایند و غیرقابل پیش بینی برای رژیم تزاری به بار آورد.
در شب 7 تا 8 فوریه سال 1904 میلادی نیروهای ژاپن بدون مقدمه به بندر پورت آرتور در خاک چین که متعلق به روسیه تزاری بود ، حمله می کنند.

نیروی دریایی ژاپن تحت فرماندهی دریاسالار هیهاشیرو توگو 7 فروند ناو جنگی روسیه را در بندر پورت آرتور غرق کرده و 8000 سرباز ژاپنی در ساحل شبه جزیره کره پیاده شده و به سوی سئول پیشروی می کنند.

در روز 2 ژانویه سال 1905 میلادی پادگان نظامی روسیه تسلیم نیروهای ژاپنی می شود.
پس از نبرد موکدن واقع در خاک منچوری ، ارتش تزار ناگزیر به عقب نشینی از منچوری می شود.
سرانجام در 27 مه سال 1905 میلادی نیروی دریایی ژاپن ، ناوگان بالتیک روسیه که به فرمان تزار نیکلای دوم از دریای بالتیک به راه افتاده و پس از 8 ماه به دریای حدفاصل کره و ژاپن رسیده بود را در تنگه تسوشیما در هم می شکند.
این نبرد تعیین کننده نشانه ضعف کشور پهناور و قدرتمند روسیه تزاری در مقابل کشور کوچک جزیره ای ژاپن بود.
تزار نیکلای دوم چاره ای نداشت مگر میانجی گری تئودور روزولت را بپذیرد و پیمان صلح خفت باری را در بندر پورت موث امریکا با ژاپن امضا کند.
امضای این پیمان عواقب ناگواری را برای رژیم تزاری در برداشت.

در پی شکست روسیه تزاری از ژاپن ، این کشور کوچک به قدرت برتر شرق دور تبدیل شد.
اقوام آسیایی با شکست روسیه دریافتند کشورهای اروپایی شکست ناپذیر نیستند.
برخی از کشورهای اروپایی نیز دریافتند که برتری آنها شکننده بوده و دوره آن رو به پایان است.
فرانسه متوجه اشتباهی که در سال دهه 1880 میلادی در اتحاد با روسیه تزاری مرتکب شده بود ، گردید.
بسیاری از بازرگانان فرانسوی به جای این که سرمایه های خود را صرف مدرنیزه کردن صنایع خود کنند ، اوراق قرضه روسیه تزاری را خریداری کرده بودند.
سیاستمدارانی که با اتحاد فرانسه و روسیه می خواستند ، انتقام شکست سال 1870 میلادی از ارتش پروس و آلمان را بگیرند ، متوجه شدند که متحد آنها یک قدرت پوشالی است.
در روسیه تزاری شکست از ژاپن منجر به انقلاب سال 1905 میلادی شد و نارضایتی ها از رژیم تزاری افزایش یافتند.

روسیه برای این که جبران شکست از ژاپن را بنماید ، توجه خود را به سرزمین های بالکان و امپراتوری عثمانی معطوف کرد ، زیرا تصور می نمود می تواند به فتوحات آسانی دست یابد.
این مساله موجب رقابت روسیه با امپراتوری اتریش شد که سرانجام پس از حادثه سوءقصد به جان ولیعهد اتریش در شهر سارایوو منجر به جنگ جهانی اول گردید.
در این جنگ روسیه متحمل شکست های سنگینی شد و قبل از پایان جنگ در سال 1918 میلادی در روسیه انقلاب شد و رژیم تزاری در سال 1917 سرنگون گردید.

به این ترتیب ، در روز 5 سپتامبر سال 1905 میلادی روسیه تزاری در پی شکست از ژاپن پیمان خفت بار پورتموث را امضا کرد که عواقب آن 12 سال بعد منجر به سرنگونی رژیم تزاری و روی کار آمدن رژیم کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی شد.