روزه و مصرف داروهای روانپزشکی

بر همین اساس به بهانه این صفحه به مهم‌ترین مطالبی که بیماران روانپزشکی برای مصرف داروها در ماه مبارک رمضان به دانستن آنها نیازمندند، می‌پردازیم.

آیا روزه باعث عود بیماری روانپزشکی می‌شود؟

پاسخ این سوال خیر است. روزه به خودی خود باعث تشدید بیماری‌های روانپزشکی نمی‌شود و اکثر بیماران روانپزشکی قادرند با مصرف داروهای خود در یک یا دو وعده، باوجود روزه‌داری حتی در ایام گرم سال سلامت روانی خود را داشته باشند، اما در بعضی موارد روزه‌داری یا تبعات آن می‌تواند به خطر جسمی و روانی بیماران روانپزشکی منجر شود و با نظر پزشک براساس فتوای قاطبه علما، در چنین شرایطی روزه بر فرد بیمار واجب نیست.

روزه‌داری با مصرف لیتیم ممنوع!

لیتیم یکی از داروهای بسیار موثری است که در درمان بعضی بیماری‌های روانپزشکی از جمله اختلال دوقطبی و مواردی از افسردگی تجویز می‌شود. مصرف این دارو نیازمند رعایت رژیم دقیقی از مصرف آب و نمک است و با تعدادی از داروها از جمله مسکن‌های معمولی چون ایبوپروفن نیز تداخل جدی و بالقوه ‌کشنده دارد. به همین دلیل مصرف‌کنندگان این دارو نباید بیش از چند ساعت تشنگی بکشند وگرنه ممکن است دچار عوارض جدی و حتی مرگبار بشوند. به‌ همین خاطر در مصرف‌کنندگان لیتیم روزه‌داری در هر زمانی از سال ممنوع است.

داروهایی با عمر کوتاه

تعدادی از داروها عمر کوتاهی در بدن دارند و پس از چند ساعت اثرشان در بدن کم می‌شود. به همین دلیل توسط پزشک به‌صورت منقسم تجویز می‌شوند. به‌طور معمول پزشک می‌تواند داروهایی را که فرد صبح و شب مصرف می‌کند به سحر و افطار منتقل کند.

البته گاهی ممکن است پزشک بتواند داروهایی را که سه بار در روز مصرف می‌شود هم برای مصرف سحر و افطار تنظیم کند، اما اگر دارویی بیش از این دفعات مصرف می‌شود معمولا نشان‌دهنده این است که فرد نباید روزه بگیرد.

همچنین برای بعضی از بیماران از جمله مبتلایان به اختلال دوقطبی بسیار مهم است که ریتم خواب و بیداری منظمی داشته باشند. متاسفانه به‌هم خوردن این ریتم در ماه رمضان و منقطع بودن خواب می‌تواند برای بعضی از بیماران خطرناک باشد.

به‌طور کلی به همه بیماران بویژه بیماران روانپزشکی توصیه می‌شود در صورتی که قصد روزه گرفتن دارند پیش از ماه رمضان به مطب یا درمانگاه پزشک همیشگی خود مراجعه کنند و با متخصصان درباره انجام این واجب دینی و مهم مشورت کنند، در صورتی که پزشک اجازه روزه‌داری نداد، با تبعیت از دستور پزشک که مورد تاکید علما و عقلای دینی است، اطاعت خود از دستورات الهی را نشان دهند و با انجام سایر فرایض مذهبی از این ماه پربرکت بهره ببرند.

دکتر محمدرضا شالبافان - روانپزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران