دانش‌آموزان، کیف و کفش استاندارد نیاز دارند

دو گروه عوامل، روی رشد فیزیکی و ساختار قامتی کودکان نقش دارند؛ یکی عوامل درونی و دیگری عوامل بیرونی یعنی کیف و کفش.

کف پای صاف و چرخش زانو، از اشکالاتی است که قبل از سن مدرسه یعنی پنج تا شش سالگی خود را نشان می‌دهد. بعد ناگهان رشد قدی کودک ایجاد می‌شود یعنی دختران در 9 سالگی و پسران یکی دو سال بعد، جهش رشد استخوانی‌شان شروع می‌شود. والدین به صافی کف پای فرزند خود و روند طبیعی رشد استخوانی وی دقت کنند چون در موارد خفیف با ورزش‌های اصلاحی مناسب، استفاده از کفی مناسب و بریس مناسب درمان می‌شود، ولی در 30 درصد موارد به مداخلات بیشتر بویژه جراحی نیاز دارد.

آیا واژه‌هایی مثل کفش طبی، بالش طبی و... صحیح است؟

این واژه غلط است. ما جنس خوب یا کیفیت خوب داریم و معنی آن طبی بودن نیست. کفش خوب، کفشی است که جنس زیره و رویه آن خوب و از چرم باشد، چون چرم قابلیت انتقال هوا را دارد و مانع عرق کردن پا می‌شود. کفش نباید بزرگ باشد طوری که پای کودک درآن لق بخورد و نباید کوچک باشد که این هم آسیب زننده است. زیره کفش نباید خیلی نازک باشد و باید قابلیت جذب ضربه را داشته باشد. این نوع کفش‌ها باعث درد کف پا و در طولانی‌مدت باعث زانو درد می‌شوند. کفش باید دو تا سه سانت پاشنه داشته باشد. بسیاری از کفش‌های ورزشی دو سه سانت پاشنه را دارند.

آیا شما استفاده از کفی خاص را توصیه می‌کنید؟

در یک گروه خاص این کفی‌ها را توصیه می‌کنیم. کف پای افراد و نیز کفی‌ها با هم فرق می‌کند. کفی باید برای کودک اختصاصی باشد. کفش بند دار بهتر از بدون بند است چون یک تکه بودن فشار به پا وارد می‌کند و گردش خون کم می‌شود.

کف پای صاف به چند دسته تقسیم می‌شود؟

دو دسته؛ یکی کف پای صاف انعطاف‌پذیر که در این حالت کف پا صاف می‌شود و دوباره قوس پیدا می‌کند که اگر علامت نداشته باشد، مداخله نمی‌کنیم. گروه دوم، کف پای صاف محکم است که علامت‌دار است یعنی درد دارد. در چنین شرایطی کفی می‌دهیم که کمک می‌کند به قوس پا تا اصلاح شود. این گروه حتما درمان می‌خواهد.

آیا والدین می‌توانند صافی کف پا را درکودک خود تشخیص دهند؟

یک سری را می‌توان تشخیص داد ولی یک سری را خیر، چون یا خفیف است یا پدر و مادر نمی‌بینند.

کیف بهتر است یا کوله‌پشتی؟

ترجیح این است که از کوله استفاده شود، چون کیف همواره دریک دست و براساس چپ دست یا راست دست بودن قرار می‌گیرد و آرام آرام ساختار قامتی را به یک سمت می‌کشد، چون فشار به یک قسمت بدن وارد می‌شود، اما کوله‌پشتی باعث حفظ تعادل می‌شود. البته اگر اختلالی مانند اسکولیوز وجود نداشته باشد.

وزن کیف همراه محتویاتش نباید بیش از 10 درصد وزن دانش‌آموز باشد. در بچه‌های بزرگ‌تر این رقم 13 ـ 14 درصد است. بندها نیز باید پهن باشد. اگر پهن نباشد، فشار به یک نقطه بیشتر و دردناک می‌شود و مراحل رشدی نیز مختل می‌شود. جنس کوله نیز باید مناسب باشد. جنس پلاستیک می‌تواند حساسیت‌زا باشد. کوله باید بند کمری داشته باشد و بند کمری بسته شود. اگر بسته نشود، کوله‌پشتی هم موقع حرکت، جلو و عقب می‌رود و فشار برستون فقرات بیشتر می‌شود. همچنین لبه تحتانی کوله‌پشتی نباید از سطح لگن بچه پایین‌تر باشد.

کف پای صاف اگر شدید باشد، چگونه درمان می‌شود؟

در این حالت اگر اختلال مچ پا در کار باشد و فشار نامناسب روی ساق پا باشد، نیاز به جراحی دارد.

آیا کفش ورزش‌های خاص، مثل سایر کفش‌های ورزشی باید باشد؟

خیر، کفش ورزش‌های خاص با دیگر کفش‌های ورزشی یکسان نیست. کفش دویدن با سایر ورزش‌ها فرق دارد. در ضمن، ورزش‌هایی که ضربه و فشار زیادی دارند، به ستون فقرات آسیب می‌زند، مخصوصا در مراحل رشد یعنی 9 تا 16 سالگی. مثلا کونگ‌فو و جودو می‌تواند آسیب‌زا باشد، چون در همین سنین لیزخوردگی مهره و آسیب به صفحات رشدی را می‌بینیم.

دکتر علی پناهی

متخصص طب فیزیک و توانبخشی