چشیدن طعم پرواز با شبیه‌ساز پرواز

خلبانان از نخستین روز آموزش پرواز، ضمن آموختن دانش و مهارت‌های لازم برای هدایت هواپیما با توجه به شرایط تأثیرگذار بر پرواز، همچون موانع جغرافیایی و طرح‌های مختلف مبتنی بر آلات دقیق هواپیما، برای پرواز در زمان‌های مختلف و شرایط گوناگون آماده می‌شوند. در مرحله بعد نوبت به تمرین و یادگیری نحوه مواجهه با شرایط غیرمعمول و اضطراری می‌رسد. یکی از مهم‌ترین موارد اضطرار، از دست دادن موتور یا موتورها و نشاندن هواپیما بدون قدرت پیشران است. پس از ده تا 15 ساعت پرواز همراه با استاد، دانشجوی خلبانی اجازه پرواز تنها را پیدا می‌کند. یعنی می‌تواند با هواپیمای تک‌موتوره خود پرواز کرده، با انجام یک طرح ساده پروازی پیرامون فرودگاه، برای لندینگ یا فرود اقدام کند، اما شاید جالب باشد بدانید حتی این خلبان جوان نیز از همان ساعات نخست با اصول پرواز بدون موتور آشناست و می‌تواند در صورت بروز هر گونه مشکل، هواپیمای خود را بدون کمترین مشکلی به سلامت روی زمین بنشاند.

پس از پایان آموزش‌های عمومی و معمول که برای همه خلبانان مشابه است، نوبت به یادگیری ویژگی‌های خاص و نحوه کنترل هواپیمای بخصوص یک ایرلاین می‌رسد. یعنی اگر آموزش‌های عمومی قبل از ورود خلبان به شرکت‌های هواپیمایی را همچون دوره عمومی برای یک پزشک فرض کنیم، برای شروع فعالیت هر یک از خلبانان در کسوت خلبان دوم و اول یک هواپیمای مسافربری، نیاز است که خلبان با شرکت در کلاس‌های آموزشی هواپیمای خاص خود، ضمن آشنا شدن با پارامترها و توانایی‌های آن هواپیما، روش‌های کنترل و هدایت آن را در شرایط مختلف فرا گیرند.

خاموش‌شدن یا آتش‌گرفتن موتور یا موتورها، از دست دادن سیستم‌های الکتریکی، مشکلات در فرامین کنترل هواپیما بر اثر مشکلات فنی ناشی از سیستم هیدرولیک، برخورد پرندگان با بدنه یا موتور هواپیما، از بین رفتن فشار تنظیم شده کابین مسافران و بسیاری از موارد مشابه، مشکلات غیرمعمولی هستند که خلبانان پس از یادگیری روش‌های مقابله با آنها، همگی این شرایط را در شبیه‌ساز پرواز بازسازی می‌کنند و به صورت عملی با نحوه اجرای آنها آشنا می‌شوند.

شبیه‌ساز پرواز، در واقع یک کابین خلبان کامل است با تمام تجهیزات واقعی و ابعاد دقیق. این کابین که روی جک‌های متحرک نصب شده، با هر گونه تغییر در فرامین پرواز، ضمن نمایش این تغییرات روی سیستم‌های ناوبری و آلات دقیق و مانیتورها که وظیفه شبیه‌سازی و نمایش فضای بیرون از کابین خلبان را به‌عهده دارند، با گرفتن فرمان از رایانه‌های پیشرفته، تمام کابین را همراه با خلبانان و تجهیزات به حرکت درآورده و نیروی ناشی از چرخش‌ها و فراز و فرودها را تا میزان زیادی شبیه‌سازی می‌کنند. تمام خلبانان شاغل در ایرلاین‌ها ملزم به تکرار سالانه یا شش ماه یکبار این دوره‌های آموزشی هستند تا همواره بتوانند در شرایط اضطراری بهترین عملکرد را از خود نشان دهند.

خلبان محمدتقی امیرسام

جام‌جم