واقعیت ها و انحراف از اهداف

«افغانستان در میان کشورهای اسلامی جهان از نظر توسعه و پیشرفت به کشور نمونه ای مبدل خواهد شد.» این جمله را 4سال پیش جورج بوش ، رئیس جمهور امریکا با اشاره به طرحها و برنامه های این کشور در افغانستان اعلام کرد.
کد خبر: ۱۰۵۸۸۸

این شعار را می توان به ضرس قاطع ، رویای اصلی امریکا و هدف عمده این کشور در افغانستان به شمار آورد ؛ اما آیا امریکا با صرف هزینه های گزاف مالی و انسانی موفق به نیل به اهداف خود خواهد شد، پرسشی است که بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران در امور افغانستان با دیده تردید به آن می نگرند و معتقدند که افغانستان نه تنها به الگوی مورد نظر امریکا مبدل نخواهد شد که با توجه به دیرینه تاریخی این کشور، باتلاقی خواهد بود برای هر نیروی خارجی از جمله امریکا، دلیل اصلی این امر را باید عدم شناخت صحیح و روشن از بافت فرهنگی و اندیشه و تفکر حاکم بر مردم و مسوولان این کشور دانست. قومیت گرایی و بیگانه ستیزی 2 شاخصه بارز فرهنگی افغانستان ، تاکنون بسیاری از معادلات سیاسی و نظامی کشورهای خارجی در این کشور را با شکست مواجه کرده است. امریکا برای پرهیز از گرفتار شدن در بافت هزار توی افغانستان ، تمهیداتی اندیشیده و برنامه هایی را به اجرا گذاشته است که از جمله آنها می توان به کمکهای اقتصادی برای استقرار دولت با ثبات ، تقویت حضور دیگر کشورهای جهان ، آموزش عمومی به منظور تغییر رفتارها و شکل دهی انتظارات در چارچوب های مورد نظر و تعلیم نیروهای نظامی اشاره کرد. به منظور آگاهی بیشتر، در این مقاله ابتدا با استناد به آمار رسمی منتشر شده ، میزان کمکهای ادعایی امریکا مورد بحث قرار گرفته و با اشاره به موارد اصلی هزینه شده این کمکها، اهداف این کشور تشریح شده است. در ادامه به ذکر واقعیت های جامعه امروز افغانستان و انحراف از اهداف کمکهای یاد شده همراه با انتقادهایی که به نحوه و میزان این کمکها صورت می گیرد، پرداخته شده است.

الف: میزان کمک های ادعایی


بر اساس آمار رسمی منتشر شده از سوی آژانس کمکهای امریکا، USAID کمکهای این کشور به افغانستان در سالهای اخیر به این شرح بوده است.
سال 2003: 428.492 میلیون دلار
سال 2004: 1.087.380 میلیارد دلار
سال 2005: 427.000 میلیون دلار
این کمکها در قالبهای زیر ارائه گردیده است.
حاکمیت دمکراسی: 82.150.000 دلار رشد
اقتصادی: 191.111.000 دلار
آموزش: 37.937.000 دلار
کشاورزی و محیط زیست: 71.802.000 دلار
بهداشت: 38.000.000 دلار
امریکا پس از سرنگونی طالبان و روی کار آمدن دولت جدید در افغانستان بیشترین حجم کمکهای مالی خود را برای بازسازی این کشور و از طریق آژانس کمکهای امریکا به افغانستان روانه کرد.
ایالات متحده امریکا مدعی است در 4 سال گذشته 3.5 میلیارد دلار برای اجرای برنامه های وابسته به بازسازی در افغانستان کمک کرده است. برخی آمار حکایت از جذب یک سوم این مبلغ در طرحهای توسعه ای با بهره وری متوسط و پایین داشته است.

ب: واقعیت های امروز افغانستان


با گذشت 4 سال از فعالیت های امریکا در افغانستان ، عده ای معتقدند کمکهای اقتصادی انجام شده ، حتی نتوانسته است ویرانی های ناشی از بمباران سنگین نیروهای ائتلاف در سال 1380 در جنگ با طالبان را جبران کند. از طرف دیگر، تلاشهای امریکا در برقراری ثبات در این کشور نیز با موفقیت همراه نبوده به طوری که انفجارها و حادثه های تروریستی روزافزون در بسیاری از ایالت های افغانستان حاکی از بی امنیتی در این کشور است. اختصاص بخش اعظم بودجه کمکهای اقتصادی به بازسازی ارتش در افغانستان از دیگر واقعیت هایی است که جامعه امروز این کشور با آن مواجه است. گفته می شود امریکا در بازسازی زیرساخت های افغانستان نیز بیشتر به حوزه هایی توجه کرده که تحرکات نظامیون غربی را تسهیل کند، از جمله بازسازی راهها، مخابرات و برق.

ج: انتقادهایی به برنامه های کمک های امریکا


کمکهای امریکا در افغانستان با انتقادهای فراوانی از سوی مردم و صاحبنظران این کشور مواجه می باشد. بخش اعظم این انتقادها به میزان کمکها، نحوه اختصاص آنها و طرحهای موردنظر معطوف می شود. این انتقادها را می توان به شرح زیر خلاصه کرد.
1- انتقاد اصلی افغان ها این است که پول زیاد صرف کارهای به نسبت کوچک شده است.
2- انتقاد دیگر مربوط به طرحها و برنامه هایی است که کمکهای امریکا به آن اختصاص یافته است. برخی معتقدند گویا امریکا در افغانستان مشغول فعالیت هایی نبوده که پیامدهای ماندگاری در پی بیاورد. همچون تاسیس منابع برق و آب.
3- کیفیت کارهایی که آژانس توسعه بین المللی ایالات متحده امریکا برای افغانستان انجام داده نیز گاه گاهی مورد سوال قرار می گیرد و احداث جاده کابل قندهار در این زمینه به عنوان نمونه مثال ذکر می شود.
4- انتقاد دیگری که از این آژانس می شود، این است که برنامه هایش را بدون دخالت دولت افغانستان در تصمیم گیری ها طرح و اجرا می کند.
5- انتقادهایی نیز وجود داشته مبنی بر این که گویا طرحهای USAID در میان نهادهای مختلف اجراکننده طرحها دست به دست می شود و در اغلب موارد این آژانس انجام کاری را به یک نهاد می سپارد ؛ اما این نهاد به مرجع دیگری در برابر دریافت کمیسیون (دلالی) طرح واگذار می کند که در نتیجه مقادیری از پولهای اختصاص داده شده برای انجام کاری ناپدید می شود.


غلامعلی رجبی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها