مریوان، سیرجان و کلپورگان در راه جهانی شدن

امسال هم دو کاندید برای جهانی شدن معرفی کردیم؛ یکی شهر مریوان به‌خاطر صنایع دستی «کلاش» این شهر (یعنی گیوه) و دومی شهر سیرجان به‌خاطر گلیم خاص این شهر به نام «گلیم شیریکی پیچ». این دو کالا در این دو شهرستان، هم صادرات خیلی خوبی دارند، هم مرغوبیت بالایی و هم این‌که مردم این مناطق و شهرها از طریق این صنایع دستی ارتزاق می‌کنند و صنایع‌دستی تاثیر بسزایی در تولید، اشتغال و بهبود وضعیت اقتصادی آنان دارد، که البته همه این موارد جزو ملاک‌های مورد نظر شورای جهانی صنایع دستی برای ثبت هم هست. خوشبختانه پرونده‌ای که ما درخصوص دو شهر مریوان و سیرجان به شورای جهانی صنایع دستی فرستادیم نیز مورد استقبال اعضای این شورا قرار گرفت و توسط نمایندگان پنج قاره جهان تائید شد که این مساله امکان بازرسی و حضور ارزیابان شورای جهانی صنایع دستی به ایران را فراهم کرد و به عنوان مرحله بعدی رسیدگی به پرونده اجازه داده شد که ارزیابان به ایران بیایند و هم از نزدیک صحت و سقم پرونده ارسالی را بررسی کنند و هم پاسخ پرسش‌های خود را در این خصوص دریافت کنند.

بر همین اساس ارزیابان شورا هفته گذشته وارد کشور شدند و به اتفاق آنها از شهر مریوان بازدید کردیم.این بازدید به عقیده ارزیابان، بازدید خوبی بود و این شهر توانست اغلب امتیازات مورد نیاز یک شهر جهانی را به دست آورد. همچنین در آغاز این هفته یعنی روز شنبه، به اتفاق این ارزیابان به شهر سیرجان استان کرمان رفتیم و از این شهر و صنایع دستی مطرح آن یعنی «گلیم شیریکی پیچ» بازدید کردیم. بازدید از این شهر هم بسیار خوب بود و من فکر می‌کنم که بیشتر امتیازات لازم را کسب کرد.

در کنار این دو شهر، پیشنهاد دیگری وجود داشت که ایران قبلا آن را به شورای جهانی صنایع دستی پیشنهاد داده بود. از این قرار که برای صیانت از صنایع دستی روستاها، فرصتی هم برای آنها خلق شود که این پیشنهاد ایران در شورای جهانی مصوب و مقرر شد هر سال فرصتی هم به روستاهای جهان داده شود. ما هم امسال این فرصت را در اختیار روستای کلپورگان شهرستان سراوان در سیستان و بلوچستان قرار دادیم و بازدید ارزیابان از این روستا پس از بازدید از شهر سیرجان در دستور کار قرار گرفت و انجام شد.

روستای کلپورگان خاستگاه تولید صنایع دستی سفال با پیشینه بیش از هزار سال و گاه تا چند هزار سال است. ویژگی دیگر سفال‌های این روستا، نقش و نگارهای خاص حک شده روی آنهاست که حالت هندسی خاصی دارد، رنگ بخصوص و مواد اولیه‌ای که متعلق به همان منطقه است نیز از دیگر مزایای این سفال است. در کنار این مزایا نحوه تولید این نوع سفال هم بسیار حائز اهمیت است که هنوز به سبک همان هزار سال پیش و به صورت کاملا دستی ( حتی بدون چرخ) و البته بیشتر توسط بانوان ساخته می‌شود. مجموع این ویژگی‌ها سفال این روستا را منحصربه‌فرد و متمایز کرده، به‌طوری که کلپورگان اکنون در دنیا معروف است و مشتریان و بازار خاص خود را در خارج از کشور دارد که با ثبت جهانی شدنش، بر معروفیتش افزوده خواهد شد.

در نهایت امیدواریم از فضای جدید و مطلوب بین‌المللی کمال استفاده را برده تاثبت شهرها و روستاهای تاریخی ما علاوه بر جهانی و معروف شدن، به رونق اقتصادی آن نقطه و استانش نیز کمک شایسته‌ای بکند.

بهمن نامورمطلق

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی