فوتبال مستند می بینیم : فوتبال ایرانی ، توقع مخاطب

محمد رضا رضایی سال 1345 در شاهرود متولد شده و در رشته تولید فیلم و روان شناسی بالینی درس خوانده است از فوتبال تا فوتبال ، قهرمانان کشتی ، المپیکی ها وکشتی در آنکارا از جمله کارهای اوست چندی پیش مجموعه فوتبال ایرانی با قهرمانان و کشتی در آنکارا

کد خبر: ۱۰۷۲۹

در اولین جشنواره تولیدات ورزشی کاندیدای دریافت جایزه بودند که از آن میان ، فوتبال ایرانی تندیس جشنواره و دیپلم افتخار را به عنوان بهترین مستند گزارشی از آن خود کرد به این بهانه و نیز پخش این مجموعه از شبکه دوم سیما با وی گپ و گفتی داشتیم که در پی می آید: ساخت چنین برنامه ای سفارش سازمان بود یا دغدغه خاطر خودتان؛ نمی دانم آیا شما برنامه های ورزشی شبکه 2 سیما را دنبال می کنید یا خیر؛ سالهاست که شبکه 2 سیما ساخت این نوع از برنامه های ورزشی را ادامه می دهد، شاید سابقه اش به جام جهانی 98 فرانسه برگردد، که برای اولین بار در کشور این گونه مستندهای ورزشی در شبکه 2 ساخته شد و مخاطبان از آن استقبال کردند. اگر منظورتان مجموعه تلویزیونی از فوتبال تا فوتبال است ، دلایل موفقیت آن کار را چه می دانید؛ فکر می کنم 2 عامل مهم در تولید آن مجموعه سبب شد که پرمخاطب شود ؛ اول این که تا آن زمان مردم هیچ وقت حاشیه یک مسابقه فوتبال را به صورت یک برنامه ندیده بودند و خود طبیعتا حاشیه فوتبال همیشه جذاب است و دوم این که فرم خاص آن برنامه نیز برای مخاطب تازگی و جذابیت داشت . مخاطبانی که به نظر من بسیار باهوش و نکته سنج بودند و ملاک خوبی برای محک زدن یک برنامه هستند ؛ ولی در جواب پرسش اول باید بگویم که ساخت این گونه برنامه ها همواره برای من یک دغدغه بوده است ؛ ولی تصور این که این برنامه ها را در شبکه دیگری غیر از2 می توانستم بسازم تقریبا غیر ممکن است. چرا؛آیا شبکه 2 امکانات یا تسهیلات ویژه ای برای شما فراهم می کرد؛ ببینید به نظر من تولید هر برنامه موفقی در هر ژانری نیازمند شناخت دقیق مدیران بخش برنامه ساز از آن موضوع و همچنین شناخت فضا و اتمسفر حاکم بر جامعه مخاطبان است که تصور می کنم مدیران شبکه 2 سیما اشراف خوبی بر این موارد داشته اند و در هر زمان با درک درست شرایط، برنامه ای را ارائه کرده اند که علاوه بر داشتن محسنات فنی و هنری توانسته است با اقبال مخاطبان نیز روبه رو شود. شاید در ابتدا اقدام شبکه 2 سیما در تولید چنین برنامه هایی که اصولا هزینه فراوانی را نیز نسبت به سایر برنامه های ورزشی داراست ، جسورانه تلقی شود ؛ ولی هنگامی که انبوه مخاطبان یک برنامه مستند، آمار بیننده های یک شبکه را تغییر می دهند، می توان حسن مدیریت آنان را تمجید کرد؛ چرا که با یک برنامه مستند تحلیلی تاثیرگذار، به چنین توفیقی دست یافته اند نه با برنامه های طنز رایج تلویزیونی که عموما خالی از محتوا و یا حتی تکنیک است. گفتید که نوع برنامه های شما نسبت به سایر برنامه های ورزشی پرهزینه تر هستند، در این باره بیشتر توضیح دهید.در کشور ما برنامه های ورزشی با کمترین هزینه برآورد می شوند و معمولا تهیه کنندگان مطرح ورزشی ما سر و ته یک مسابقه ورزشی را می زنند و با یک وله ، آن را به عنوان برنامه ورزشی تولیدی ارائه می کنند؛ یعنی تاکنون بیشتر این گونه مرسوم بوده است و کمتر شاهد تولید یک مجموعه مستند ورزشی بوده ایم ؛ ولی گروه ورزش شبکه 2 به صورت سیستماتیک و برنامه ریزی شده اقدام به تولید این برنامه ها می کند و طبیعی است برنامه ای که با5 دوربین حواشی یک مسابقه ورزشی را به تصویر می کشد، برای موسیقی و تدوین آن وقت و انرژی صرف می کند و حتی با یک طرح فیلمنامه به تولید یک مستند میپردازد، باید بسیار پرهزینه باشد.آیا شما و گروه ورزش شبکه 2 درباره همه ورزشها این گونه فعالیت دارید یا فقط محدود به یک رشته ورزشی است؛ ما در تلویزیون می بینیم که بیشتر برنامه های ورزشی به فوتبال اختصاص دارد؛ بویژه برنامه های شبکه 3 که می توان گفت اکثریت قریب به اتفاق آن را فوتبال آن هم فوتبال خارجی تشکیل می دهد ؛ ولی در شبکه 2 مجموعه های مستندی که ساخته شده است تقریبا به تمام رشته های مطرح ورزش کشور پرداخته است ما در "با قهرمانان "، به کشتی پرداختیم در المپیکی ها، به تکواندو، جودو، وزنه برداری و شنا و در پارالیمپیک سیدنی ورزش جانبازان را بررسی کرده ایم ؛ همان طور که می بینید بیشتر رشته های ورزشی را که در کشور ما مطرح هستند، در قالب مجموعه های تلویزیونی به تصویر کشیده ایم و این کار نیز با هدف تاثیرگذاری بر جامعه و افزودن به گرایش نوجوانان و جوانان برای پرداختن به سایر رشته های ورزشی صورت گرفته است در حقیقت ما به عنوان یک رسانه وظایفی داریم که تنها به اطلاعرسانی محدود نمی شود. مشکلات عمده برنامه های مستند ورزشی را در چه چیزهایی می بینید؛ پیش از این که به مشکلات مستندسازی ورزشی بپردازیم باید بگویم که اصولا مستندسازی جایگاه مناسب در تلویزیون ندارد.به عنوان مثال کدامیک از شبکه های ما بغیر از شبکه 4 در ساخت مستند فعال هستند؛ در حالی که مستندسازی ، یکی از بخشهای مهم تلویزیون های دنیاست و در تمام شبکه های تلویزیونی ، فعالترین گروه برنامه ساز گروه مستند است ، ولی ما این گروه را فقط در شبکه 4 سیما داریم ؛ البته ممکن است در گروههای مختلف مثل معارف ، ورزش ، فرهنگ و ادب هم برنامه های مستندی ساخته شود ؛ ولی نگاه تخصصی به موضوع صورت نگرفته است به نظر من این موضوع از شناخت نامناسب سازمان وپیامد آن بی میلی به مقوله مستندسازی صورت پذیرفته است ؛ ولی مستند ورزشی نسبت به سایر مستندها شکل متفاوتی دارد ساختار بسیار متفاوت مستند ورزشی سبب می شود که وقتی وارد مرحله تولید شوید تفاوت ها را براحتی حس کنید ؛ تفاوت هایی که عموما سبب بروز مشکل می شوند، وجود عوامل خارجی که آنها هم عموما مانع هستند یکی از مهمترین این تفاوتهاست.مطمئن باشید اگر مستند خوبی در زمان مناسب پخش شود مخاطب جذب خواهد شد؛ ولی من از شما می پرسم که آیا در هیچیک از شبکه های 1 ،3 و5 دیده اید که برنامه مستندی را در زمان پرمخاطب پخش کنند؛