بحران قطر و یارکشی‌های جدید در غرب آسیا

همین تحولات سبب می‌شود تا پارلمان ترکیه روز پنجشنبه در نزاع بین قطر و عربستان، طرف قطر را بگیرد. پارلمان با اصرار حزب حاکم عدالت و توسعه، دو توافق‌نامه نظامی با قطر را تائید کرد که اجازه اعزام نیرو به این کشور را به آنکارا می‌دهد. بر این اساس قرار شد دولت ترکیه در قطر یک پایگاه نظامی ایجاد کند و علاوه بر استقرار نیروی رزمی در این پایگاه، به آموزش ارتش قطر نیز بپردازد. تصویب با فوریت این توافق‌نامه‌ها که در واقع کار تنظیم و تهیه آنها به سال 2014 و 2015 برمی‌گردد در پی تنش‌های اخیر میان قطر و برخی کشورهای عربی بویژه عربستان و امارات برمی‌گردد که زمزمه‌های احتمال حمله نظامی به قطر برای تغییر خاندان حاکم این کشور نیز از آن به گوش می‌رسد.براساس توافق نظامی مشترک میان قطر و ترکیه، تعداد نیروهای اعزامی به قطر را ارتش ترکیه مشخص خواهد کرد و مدت زمان ماندن آنها در این کشور کوچک حاشیه خلیج‌فارس نیز به عهده ترکیه خواهد بود. دوحه و آنکارا که هر دو از حامیان سرسخت جریان اخوان‌المسلمین هستند، مواضع مشترکی درباره برخی مسائل منطقه‌ای از جمله درگیری‌های لیبی، تنش‌ها در مصر و حمایت از جنبش حماس دارند. ترکیه قطر را هم‌پیمان خود می‌داند و رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه پس از آغاز تنش بین قطر و عربستان از یک برنامه پیچیده در منطقه برای تنش‌آفرینی سخن گفت. وی در عین حال گفت از پشت پرده این تنش‌ها، اطلاعی در دست ندارد.

برخی خبرهای تائید‌نشده از احتمال اعزام 5000 نیروی ترک به قطر حکایت دارد. این درحالی است که روز پنجشنبه امیر قطر دعوت دونالد ترامپ را برای رفتن به واشنگتن و بررسی مشکلات در آنجا نپذیرفت. ناظران این امتناع را دلیل دیگری بر آن دانستند که امیر قطر نگران آن است که به محض ترک خاک کشورش، علیه او کودتایی رخ دهد. اتفاقی که پیشتر در دوران قدرت گرفتن پدرش رخ داد و با سفر پدربزرگش به مصر، شیخ حمد علیه او کودتا کرد .

وزیر خارجه قطر می‌گوید کشورش تسلیم فشارها نخواهد شد و از استقلال خود دفاع خواهد کرد. از سوی دیگر دولت‌های سعودی و مصر فشارهای خود را بر قطر افزایش داده‌اند. عربستان و متحدانش گروهی از اشخاص حقیقی و حقوقی را به اتهام ارتباط با فعالیت‌های تروریستی قطر، تحریم کرده‌اند. حداقل 18 فرد تحریم‌شده از چهره‌های اقتصادی، سیاسی و اعضای خاندان حاکم بر قطر هستند. کاخ سفید یک بار دیگر با توجه به بحران قطر ابراز امیدواری کرد که این تنش‌ها کاهش پیدا کند. با این حال برخی از تحلیلگران خطر وقوع یک جنگ را بعید نمی‌دانند و می‌گویند اگر قطر و مخالفانش از شرایطی که گذاشته‌اند، کوتاه نیایند امکان یک درگیری نظامی برای تغییر نظام حاکم بر قطر وجود دارد.