کف مطالبات، تامین نیازهای اساسی

جامعه‌ای که به دنبال توسعه‌یافتگی است، قطعا باید از این مراحل عبور کرده باشد؛ مساله‌ای که ‌ما با آن فاصله داریم. یعنی اگر فرد معیشت و زندگی روزمره‌‌اش دچار اختلال باشد، بدیهی است که نمی‌توان‌ از او توقع قانون‌مداری و گذشت ‌داشت‌. به گفته اینگلهارت، جامعه‌شناس انگلیسی، ما زمانی از ارزش‌های مادی به سمت ارزش‌های فرامادی حرکت می‌کنیم که بتوانیم این نیازها را برطرف کرده باشیم.

‌اما ‌جامعه‌ای را تصور کنید که جنگ، محرومیت،‌ نابسامانی‌های اقتصادی و تبعیض‌های فراوان داشته ‌و ساکنانش این کمبودها را حس کرده‌اند، طبیعی است که ‌تنها چیزی که برای‌ ساکنان این جامعه مهم است، حفظ خودشان است. یعنی بقای خود و خانواده‌شان اولویت اصلی زندگی را تشکیل می‌دهد. بنابراین ما نمی‌توانیم در چنین جامعه‌ای انتظار مردمی بلندنگر و توسعه محور داشته باشیم.

اعتراضات کارگری این روزها نیز در این مورد ‌کاملا بحق است، بدیهی است که یک کارگر کار می‌کند تا پول بگیرد که بتواند مخارج خانواده‌اش را تامین کند، به شکل معمولی سطح این اعتراضات اقتصادی است. اگر فکر کنیم که شأن و منزلت طبقه کارگر هم رعایت نشده در وضعیت کنونی انتظار مهمی نیست، چرا که کارگران در پی احقاق بدیهی‌ترین حق خود یعنی دریافت حقوق هستند.

بنابراین باید برای حل مشکلات آنها تصمیماتی گرفته شود که موجب دلسردیشان نشود و آنها را مطمئن کند که مسئولان واقعا برای حل مشکلاتشان گام های جدی برمی‌دارند.

دکتر مازیار طلایی

جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه علامه طباطبایی