زاویه دید

مصونیت رسانه‌ای در فضای مجازی

یکی از مهم‌ترین جلوه‌های کنش‌های کاربران در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، واکنش به فجایع و اتفاقات تلخ از جمله قتل و جنایت است. در همین مدت اخیر متاسفانه شاهد دو فاجعه مصیبت‌بار بودیم و ماجرای قتل آتنا و بنیتا، بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی داشت. بخشی از این واکنش‌ها جنبه اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی داشت و بخش عمده دیگر نیز واکنش و اظهار تاسف از وقوع این حوادث یا ابراز همدردی با بازماندگان این فجایع بود. ضمن این‌که با انبوهی از متن‌های تحلیلی مواجه‌ایم که سویه آسیب‌شناسی داشته و کارکرد تفسیری دارد و می‌تواند به عنوان یک رویکرد مثبت، کارکرد بازدارندگی داشته باشد. واقعیت این است که بخشی از این واکنش مجازی به دلیل ابعاد و عمق فاجعه طبیعی است و مصداقی از برانگیختگی خشم عمومی و اعلام انزجار نسبت به این وقایع است، اما از یک جایی به بعد احساس می‌شود ماجرا جنبه سرگرمی به خود گرفته و انتشار عکس و فیلم از مرز طبیعی و منطقی خود خارج می‌شود.
کد خبر: ۱۰۷۶۵۹۰

به نظر می‌رسد با توجه به بسط و گسترش رسانه‌های مجازی و نبود مهارت‌های لازم رسانه‌ای در بین شهروندان باید به این مساله اندیشید که چگونه می‌توان بعد از هر فاجعه‌ای در جامعه در کنار تاکید بر امنیت و مصونیت اجتماعی که برای عدم تکرار این وقایع بیان می‌شود، به مصونیت رسانه‌ای آن هم اندیشید و ساز و کارهایی برایش طراحی کرد تا انتشار اخبار مربوط به یک فاجعه، خود به آسیب‌های روانی و اجتماعی در جامعه منجر نشود.

یکی از مصادیق سواد رسانه‌ای در چنین موقعیت‌هایی محقق می‌شود؛ این‌که افراد بدانند حد و مرز و حدود و ثغور نشر یک خبر کجاست و چقدر است. این‌که آگاه باشند انتشار افراطی یک خبر بد مثل فجایع انسانی می‌تواند بار روانی منفی برای جامعه داشته باشد و بهداشت روانی آن را آلوده کند. به عبارت دیگر خارج شدن از اعتدال خبری بویژه در ارتباط با اخبار ناگوار و ناراحت‌کننده می‌تواند مصداقی از آلودگی یا ویروس اطلاعاتی باشد که به سلامت روانی جامعه آسیب می‌رساند. بعید نیست انتشار بیش از حد خبر، عکس و فیلم یک فاجعه و جنایت، قبح آن را بتدریج از بین ببرد و به جای حساسیت‌زایی به حساسیت‌زدایی اخلاقی منجر شود. از این رو ضروری است تا کارشناسان رسانه و مراکز و نهادهای فرهنگی و رسانه‌ای از طریق دوره‌های آموزش مهارت‌های رسانه‌ای در فرهنگسراها یا مراکز عمومی، آموزش‌های لازم را برای کسب مهارت‌های رسانه‌ای به مردم انتقال داده و شیوه‌های مصونیت رسانه‌ای را به یک فرهنگ عمومی بدل کنند.

سیدرضا صائمی

جام‌جم

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها