شوک قطری به بازارهای جهان

صبح دوشنبه در اقدامی عجیب سران چهار کشور عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و مصر اعلام کردند تمام روابط سیاسی و اقتصادی خود را با قطر متوقف می‌کنند؛ روابطی که به نظر می‌رسد در آینده‌ای نه چندان دور تاثیراتی جدی در تبادلات اقتصادی منطقه از خود نشان خواهد داد.

در کنار منابع غنی نفت و گاز قطر، این کشور در حوزه دریایی و هوایی نیز در سال‌های گذشته عملکرد رو به رشدی داشته است؛ عملکردی که حالا و با محدود شدن تردد کشتی‌ها و هواپیماهای این کشور در منطقه احتمالا مشکلات جدی برای مدیریت آنها به‌وجود خواهد آورد. با توجه به این‌که از نظر موقعیت جغرافیایی، قطر برای ارتباط با کشورهای شمالی و غربی خود مسیری بهتر از آسمان عربستان سعودی و سپس مصر ندارد، با توقف ارتباطات اقتصادی باید هواپیماهای این کشور مسیری دیگر را انتخاب کنند.

همچنین با توجه به این‌که قطر از اعضای اوپک محسوب می‌شود، بحران دیپلماتیک اخیر در بازار نفت نیز تاثیرگذار بود؛ اما از آنجا که قطر بزرگ‌ترین تولیدکننده گاز مایع فشرده (ال. ان.جی) جهان است، مشکلات سیاسی در این کشور، قیمت گاز ال.ان.جی را دوچندان خواهد کرد. هرچند تبعات اقتصادی تحریم قطر توسط کشورهای عربی، بر این کشور کوچک خلیج فارس، شوک‌آور بود ، اما به گفته کارشناسان، از آنجا که هم‌اکنون مسیرهای زمینی، دریایی و هوایی قطر تنها به ایران وابسته مانده است، این ماجرا می‌تواند فرصتی اقتصادی برای ایران بخصوص در زمینه صادرات مواد غذایی باشد.

گران شدن نفت

دوشنبه قیمت نفت در بازارهای جهانی به‌علت قطع روابط عربستان و چند کشور عربی با قطر، بیش از یک درصد افزایش یافت اما از آنجایی که قطر تولیدکننده کوچکی در اوپک به شمار می‌رود، این تأثیر چندان نبود.. قطر روزانه 600 هزار بشکه نفت تولید می‌کند.

بلومبرگ نیز در این باره گزارش داد که بهای نفت در بازار نیویورک تا 6/1 درصد افزایش یافت و کاهش هفته گذشته را جبران کرد.گفتنی است بهای نفت در هفته پیش به‌دلیل نگرانی از افزایش تولید نفت آمریکا و خنثی شدن کاهش تولید نفت اوپک و شرکای آن افت کرد و به زیر 50 دلار در هر بشکه رسید.

شاخص سهام قطر 6 درصد افت کرد

همان‌طور که انتظار می‌رفت، شوک بحران دیپلماتیک در کشورهای عربی، بر بازار سرمایه قطر تاثیر فوری گذاشت و پس از آن‌که گروهی از کشورهای عربی به رهبری عربستان اعلام کردند که روابط دیپلماتیک خود با دوحه را قطع می‌کنند، شاخص اصلی سهام بورس قطر در آغاز معاملات دوشنبه با افتی نزدیک به 6 درصد مواجه شد.

اختلال در بازار ال.ان.جی جهان

از آنجا که قطر یک سوم ال.ان.جی جهان را تأمین می‌کند، بحران اخیر بیش از سایر بازارها بر بازار جهانی گاز تاثیر خواهد گذاشت.

براساس آمارهای موسسه پلاتس آنالیتیکس، قطر بزرگ‌ترین عرضه‌کننده ال.ان.جی جهان است و در سال 2016 میلادی، 8/78 میلیون تن ال.ان.جی صادر کرده که بیش از 30 درصد کل عرضه ال.ان.جی جهان را شامل می‌شود. به‌علاوه، طی سال‌های اخیر بخش رو به افزایشی از ال.ان.جی تولیدی قطر به کشورهای مصر، اردن و امارات صادر می‌شود.

آسمان ایران آخرین امید همسایه جنوبی

با تحریم کشورهای عربی علیه قطر، بسیاری از پروازهای این کشور لغو شد. با این حال، پرواز هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به مقصد دوحه و پرواز هواپیمایی قطر به مقصد تهران طبق روال معمول خود انجام شد.

با محدودیت‌های جدی که در مسیر تردد هواپیماهای قطری به وجود آمده به نظر می‌رسد عبور از آسمان ایران بهترین و در عین حال تنها گزینه آنها خواهد بود.

در کنار آن عبور کشتی‌ها و نفتکش‌های قطری نیز در منطقه با محدودیت‌هایی مواجه خواهد شد. هرچند عبور از آب‌های آزاد برای این کشور ممکن است، اما همکاری‌های تجاری و اقتصادی با بنادر منطقه در حال حاضر جزو گزینه‌های قطر نخواهد بود و از این رو ایران می‌تواند در حوزه ترانزیت و ترانشیب دریایی به عنوان محور تعامل اقتصادی قطر در منطقه خود را معرفی کند.

آمادگی ایران برای تامین مواد غذایی قطر

رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی گفت: آمادگی داریم انواع محصولات کشاورزی و غذایی را از طریق راه آبی و سه بندر ایران به قطر صادر کنیم.

سیدرضا نورانی در گفت‌وگو با فارس، با اشاره به احتمال ایجاد اخلال در بازار مواد غذایی قطر تصریح کرد:‌ با هماهنگی‌ای که با خط کشتیرانی والفجر انجام شده، امکان ارسال محصولات از سه بندر بوشهر، بندرعباس و بندر لنگه از طریق خطوط کشتیرانی ایران به قطر فراهم است.

وی به این نکته اشاره کرد که قطر سالانه چهار تا پنج میلیارد دلار انواع مواد غذایی را از کشورهایی همچون عربستان سعودی، مصر و امارات وارد می‌کرد.