رجز خوانی «اون» و «ترامپ» برای امتیازگیری

در صورتی که جنگ هسته‌ای دیگری بعد از جنگ جهانی دوم رخ دهد قطعا بسیار ویرانگرتر از آن خواهد بود و مثل دوره قبل نیست که با یکی دو بمب هسته‌ای بتوان به جنگ پایان داد، بلکه در این دوره ویرانی چند جانبه خواهیم داشت. بنابراین بعید می‌دانم به سمت جنگ هسته‌ای پیش برویم.

اتفاقات موجود نوعی رجز خوانی میان هر دو طرف برای کسب امتیازات بیشتر است. کره شمالی با توجه به موقعیت منزوی خود بر امنیت خود از طریق هسته‌ای تمرکز کرده، البته درست یا اشتباه بودن چنین رویکردی بحث دیگری است. اما در عین حال آمریکا نیز سابقه خوبی در ارتباط با کره شمالی نداشته و هنگامی که کره شمالی حاضر به آمدن به میز مذاکره شده بود بدعهدی کرد و پس از آن دوباره فشارهای خود را روی کره شمالی افزایش داد و باعث شد کره شمالی از طریق تقویت هسته‌ای خود امتیازاتی به دست بیاورد.

کره شمالی به لحاظ ژئوپلتیکی اهمیت بسیاری برای آمریکا دارد، چرا که چند موشک پرتاب شده از سوی کره شمالی از سرزمین ژاپن - که یکی از متحدان اصلی آمریکا در آسیای جنوب شرقی است - عبور کرده، بنابراین آمریکا مایل نیست کره شمالی به تهدید بالفعل تبدیل شود. خصوصا آمریکا بعد از روی کار آمدن ترامپ به نظر می‌رسد بیشرین تلاش را جهت استفاده از سیاست هویج و چماق دارد تا به این ترتیب بتواند امتیازات بیشتری به دست بیاورد، بنابراین پیشروی به سوی جنگ هسته‌ای بسیار بعید است لذا هر دو طرف تلاش می‌کنند حداکثر امتیاز را کسب کنند، اما برخی اوقات دیده می‌شود برخی تحرکات کره شمالی خارج از عرف است و همین موضوع موجب شده اخیرا چین و روسیه هم قطعنامه تصویب شده از سوی شورای امنیت سازمان ملل علیه کره شمالی را تائید کنند. ذکر این نکته هم ضروری است که 93 درصد نفت کره‌شمالی از سوی چین عرضه می‌شود بنابراین طبق قطعنامه‌های اخیر باید عرضه نفت محدود شود.در این ارتباط به نظر می‌رسد در صورتی که چین در مورد قطعنامه به همکاری خود ادامه دهد کره شمالی در جهت تجدید نظر در سیاست‌هایش تحت فشار قرار گیرد.

آمریکا تلاش کرده در مورد کره شمالی اجماع بین‌المللی ایجاد کند و به نظر می‌رسد با توجه به همکاری چین و روسیه تا این مقطع تا حدودی در این زمینه موفق بوده است و اگر روال به همین صورت پیش برود آمریکا موفق به کسب و ارائه برخی امتیازات می‌شود تا به این ترتیب بحران خاتمه یابد، در عین حال تصور خوشبینانه مبنی بر این‌که کره شمالی سلاح‌های خود را متوقف کند نیز بعید به نظر می‌رسد. بنابراین باید راه‌حل بینابینی پیدا شود تا منطقه و جهان از این بحران خارج شود.

از سوی دیگر باید این نکته را نیز در نظر داشت موضوعی که موجب توافق طرفین می‌شود حجم بسیار عظیم معاملات تجاری چین و آمریکاست، تجارت دو جانبه آنها باعث می‌شود آمریکا دست به حرکت غیرمعقول در مقابله با کره شمالی نزند، چرا که کره شمالی همسایه چین است و چین اجازه از دست رفتن این سرزمین را نمی‌دهد، بنابراین شاید هر دو طرف باید قدری عاقلانه‌تر، با‌احتیاط و خویشتنداری بیشتر پشت میز مذاکره و دیپلماسی قرار گیرند تا موضوع را از طریق دیپلماتیک حل کنند.

در مورد تاثیر‌گذاری تحریم‌ها بر کره شمالی باید به این موضوع اشاره کنم که بی‌تاثیر هم نبوده، اما در عین باید این نکته را هم در نظر داشته باشیم که مهم‌ترین شریک تجاری کره شمالی چین است. اگر چین همکاری نکند تحریم‌ها تاثیری فلج‌کننده به این معنا که کره شمالی به زانو درآید نخواهد داشت، اما با توجه به وضعیت داخلی و محدودیت‌هایی که در داخل کره شمالی و عدم پیشرفت در این کشور قطعا تحریم‌ها روی توسعه کشور تاثیر‌گذار بوده است، اما از آنجا که کره شمالی هم مرز چین بوده و چین هم چندان مایل به همکاری جدی در مورد تحریم‌هانیست. به همین دلیل تا این مقطع تاثیر مورد انتظار از تحریم‌ها وجود نداشته است. اما اگر با توجه به تامین 93 درصدی نفت کره شمالی از چین، این کشور در تحریم‌ها همکاری جدی داشته باشد در تاثیر تحریم‌ها تحولی روی خواهد داد.

دکتر سید صدرالدین موسوی - کارشناس مسائل شبه قاره